Το καταστροφικό για την Ελλάδα φαινόμενο της «υστέρησης» στην αγορά εργασίας

Η «υστέρηση» (αγγλικά:Hysteresis) είναι μια υπόθεση αναφορικά με το επίπεδο ανεργίας σε μια οικονομία βάσει της οποίας μια βραχυπρόθεσμη αύξηση της ανεργίας συνήθως επιμένει ακόμη και εάν στη συνέχεια βελτιωθούν οι οικονομικές συνθήκες και δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Απλουστευτικά θα λέγαμε ότι και στην ανεργία ισχύει η λαϊκή ρήση «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού».

Το φαινόμενο της υστέρησης προκαλείται:

Α) από τις αγκυλώσεις στην αγορά εργασίας που προστατεύουν όσους ήδη εργάζονται και οδηγούν σε επίπεδα μισθών όπου δεν συμφέρει στους εργοδότες να προσλάβουν ανέργους, οι οποίοι ως γνωστόν δεν εκπροσωπούνται στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Αυτό είναι γνωστό ως “insider/outsider model” και δε νομίζω ότι υπάρχει χώρα με πιο έντονο αυτό το φαινόμενο από την Ελλάδα (τουλάχιστον πριν τις ρυθμίσεις του μακροπρόθεσμου).

Β) Από το γεγονός ότι η  επί μακρόν ανεργία μειώνει τις ικανότητες του εργαζομένου ο οποίος από τη μία ξεχνά τις δεξιότητές του και από την άλλη δεν ακολουθεί την τεχνική/μεθοδολογιακή πρόοδο που εν τω μεταξύ συντελείται στο αντικείμενό του. Έτσι ακόμη και εάν η ανάκαμψη της οικονομίας δημιουργήσει θέσεις εργασίας ο μακροχρόνια άνεργος δεν έχει τις ικανότητες και ενίοτε τη διάθεση, να τις καλύψει. Στη χώρα μας υπάρχει και μια δραματική πτυχή αυτού του φαινομένου η οποία αφορά στους νέους που αδυνατούν να βρουν απασχόληση με αποτέλεσμα να μην αποκτούν κατ'αρχήν τις κρισιμότατες δεξιότητες και την εμπειρία που προσφέρει μια θέση εργασίας.  Έτσι οι μισοί νέοι κάτω των 25 ετών που δεν έχουν βρει δουλειά είναι  π.χ. σαν τους γυμναστές οι  οποίοι μέχρι να διορισθούν μέσω επετηρίδας έχουν γίνει 150 κιλά και είναι εν τοις πράγμασι ανίκανοι προς εργασία (όχι ότι αυτό έχει καμία σημασία στο δημόσιο).

Η βαθύτατη ύφεση έχει εκτινάξει την ανεργία σε πραγματικά εφιαλτικά επίπεδα. Στο επίσημο ποσοστό που άγγιζε πέρσι τον Δεκέμβριο το 21%, δεν συμπεριλαμβάνονται  όσοι εργάζονται και δεν πληρώνονται ο αριθμός των οποίων ξεπερνά τους 400.000, όσοι εργάζονται με μειωμένο ωράριο, λιγότερες ημέρες ή εκ περιτροπής αλλά και οι στρατευμένοι νέοι οι οποίοι είναι και αυτοί στην πραγματικότητα άνεργοι. Παρενθετικώς η στράτευση ακόμη και στις καλές οικονομικά εποχές προκαλούσε τρόπον τινά το φαινόμενο της υστέρησης κυρίως στις περιπτώσεις των εξ αναβολής κληρωτών.

Το φαινόμενο της υστέρησης παρουσιάζεται και σε προηγμένες οικονομίες με υψηλή ανταγωνιστικότητα. Σε οικονομίες με βαρύτατες δομικές αδυναμίες, εκτεταμένη διαφθορά, χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και δεξιοτήτων όπως η ελληνική αυτό έχει τραγικές συνέπειες. Κάθε θέση εργασίας που χάνεται αναπληρώνεται πολύ δύσκολα και ακόμη και όταν (εάν) παρουσιάσουμε επιτέλους ανάπτυξη δεν θα έχουμε το ανθρώπινο δυναμικό να την τροφοδοτήσουμε σε καμία βαθμίδα (το ιδιαίτερα εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό μεταναστεύει με αυξανόμενους ρυθμούς οδηγώντας σε ένα εκτεταμένο brain drain).

Η ανάσχεση της αύξησης της ανεργίας πρέπει να αποτελέσει την πρώτη προτεραιότητα. Το υπουργείο Εργασία θα διοχετεύσει 1,2 δις Ευρώ σε δράσεις απασχόλησης οι οποίες συναγωνίζονται η μία την άλλη σε βαθμό ανοησίας (π.χ. πρόγραμμα εκμάθησης σελίδων κοινωνικής δικτύωσης σε αστέγους και άλλες ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, απασχόληση σε Δήμους η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήδη απασχολούν πολλαπλάσιο προσωπικό αυτού που χρειάζεται). Ταυτόχρονα δεν κάνει απολύτως τίποτα για την άρση των αγκυλώσεων  στον τρόπο υπολογισμού των αμοιβών, στις αποζημιώσεις απόλυσης και στις μη μισθολογικές επιβαρύνσεις (βλ. Αλλού πρέπει να τραβηχτούν οι «κόκκινες γραμμές» στα εργασιακά).  

Σε ένα εξαιρετικό άρθρο στην Καθημερινή της 31.12.2011 ο καθηγητής Κώστας Μεγήρ γράφει «στην Ελλάδα η αγορά εργασίας περιορίζεται συστηματικά από υπερβολικές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι η υψηλή ανεργία και μία από τις χαμηλότερες παραγωγικότητες ανά εργατοώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Και συνεχίζει: «το πρόβλημα με την αγορά εργασίας έγκειται στην πληθώρα των περίπλοκων ρυθμίσεων, των διακρίσεων ανάμεσα σε κατηγορίες εργαζομένων όσον αφορά τους κανονισμούς για τις απολύσεις και τον ρόλο που παίζουν τα συνδικάτα.[..]. Οι όροι εργασίας μπορούν και πρέπει να ρυθμίζονται από ιδιωτικές συμβάσεις σε μια αγορά που διέπεται από ανταγωνισμό, και όχι με νομοθετήματα». 

Η αποκατάσταση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας αποτελεί προϋπόθεση εξόδου από την κρίση σε συνδυασμό με την δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για επενδύσεις με την μείωση του κράτους, την πάταξη της διαφθοράς, την αποκατάσταση της λειτουργίας της δικαιοσύνης και την δραματική βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κράτους. Διότι ταυτόχρονα με το φαινόμενο της υστέρησης στην απασχόληση συντελείται και μια ταχεία συρρίκνωση του κεφαλαίου, το οποίο σε αντίθεση με την κρατούσα αντίληψη στην Ελλάδα, αποτελεί την βασικότερη πηγή πλούτου και ευημερίας σε μια οικονομία. Εάν δεν αναπληρωθεί το κεφάλαιο που χάνεται συνεπεία της ύφεσης, της διαφθοράς, των αδυναμιών στη δικαιοσύνη και της έλλειψης αποτελεσματικών θεσμών τότε σε συνδυασμό με το φαινόμενο της «υστέρησης» είμαστε όντως χαμένοι.


* Δημοσιεύθηκε στις 20.05.2012 στην Καθημερινή της Κυριακής

H πληροφορική του τσαντιριού

Με τα χρήματα που έχει δαπανήσει το ΙΚΑ σε συστήματα πληροφορικής θα έπρεπε σήμερα να βρίσκεται στην αιχμή της τεχνολογίας. Αντ’ αυτού την χρησιμοποιεί όπως οι Λίβυοι νομάδες τα σπίτια που τους έχτισε προ πολλών δεκαετιών ο αλήστου μνήμης Καντάφι. Οι ευεργετηθέντες βόλευαν σε αυτά τις κατσίκες τους και κοιμόντουσαν έξω, σε τσαντίρι όπως είχαν συνηθίσει επί χιλιετίες.

Σε e-mail που μου έστειλε ο διοικητής του ΙΚΑ στις 9.3 διάβασα με έκπληξη τα ακόλουθα (το παραθέτω verbatim)

“Αγαπητοί κύριοι/κυρίες,

με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε ότι με βάση τα στοιχεία που τηρούνται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ. - Ι.Κ.Α.) υφίσταται βεβαιωμένη οφειλή σας προς το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., παρόλο που έχουν ήδη προηγηθεί ανάλογες επιστολές υπενθύμισης από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ιδρύματος.”

Ακολουθεί πλήθος παραγράφων γραμμένων με τα συνήθη άθλια και συχνά ακατανόητα ελληνικά της δημόσιας διοίκησης στα οποία γίνεται απόπειρα παρουσίασης της νέας “ρύθμισης”. Η επιστολή καταλήγει:

“*Προσοχή! Η παρούσα επιστολή είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και αποστέλλεται μαζικά σε όλους τους εργοδότες. Σε περίπτωση μη ύπαρξης οφειλών προς το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. να μην ληφθεί υπόψη.”

Επειδή ως πολίτης ανησύχησα απέστειλα με τη σειρά μου μήνυμα στον κύριο Σπυρόπουλο στο οποίο γράφω “Διαβάζοντας την πρώτη και την τελευταία παράγραφο της επιστολής σας φρονώ ότι ο συντάκτης της πρέπει να απευθυνθεί πάραυτα στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας του Ιδρύματός σας διότι πάσχει εμφανώς από σχιζοφρένεια. Με την ευκαιρία να παρατηρήσω ότι το γεγονός ότι έχετε επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε μηχανογράφηση και δεν μπορείτε να στείλετε επιστολή μόνο σε αυτούς που έχουν οφειλές αποτελεί μείζον θέμα.”

Παρόμοια εμπειρία είχα και με την Γενική Γραμματεία Πληροφορικών (sic) Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών η οποία αφού μου είχε στείλει λάθος ειδοποίηση (η οποία τουλάχιστον έγραφε την εταιρεία στην οποία αφορούσε), έστειλε δεύτερο μήνυμα γράφοντας:

«Αγαπητέ/ή κύριε/α,

Σε συνέχεια της ηλεκτρονικής ειδοποίησης με θέμα "Ένταξη στη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών" που σας αποστείλαμε, σχετικά με την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων χρεών σας σε Δ.Ο.Υ., θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε οτι σας εστάλη εκ παραδρομής και για το λόγο αυτό ΜΗΝ τη λάβετε υπόψη σας.

Σας ευχαριστούμε για την κατανόηση σας.”

Η απάντησή μου ήταν η εξής

“Τα λάθη είναι ανθρώπινα ακόμη και όταν προκαλούν αναστάτωση όπως το απαράδεκτο e-mail σας. Οι στοιχειώδεις κανόνες ευπρέπειας θέλουν όταν κάποιος κάνει λάθος να ζητά συγγνώμη. Την κατανόηση του άλλου ζητά κανείς όταν κάνει κάτι για το οποίο δεν έχει επιλογή (π.χ. κλείνει έναν δρόμο για επισκευή).”

Το ΙΚΑ και η ΓΓΠΣ έχουν κατασπαταλήσει δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε συστήματα πληροφορικής η αθλιότητα των οποίων ξεπερνά κάθε όριο. Αρκεί κανείς να μπει στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΙΚΑ ή στο Taxisnet και να συγκρίνει τη λειτουργικότητα με π.χ. ένα σύστημα e—banking οποιασδήποτε τράπεζας. Ο δε εισαγγελέας αντί να ασχοληθεί με τους επίδοξους δολοφόνους του Κωστάκη δεν θα έπρεπε καλύτερα να ασχοληθεί με τον βόθρο που λέγεται «έργα πληροφορικής του δημοσίου».
 

Το PSI επέτυχε. Ο ασθενής απόθανε

Η επιτυχής ολοκλήρωση του PSI παρά τους σοβαρούς αστερίσκους (συμπεριφορά ορισμένων ταμείων, απομείωση της αξίας των ομολόγων που κατείχαν μικροεπενδυτές και εταιρείες που τα είχαν λάβει ως πληρωμή κλπ) αποτελεί μετά βεβαιότητος ένα θετικό γεγονός. Όπως βέβαιο είναι ότι δύσκολα θα είχε γίνει π.χ. με τον θλιβερό κύριο Πετσάλνικο ή κάποιον άλλον από τους λούμπεν πολιτικούς μας, στη θέση του πρωθυπουργού. Μία τυχόν αποτυχία θα πυροδοτούσε ανεξέλεγκτες καταστάσεις αφού ούτε η Ιταλία, ούτε η Ισπανία έχουν διαφύγει ακόμη τον κίνδυνο. Ωστόσο, οι δύο αυτές χώρες και κυρίως η Ιταλία καταβάλουν, σε πλήρη αντίθεση με εμάς, συντονισμένες, οργανωμένες και σοβαρές προσπάθειες για να νοικοκυρέψουν τα του οίκου τους. Όταν αποφασίστηκε το δεύτερο σχέδιο διάσωσης της Ελλάδος τον περασμένο Οκτώβριο ήταν πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα σε σχέση με το πρώτο μνημόνιο, την αποτυχία και του σχεδιασμού του οποίου εμμέσως παραδεχόταν (η αποτυχία βεβαίως είχε να κάνει κυρίως με την μη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που προέβλεπε). Το μέγα ερώτημα είναι το κατά πόσον αρκεί σήμερα για να μας σώσει. Η απόφαση ελήφθη τον Οκτώβριο, δύο μήνες μετά το απονενοημένο του Βαγγέλη (ο άνθρωπος δεν είναι από καμία πλευρά «Ευάγγελος», περισσότερο στον «Βαγγέλα» φέρνει) Βενιζέλου με την τρόικα που αποσταθεροποίησε εντελώς την οικονομία και δυσχέρανε τη θέση μας με γεωμετρική πρόοδο. Τότε η απόφαση (του PSI, όχι η εγκληματική ανοησία του Βαγγέλα) ήταν όντως γενναία και ενδεχομένως επαρκής εάν έκτοτε τα πράγματα δεν είχαν εκτροχιασθεί εντελώς.


Χθες η ΕΛΣΤΑΤ αναθεώρησε επί τα χείρω τα στοιχεία για το δ΄τρίμηνο 2011 και προβλέπει μείωση του ΑΕΠ κατά 7,5%, έναντι του 7%, της αρχικής εκτίμησης. Η συνολική ετήσια ύφεση διαμορφώθηκε μια ανάσα πριν από το εφιαλτικό 7%. Με βάση τα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού για τον Ιανουάριο του 2012 οι εισπράξεις από ΦΠΑ εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών και του καπνού, που αφορούν κυρίως τις πωλήσεις Δεκεμβρίου και για τις μικρότερες εταιρείες του τελευταίου τριμήνου του προηγούμενου έτους, ήταν φέτος 1.496 δις ευρώ έναντι 1.953 δις ευρώ πέρσι, δηλαδή συνολικά μειωμένες κατά 23,4%! Η ανεργία έφθασε το 21% χωρίς να περιλαμβάνει τους νέους που δεν έχουν προσληφθεί και απολυθεί ποτέ, τους εργαζόμενους που δεν έχουν απολυθεί μεν αλλά δεν πληρώνονται, τις δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις στις οποίες έχουν μειωθεί οι ημέρες και ώρες απασχόλησης αλλά και τους επίσης δεκάδες χιλιάδες κληρωτούς που υπηρετούν στις Ένοπλες Δυνάμεις και αποσύρονται τεχνητά από την αγορά εργασίας για ένα έτος. Οι εξαγωγές εμφανίζουν κατά το τελευταίο τρίμηνο σημαντική κόπωση τόσο εξ αιτίας της έλλειψης εμπιστοσύνης των πελατών όσο και του γεγονότος ότι ο προαναφερθείς Βαγγέλας δεν επιστρέφει τα οφειλόμενα από ΦΠΑ ποσά στις εξαγωγικές επιχειρήσεις οι οποίες ασφυκτιούν από πλευράς ρευστότητος. Οι κρατήσεις τουριστών εμφανίζονται σημαντικά μειωμένες σε μεγάλο βαθμό χάρη και στις άοκνες προσπάθειες του ΠΑΜΕ και της παλαβής αριστεράς να ζήσει κάθε τουρίστας τέτοιο μύθο στην Ελλάδα που να μην θέλει να ξαναγυρίσει ποτέ.


Την ίδια στιγμή οι οριζόντιες περικοπές και η αποσυνδεδεμένη κατά το πλείστον από το εισόδημα φορολογία σπρώχνουν όλο και βαθύτερα την οικονομία σε ύφεση ενώ ταυτόχρονα στερούν σε πολίτες και επιχειρήσεις κάθε διέξοδο διαφυγής. Η παρανοϊκή φορολογία στα ακίνητα καθιστά αδύνατη την εκποίησή τους για κάλυψη υποχρεώσεων και τρεχουσών αναγκών και ταυτόχρονα καταβαραθρώνει την αξία τους. Η αθέτηση της υπογραφής της κυβέρνησης στο θέμα των απολύσεων (το πρώτο μνημόνιο προέβλεπε την εξίσωσή των αποζημιώσεων υπαλλήλων και εργατών) καθιστά δύσκολη έως αδύνατη την προσαρμογή των επιχειρήσεων στα νέα επίπεδα ζήτησης με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να καταλήγουν αύτανδρες. Η άκριτη οριζόντια περικοπή στις αποδοχές τόσο αυτών που δούλευαν όσο και αυτών που μας δούλευαν, αντί της απόλυσης των τελευταίων έχει φέρει τη χώρα στα τελευταία της. Χωρίς χειρουργικά στοχευμένες επεμβάσεις και σαρωτικές μεταρρυθμίσεις η προσωρινή αιμοδυναμική σταθεροποίηση που μας προσφέρει το PSI θα πάει χαμένη. Αλλά ποιος θα τις κάνει;  Ο Κουτρουμάνης που «έκλεισε» την Εργατική Εστία και Κατοικία μετατάσσοντας το σύνολο των υπαλλήλων τους στον ΟΑΕΔ και διατηρώντας την επιβάρυνση; H Διαμαντοπούλου που έκανε την μοναδική σοβαρή μεταρρύθμιση και έφυγε αφήνοντάς την στο στόμα του λύκου; Ο Χρυσοχοϊδης που δήλωνε στις αρχές του 2011 στο Reuters ότι θα έχουμε ανάπτυξη το τρίτο τρίμηνο του ίδιου χρόνου χωρίς να κάνει απολύτως τίποτα γι'αυτό ως αρμόδιος Υπουργός;


Ο ασθενής απόθανε. Φοβάμαι ότι αυτό το ξέρουν και οι ξένοι οι οποίοι μας διατηρούν οριακά στη ζωή μέχρι να μην κινδυνεύουν και αυτοί από τον θάνατό μας.

Καταστροφές στην Αθήνα

Επιστολή μου που φιλοξενεί σήμερα (25.2.2012)  η "Καθημερινή"

"Κύριε διευθυντά

Ως ιδιοκτήτης ενός εκ των καταστημάτων που επλήγησαν από τα επεισόδια της 12ης Φεβρουαρίου, εξοργίστηκα από τη δήλωση του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. κ. Παπαγιαννόπουλου, στην οποία επανέλαβε τον ισχυρισμό που χρησιμοποιεί η Αστυνομία κάθε φορά που τα κάνει θάλασσα, δηλαδή ότι «βασική προτεραιότητα στον σχεδιασμό της ήταν η εξασφάλιση της σωματικής ακεραιότητας των πολιτών». Ομως δουλειά της Αστυνομίας είναι να εξασφαλίζει και τη σωματική ακεραιότητα και την ακεραιότητα της περιουσίας των πολιτών. Κρίνοντας μάλιστα από τον αριθμό των συνανθρώπων μας που κατέληξαν στο νοσοκομείο όσο και από τη βιβλική καταστροφή, η Αστυνομία απέτυχε τραγικά και στα δύο. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά την προστασία της περιουσίας, ίσως πρέπει να αναρωτηθούν, τόσο ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη (sic) όσο και ο αρχηγός της Αστυνομίας, γιατί καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν καλύπτει καταστήματα στο κέντρο της Αθήνας από ταραχές. Να αναρωτηθούν επίσης πού θα βρουν δουλειά οι εκατοντάδες νέοι άνεργοι που απασχολούντο στα καταστήματα τα οποία δεν θα ανοίξουν ξανά. Οι ευθύνες τόσο της πολιτικής όσο και της φυσικής ηγεσίας της Αστυνομίας είναι βαρύτατες. Σε οποιαδήποτε πολιτισμένη χώρα θα είχαν παραιτηθεί ήδη τόσο ο κ. υπουργός όσο και ο κ. Παπαγιαννόπουλος. Αλλά η Ελλάδα, σε θέματα παραίτησης υπουργών και υπευθύνων, κάθε άλλο παρά πολιτισμένη είναι.

Βασίλης Μασσέλος / Αθήνα"

* Δε νομίζω ότι υπάρχει πολιτικός που ενσαρκώνει καλύτερα αυτήν ακριβώς την έλλειψη πολιτισμού από τον Χρηστάκη τον Παπουτσή.

Η φραπεδιά ως σύμβολο της κρίσης

Σκεφτόμουν ότι η αθλιότατη φραπεδιά συμπυκνώνει τα αίτια αλλά και τα αποτελέσματα της κρίσης που ζούμε. Πριν την έλευση του στιγμιαίου καφέ η Ελλάς έπινε ελληνικό (σωστότερα τούρκικο) καφέ, σχετικά καλής ποιότητας. Εισήγαγε κόκκους καφέ οι οποίοι ψήνονταν σε μικρά καφεκοπτεία και αργότερα βιοτεχνίες – βιομηχανίες. Προπολεμικά μάλιστα τα καλά σπίτια καβούρντιζαν και άλεθαν οίκοθεν τον καφέ. Με την επικράτηση της φραπεδιάς ο Έλληνας άρχισε να πίνει πολύ κακής ποιότητας καφέ (στα Ισπανικά λένε ότι “Nescafe on es café” δηλαδή ότι ο Νεσκαφέ δεν είναι καφές) τόσο λόγω της πρώτης ύλης όσο και εξ αιτίας της καταστρεπτικής για τη γεύση (και όχι μόνο) επεξεργασίας. Έτσι αντί να εισάγουμε πολύ φθηνούς κόκκους καφέ, εισάγουμε κυρίως έτοιμα προϊόντα με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται το έλλειμμα του εμπορικού μας ισοζυγίου που είναι η κύρια πηγή όλων των οικονομικών μας προβλημάτων. Πέραν αυτού η φραπεδιά είναι το σύμβολο της αεργίας στο Δημόσιο. Οι στρατιές Μονίμων Πολιτικών Υπαλλήλων, Συμβάσεως Εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου (ΣΕΙΔ) Υπαλλήλων, αξιωματικών, υπαξιωματικών και, σε μικρότερο βαθμό, κληρωτών συνθέτουν το Πολεμικό Ναυτικό ή άλλως την λεγόμενη «Αυτοκρατορία του Φραπέ» αφού εκεί περνούν το μεγαλύτερο μέρος του εργασιακού τους βίου χτυπώντας ή πίνοντας φραπέ.  Το φαινόμενο αφορά γενικότερα ένα μεγάλο μέρος των δημοσίων υπαλλήλων ο υπέρογκος αριθμός των οποίων αποτελεί το δεύτερο μεγάλο αίτιο της κρίσης.  Εκτός από τα αίτια ο φραπές χαρακτηρίζει άριστα τα αποτελέσματα της κρίσης αφού στρατιές ανέργων ξημεροβραδιάζονται στα καφενεία μπροστά σε μια φραπεδιά μέχρι να λιώσει ο πάγος και να ξεραθεί ο αφρός. Συμβολίζει τέλος το βαθύτερο αίτιο της κρίσης που είναι η αθλιότατη παιδεία. Κανείς επαΐων δεν πίνει κρύο καφέ γιατί τότε αναδεικνύονται όλα τα κακά του χαρακτηριστικά. Ούτε πίνει στιγμιαίο καφέ γιατί δεν υπάρχει χειρότερος. Ergo για όλα μας τα δεινά φταίει η φραπεδιά.

Άρση αντικινήτρων & μέτρα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας

Στις 23 Ιουνίου 2009, στα γραφεία του Συνδέσμου Κατασκευαστών Ετοίμων Ενδυμάτων στην Αθήνα, παρουσιάσαμε στην κυρία Λούκα Κατσέλη τις ακόλουθες προτάσεις  με στόχο την άρση αντικινήτρων και την λήψη μέτρων ενίσχυσης της  ανταγωνιστικότητας:

“Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου ένδυσης αντιμετωπίζουν σοβαρά αντικίνητρα & αγκυλώσεις εξ αιτίας της γραφειοκρατίας, του φορολογικού συστήματος, του εργασιακού πλαισίου και του τραπεζικού συστήματος κλπ. Σήμερα οι εταιρείες ένδυσης έχουν μετεξελιχθεί σε οιονεί παροχής υπηρεσιών και έχουν ανάγκη από διαφοροποιημένα μέτρα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους με έμφαση στον σχεδιασμό, στην εταιρική & περιβαλλοντική ευθύνη, στην εκπαίδευση & στην ηλεκτρονική επικοινωνία.

Ι. Γραφειοκρατία. Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υποχρεωτικές δαπάνες οι οποίες έχουν ξεπερασθεί από τις εξελίξεις και δεν προσφέρουν καμία προστιθέμενη αξία στο προϊόν, όπως π.χ.

• Η δημοσίευση των Ισολογισμών στον Τύπο
• Ο έλεγχος των Ανωνύμων Εταιρειών από ορκωτούς λογιστές ή κατόχους άδειας Οικονομικού Επιμελητηρίου
• Η εποπτεία των Ανωνύμων Εταιρειών από την οικεία Νομαρχία
• Η υποχρεωτική εγγραφή στα επιμελητήρια
• Η ανανέωση του Ειδικού Μητρώου Εξαγωγέων
• Τα υπέρογκα & μη ανταποδοτικά δημοτικά τέλη

οι οποίες συνολικά επιβαρύνουν σημαντικά & χωρίς λόγο τις επιχειρήσεις στερώντας τους πολύτιμους αναπτυξιακούς πόρους

Προτάσεις

• Κατάργηση της, καταστροφικής για το περιβάλλον, δημοσίευσης  των ισολογισμών στον τύπο & ηλεκτρονική ανάρτηση, με βάση το πρότυπο XBRL στην ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου
• Κατάργηση των υποχρεωτικών ελέγχων από ορκωτούς λογιστές ή μέλη του Οικονομικού Επιμελητηρίου σε εταιρείες με κύκλο εργασιών μικρότερο των 30εκ. Ευρώ(2006/46/EC-78/660/EEC: απλοποιημένοι ισολογισμοί για εταιρείες με κύκλο εργασιών έως 8.800.000€)
• Κατάργηση των διευθύνσεων Α.Ε.&Ε.Π.Ε. στις Νομαρχίες. Εποπτεία των εισηγμένων εταιριών από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
• Υποχρεωτική εγγραφή σε έναν τουλάχιστον φορέα (επιμελητήριο ή αναγνωρισμένο κλαδικό σύνδεσμο) επιλογής της επιχείρησης. Κατάργηση του Ειδικού Μητρώου Εξαγωγέων
• Περιορισμός των Δημοτικών Τελών και καταβολή αυτών με βάση μετρήσιμα μεγέθη (π.χ. όγκος απορριμμάτων, τ.μ. πεζοδρομίου) & service level agreements

ΙΙ. Φορολογία. Το φορολογικό σύστημα είναι ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας διάβρωσης της ανταγωνιστικότητας. Για τη δε φοροδιαφυγή ευθύνεται κυρίως το ίδιο το κράτος. Τα χαρακτηριστικά του σημερινού συστήματος είναι

• Η διαφθορά της μεγάλης πλειοψηφίας των ελεγκτών
• Η συνεχής μεταβολή των κανόνων και των «όρων του παιχνιδιού»
• Η επιβράβευση στην πράξη των φοροφυγάδων και η βαριά τιμωρία των συνεπών
• Το πολύ σημαντικό γραφειοκρατικό κόστος των φορολογικών υποχρεώσεων (ΚΒΣ, θεωρημένη αποθήκη κλπ)

Προτάσεις

• Χρήση τεχνικών game theory για τον περιορισμό της διαφθοράς, βαρύτατες ποινές για τους επίορκους, point system
• Προσφυγή σε έμπιστους τρίτους (π.χ. το παράδειγμα της Crown Agents στην Μοζαμβίκη).  Ενίσχυση της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων
• Η απαγκίστρωση του ελεγκτικού από τους κομματικούς μηχανισμούς
• Εξετάσεις υπό την εποπτεία τρίτων για τις θέσεις ελεγκτών, χρονικός περιορισμός της θητείας τους, εξειδίκευση ανά κλάδο. Εντατική εκπαίδευση & επιμόρφωση
• Μηχανογραφικός προσδιορισμός ελέγχων βάσει διασταυρώσεων και ελεγκτών με τυχαίες ρουτίνες. Δειγματοληπτικός έλεγχος των διενεργούμενων ελέγχων
• Σταθερότητα  & απλοποίηση φορολογικού συστήματος. Αποτελεσματικές ηλεκτρονικές υπηρεσίες στις επιχειρήσεις (καταβολή όλων των φόρων ηλεκτρονικά)
• Έμπρακτη επιβράβευση συνεπών φορολογουμένων (π.χ. με μειωμένο φόρο)

ΙΙΙ. Εργασιακό Πλαίσιο. Το εργασιακό πλαίσιο στην Ελλάδα, στο όνομα της «προστασίας» των εργαζομένων περιορίζει σημαντικά την ανάπτυξη και την συνολική παραγωγή πλούτου. Οι σημαντικές αγκυλώσεις είναι εμφανείς στα ποσοστά ανεργίας των νέων, κυρίως γυναικών, και στη χαμηλή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, Οι ελεγκτικές αρχές διυλίζουν τον κώνωπα και καταπίνουν την κάμηλο με αποτέλεσμα την έξαρση της παράνομης εργασίας και σε άθλιες μάλιστα συνθήκες.

Προτάσεις

• Αναθεώρηση του, μη αντιπροσωπευτικού, συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων
• Καθορισμός, σε υψηλότερα επίπεδα, μόνο του ελάχιστου βασικού μισθού και κατάργηση των τριετιών, προϋπηρεσίας κλπ
• Εξίσωση των όρων απόλυσης μισθωτών με τους ημερομισθίους
• Κατάργηση της αποζημίωσης εξόδου από την υπηρεσία
• Αξιοποίηση η κατάργηση της εισφοράς ΛΑΕΚ
• Επιμερισμός του κόστους εγκυμοσύνης και στους δύο γονείς
• Αντιμετώπιση στρεβλώσεων (ΙΚΑ σε φασόν, μερική απασχόληση συγγενούς α βαθμού, βιβλίο καταχώρισης νεοπροσλαμβανομένων κλπ)
• Ενιαίο πρότυπο ηλεκτρονικής επικοινωνίας, υποβολής δηλώσεων  & ηλεκτρονική πληρωμή εισφορών για όλα τα ταμεία”

Λίγους μήνες αργότερα το ΠΑΣΟΚ εξελέγη με το αλησμόνητο σύνθημα “λεφτά υπάρχουν” και σήμερα, σχεδόν τρία χρόνια μετά, βρισκόμαστε σε μία τραγική κατάσταση την έκταση της οποίας ουδείς φανταζόταν. Πολλές από τις προτάσεις μας θα ενσωματωθούν σύντομα σε νόμο(υς) του κράτους μετά από απαίτηση της τρόικας. Γιατί, βλέπετε, η κυρία Κατσέλη δεν άκουσε τίποτε από αυτά που της προτείναμε αν και βρισκόταν στην αίθουσα. Η μόνη ένδειξη ότι διαφωνούσε ριζικά ήταν όταν μου αντέτεινε (στην πρόταση να αναλάβουν έμπιστοι τρίτοι τα τελωνεία) “είδατε τι έγινε όταν ανέλαβαν οι Άγγλοι την Ολυμπιακή”. Χωρίς να το ξέρει είχε απόλυτο δίκιο. Γιατί το κράτος πλέον πρέπει να κλείσει και να ξανανοίξει από το μηδέν, όπως έκανε ο νέος επενδυτής της ΟΑ.

Πατερναλιστικός και προσβλητικός για τον εργαζόμενο ο 13ος και 14ος μισθός

Οι κοινωνικοί συνεταίροι, που εκπροσωπούν κυρίως τις τσέπες τους και τις φιλοδοξίες τους, διαμαρτυρόμενοι για τις απαιτήσεις της τρόικας έχουν ξεπεράσει στο θέατρο ακόμη και τις επαγγελματίες μοιρολογήστρες της Μάνης. Χωρίς κανείς να σκεφθεί ο 13ος και ο 14ος μισθός προσβάλουν βάναυσα την νοημοσύνη των εργαζομένων. Όταν θεσπίστηκαν το κράτος πατερούλης στηρίχθηκε στην παραδοχή ότι οι εργαζόμενοι είναι αρκούντως ανώριμοι και τους εξασφάλιζε την καταβολή μέρους της αμοιβής ώστε να “κάνουν Πάσχα”, να “κάνουν διακοπές” και να “κάνουν Χριστούγεννα”. Μ’ άλλα λόγια θεωρούσε τον εργαζόμενο ανίκανο να προγραμματίσει τις δαπάνες τους και να κάνει όλα τα παραπάνω εάν τα αντίστοιχα ποσά καταβάλλοντο μαζί με το μηνιαίο μισθό και όχι τρεις φορές το χρόνο. Η συγκεκριμένη πρακτική εξυπηρετεί και την κοροϊδία των κοινωνικών συνεταίρων οι οποίοι χρησιμοποιούν τον τεχνητά μειωμένο “μηνιαίο” μισθό ο οποίος πρέπει να πολλαπλασιαστεί με 14/12 για να προκύψει η πραγματική αμοιβή του εργαζόμενου. ‘Οπως θαυμάσια έγραψε ο Πάσχος Μανδραβέλης στην Καθημερινή (2.2.2012 Γύρω Γύρω όλοι και στη μέση το κράτος) “..από τη στιγμή που οι εργοδότες θέλουν να δώσουν αυτά που οι εργαζόμενοι θέλουν να πάρουν, γιατί υπάρχει ο φόβος της κυβέρνησης, της τρόικας, διαβόλων και τριβόλων σε μια σχέση συναινούντων ενηλίκων; Κι αν οι εργοδότες θέλουν να δώσουν τα λεφτά, ποιος θα τους εμποδίσει;”. Το κλειδί είναι ότι μια σχέση εξαρτημένης εργασίας είναι μια σχέση συναινούντων ενηλίκων. Κανείς εργοδότης δεν θα δίνει περισσότερα εάν μπορεί να βρεί φθηνότερο και κανείς εργαζόμενος δεν θα κάτσει σε έναν εργοδότη εάν κάποιος άλλος του δίνει περισσότερα. Στις περιπτώσεις που βρεθεί κοινός τόπος συνάπτουν μια σύμβαση και ο ένας προσφέρει την εργασία του σε αντάλλαγμα με τα χρήματα του άλλου. ‘Οταν ρώτησαν τον Πατριάρχη ποια είναι η θέση της Ορδοθόξου εκκλησίας για την αντισύλληψη φέρεται να απάντησε “δεν μπορώ να σας πω ποια είναι η θέση της, αλλά μπορώ μετά βεβαιότητος να σας πω ότι η θέση της Ορθοδόξου εκκλησίας δεν είναι στην κρεβατοκάμαρα των πιστών. Έξω λοιπόν το κράτος και οι φαύλοι κοινωνικοί συνεταίροι από το κρεβάτι μας.
--

Η ευεργετική παρουσία της τρόικας

Μπορεί η Αυτού Εξοχότης ο Υπουργός Ανταγωνιστικότητας etc κος Χρυσοχοϊδης να μην πολυδιαβάζει αλλά εγώ διάβασα, με αφάνταστη ανακούφιση, τα ακόλουθα μέτρα τα οποία θέτει, μεταξύ άλλων, ως όρους η τρόικα για να πέσει το χρήμα. Επειδή οι άνθρωποι συνειδητοποίησαν, κάπως αργά, ότι οι Έλληνες Υπουργοί δεν διαβάζουν ότι υπογράφουν, αυτή τη φορά τα διατύπωσαν όσο πιο συγκεκριμένα γίνεται (η πρακτική αυτή λέγεται micromanagement). Οι πληροφορίες θέλουν μάλιστα την τρόικα να απαιτεί μονογραφή του Χρυσοχοϊδη σε κάθε όρο παρά το γεγονός ότι η τόσο λεπτομερής παράθεση αφεαυτή τον ακυρώνει και τον εξευτελίζει (όχι ότι δεν τα καταφέρνει καλά από μόνος του). Δεν φταίει όμως η τρόικα όταν ο μη επιμελής Υπουργός μας π.χ. δεν είχε το σθένος πέρσι να καταργήσει την άχρηστη υποχρεωτική δημοσίευση των ισολογισμών.

Η τρόικα ζητά λοιπόν τα ακόλουθα προφανή μέτρα τα οποία είχαμε μάλιστα παρουσιάσει, μαζί με άλλα, στην κα Κατσέλη στο Σύνδεσμο Ετοίμων Ενδυμάτων το 2009, πολύ πριν εκλεγεί το ΠΑΣΟΚ:

–Κατάργηση της υποχρεωτικής εγγραφής στο Μητρώο Εξαγωγέων και απλοποίηση εξαγωγικών διαδικασιών.

–Κατάργηση της υποχρεωτικής δημοσίευσης ισολογισμών στις εφημερίδες για τις εταιρείες που έχουν δικό τους ιστότοπο και είναι εγγεγραμμένες στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (μέχρι τέλους Μαρτίου).

–Κατάργηση της υποχρεωτικής εγγραφής εταιρειών στο Εμπορικό Επιμελητήριο.

Και οι τρεις ανωτέρω υποχρεώσεις είναι παρωχημένες, περιττές και κοστίζουν χρόνο και χρήμα στις επιχειρήσεις και άρα στην ανταγωνιστικότητα αγαπητέ κύριε Υπουργέ Ανταγωνιστικότητας. Το γεγονός ότι πρέπει να μας επιβάλλουν τα προφανή οι ξένοι είναι θλιβερή κατάντια. Καλύτερα όμως έτσι από τα μείνουμε η Αίγυπτος της Ευρώπης.-- 

Η χειρωνακτική παραγωγή χαλικιού στην Ελλάδα του 2012

Χάρη στην απεργία είδα χθες την εκπομπή των Φακέλλων με θέμα την φοροδιαφυγή, η οποία μεταδόθηκε σε επανάληψη στις εννέα. Μια γενικώς καλή εκπομπή αν και οι εφοριακοί διαστρέβλωναν την πραγματικότητα (π.χ. ο διευθυντής εφορίας Ψυχικού είπε ότι ένας φορολογούμενος μπορεί να πετύχει ανακοπή μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής του κάτι που το Διοικητικό Πρωτοδικείο δίνει εξαιρετικά σπάνια). Σε κάθε περίπτωση η εικόνα που σχημάτιζε ο τηλεθεατής είναι μιας μεσαιωνικής οργάνωσης με αποσπασματικά έντυπα αρχεία, χωρίς ουσιαστική αξιοποίηση της πληροφορικής.  Και βέβαια σπατάλη εκατομμυρίων ανθρωπο-ωρών με πενιχρά αποτελέσματα, εκτός εάν θεωρούμε την διαφθορά, τόσο των υπηρεσιών όσο και των φορολογουμένων ως θετικό αποτέλεσμα. Σκεφθείτε δε ότι λόγω της μεγάλης προτεραιότητας που έχει και έχει (πάλι, ασχέτως αποτελέσματος) η συλλογή φόρων, οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών είναι πολύ καλύτερα χρηματοδοτούμενες από κάθε άλλη. Η λειτουργία τους όμως μου θύμισε μια σκηνή που είδα στην Μοζαμβίκη πριν από σχεδόν μια εικοσαετία. Υπήρχαν εκατοντάδες άνθρωποι σε διάφορα σημεία του Μαπούτο που έσπαγαν πέτρες χρησιμοποιώντας πέτρα για να “παράγουν” χαλίκια.  Η “παραγωγή” της πόλεως, χιλιάδων ίσως ανθρώπων, αντιστοιχούσε στην δυναμικότητα μιάς ώρας λειτουργίας ενός σπαστηρίου σε ένα σύγχρονο λατομείο. Και σκέφτηκα ότι πληρώνουμε φόρους μέχρι πείνας προκειμένου να χρηματοδοτήσουμε μια στρατιά δημοσίων υπαλλήλων για να σπάνε χαλίκια με το χέρι. Το τραγικό δε είναι ότι αργά ή γρήγορα θα στερέψει το χρήμα και θα πεινάσουν και αυτοί (όσοι δεν έχουν ήδη πεινάσει από τις περικοπές).

Αλλού πρέπει να τραβηχθούν οι «κόκκινες γραμμές» στα εργασιακά

Στην Ελλάδα όλες οι συζητήσεις, ακόμη και όταν αφορούν σε ιδιαίτερα πολύπλοκα τεχνικά θέματα, γίνονται με όρους τηλεοπτικού σόου, ψευδοδιλημμάτων και στερεοτύπων. Συνήθως, πριν καν ορισθεί το πρόβλημα, αρχίζουν και τίθενται οι ιδιαίτερα εντυπωσιακές τηλεοπτικά «κόκκινες γραμμές». Στην περίπτωση των εργασιακών θεμάτων αυτές αφορούν διάφορα «κεκτημένα» πολλά από τα οποία έχουν συντείνει στο οικονομικό μας κατάντημα. Κανείς όμως εκ των εμπλεκομένων δεν φαίνεται να αναζητά παρεμβάσεις ευεργετικές για το σύνολο της κοινωνίας και όχι για επιμέρους ομάδες συμφερόντων. Αυτό εξηγείται εύκολα από το γεγονός ότι οι «κοινωνικοί εταίροι» τόσο από πλευράς εργαζομένων όσο και εργοδοτών δεν εκπροσωπούν στην πραγματικότητα παρά μια μικρή μειοψηφία του πληθυσμού. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πρόεδρος του ΣΕΒ δεν είναι πλέον εργοδότης ενώ  το βιογραφικό του ευτραφούς πρόεδρου της ΓΣΕΕ δεν αναφέρει πουθενά την λέξη "εργάσθηκε". Η αντιπροσωπευτικότητα δε των κοινωνικών εταίρων κατακρημνίζεται εάν συμπεριλάβει κανείς στον πληθυσμό και τους ανέργους (υπαλλήλους και τέως εργοδότες) τους οποίους ουδείς εκπροσωπεί. 

Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, με ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες στην ανταγωνιστικότητα αλλά και στη συνολική ικανότητα της οικονομίας να παράγει πλούτο. Σε ένα εξαιρετικό άρθρο στην Καθημερινή της 31.12.2011 ο καθηγητής Κώστας Μεγήρ γράφει «στην Ελλάδα η αγορά εργασίας περιορίζεται συστηματικά από υπερβολικές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι η υψηλή ανεργία και μία από τις χαμηλότερες παραγωγικότητες ανά εργατοώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Και συνεχίζει: «το πρόβλημα με την αγορά εργασίας έγκειται στην πληθώρα των περίπλοκων ρυθμίσεων, των διακρίσεων ανάμεσα σε κατηγορίες εργαζομένων όσον αφορά τους κανονισμούς για τις απολύσεις και τον ρόλο που παίζουν τα συνδικάτα.[..]. Οι όροι εργασίας μπορούν και πρέπει να ρυθμίζονται από ιδιωτικές συμβάσεις σε μια αγορά που διέπεται από ανταγωνισμό, και όχι με νομοθετήματα». 

Επειδή “ο διάβολος είναι στις λεπτομέρειες” καλό είναι να αναλύσει κανείς τις συγκεκριμένες στρεβλώσεις που τελικώς στραγγαλίζουν την οικονομία και εκτινάσσουν την ανεργία και τη φτώχεια. Οι βασικότερες εξ αυτών, κατά τη γνώμη μου, είναι :

Α) Ωριμάνσεις. Στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο η βιολογική γήρανση εξασφαλίζει στον εργαζόμενο, μία σημαντική μισθολογική αύξηση ανά τριετία. Αποτέλεσμα αυτής της ρύθμισης είναι εργαζόμενοι στην ίδια ακριβώς θέση (π.χ. πωλητής σε κατάστημα, οδηγός Μετρό/Τραμ) να έχουν απολαβές που αποκλίνουν ακόμη και κατά 100%. Για παράδειγμα ο κατώτατος μισθός προσωπικού πώλησης (χωρίς επιδόματα) που προβλέπει για τους εγγάμους η κλαδική συλλογική σύμβαση είναι 1.010 ευρώ και ο ανώτατος 1.950 Ευρώ. Έτσι μια εμπορική επιχείριση δεν μπορεί να αμείψει το προσωπικό της με βάση την παραγωγικότητα (στην προκειμένη περίπτωση βάσει του ύψους των πωλήσεων) διότι εξαναγκάζεται θεσμικά να το κάνει βάσει των ετών προϋπηρεσίας. Και αυτό όταν ένας υπάλληλος π.χ. είκοσι ετών με κέφι για δουλειά ενδέχεται να πουλάει πολύ περισσότερο από έναν εξηντάχρονο “παλιά καραβάνα με 40 χρόνια στον πάγκο». Αργά η γρήγορα και ο νέος υπάλληλος θα χάσει το κέφι του όσο βλέπει ότι οι κόποι του δεν ανταμείβονται. Οι ωριμάνσεις πρέπει να καταργηθούν πλήρως και οι αυξήσεις να συνδέονται με δείκτες παραγωγικότητας είτε ενδεχόμενη προαγωγή ώστε να αποκατασταθεί η δικαιοσύνη στις αμοιβές και η σωστή λειτουργία της αγοράς εργασίας. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι το internet έχει περιορίσει σημαντικά την πληροφοριακή ασυμμετρία του παρελθόντος, η οποία προκαλούσε μεγαλύτερες αποκλίσεις αμοιβών για το ίδιο αντικείμενο.

Β) Αποζημίωση απόλυσης – περιορισμοί στο ύψος των απολύσεων. Μία πραγματικά απαράδεκτη ρύθμιση, τόσο λογικά όσο και ηθικά, είναι οι διαφορές αποζημιώσεων που προβλέπει ο νόμος μεταξύ μισθωτών και ημερομισθίων. Για παράδειγμα ένας υπάλληλος με 28 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη δικαιούται, χωρίς προειδοποίηση, συνολικά 28 μισθούς αποζημίωση. Αντίστοιχα ένας εργατοτεχνίτης (ημερομίσθιος) με την ίδια ακριβώς προϋπηρεσία δικαιούται λιγότερο από 6 μισθούς δηλαδή σχεδόν το ένα πέμπτο της αποζημιώσεως του μισθωτού. Η ενιαία αντιμετώπιση των δύο κατηγοριών, η διάκριση των οποίων είναι πλέον ξεπερασμένη τόσο νομικά όσο και οικονομικά, αποτελούσε όρο του πρώτου Μνημονίου ο οποίος, μαζί με πολλούς άλλους, ουδέποτε τηρήθηκε από την Ελληνική κυβέρνηση. Αντ’ αυτού περιορίσθηκαν ελαφρά οι αποζημιώσεις των μισθωτών μόνο όμως στην περίπτωση προειδοποίησης. Οι υπέρογκες αποζημιώσεις των μισθωτών σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στο μηνιαίο ύψος απολύσεων δημιουργούν συνθήκες κάτω από τις οποίες πολλές επιχειρήσεις, οι οποίες άλλως θα ήταν βιώσιμες, κλείνουν και τελικώς οδηγούνται πολύ περισσότεροι στην ανεργία. Ταυτόχρονα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και εμποδίζουν την, ευεργετική για την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα, κινητικότητα των εργαζομένων μεταξύ εργοδοτών. 

Γ) Μη ανταποδοτικές μισθολογικές επιβαρύνσεις (ΛΑΕΚ, Επίδομα Στράτευσης Εργατική Εστία, ΟΕΚ, ΛΠΕαΑΕ)  Με τα ασφαλιστικά ταμεία να βρίσκονται σε τραγική κατάσταση είναι προφανώς δύσκολο να περιορισθούν οι επιβαρύνσεις στους βασικούς κλάδους ασθενείας & συντάξεων, ενώ το βάρος πρέπει να δοθεί στην λειτουργική εξυγίανση και αναδιοργάνωση των ταμείων η αναποτελεσματικότητα των οποίων κατατρώγει σημαντικό μέρος των εισφορών. Υπάρχουν όμως δεκάδες ελάχιστα ανταποδοτικές επιμέρους εισφορές οι οποίες είτε δεν έχουν λόγο ύπαρξης στις σημερινές συνθήκες ή δεν λειτουργούν αποτελεσματικά σε όρους κόστους/ωφέλειας π.χ. 

• ΛΑΕΚ (0,81%) Λογαριασμός για την Απασχόληση και την Επαγγελματική Κατάρτιση (0,81%). Πρόκειται για ένα αμαρτωλό κονδύλι αφού εμμέσως χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων τον ΣΕΒ και τη ΓΣΕΕ ενώ στην πράξη δεν εξυπηρετεί τον σκοπό του. 
• Επίδομα Στράτευσης (1%). Θεσπίστηκε το 1952 & 1954 και καταβάλλεται (θεωρητικά) σε όσους υπηρέτησαν παρατεταμένη θητεία, ή κλήθηκαν για μετεκπαίδευση στις ένοπλες δυνάμεις. Σήμερα δεν έχει λόγο ύπαρξης ενώ επιβαρύνει δυσανάλογα και μη ανταποδοτικά το εργασιακό κόστος. 
• Εργατική Εστία (0,70%) Στις παρούσες συνθήκες η πλήρης κατάργηση της Εργατικής Εστίας θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα αφού η ύπαρξή της επιβαρύνει πολλούς και ωφελεί ελάχιστους. Γενικότερα τα αυτοτελή κονδύλια τα οποία θεσπίζονται ιστορικά και ουδέποτε καταργούνται, δημιουργούν σημαντικές στρεβλώσεις, παρουσιάζουν μικρή αποτελεσματικότητα ενώ επιβαρύνουν δυσανάλογα το μισθολογικό κόστος. 
• Εργατική Κατοικία (1,75%) Η εργατική κατοικία στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες αποτελεί αρμοδιότητα των Δήμων οι οποίοι αντλούν πόρους για το σκοπό αυτό από τους δημότες, από την γενική κυβέρνηση και από ευρωπαϊκά προγράμματα. 
• Λογαριασμός Προστασίας Εργαζομένων από Αφερεγγυότητα Εργοδότη (sic) (0,15%) 

Οι ανωτέρω εισφορές αντιπροσωπεύουν περίπου 4,5% επί του μισθού, ποσοστό που θα είχε πολλαπλάσια ευεργετικά οφέλη εάν π.χ. αποδιδόταν στους εργαζομένους αντί να χάνεται στη συντήρηση αναποτελεσματικών δομών. Ο μέσος εργαζόμενος είναι σήμερα αρκετά ώριμος για να αποφασίσει που θα επενδύσει το 4,5% του προϊόντος του μόχθου του. 

Δ) Αντιπροσωπευτικότητα «κοινωνικών εταίρων» Εάν πάρουμε για παράδειγμα τη Γερμανία, η οποία διαθέτει ένα ιδιαίτερα λειτουργικό συνδικαλιστικό σύστημα, τόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι εργοδότες πρέπει να είναι επισήμως μέλη ενός σωματείου προκειμένου να τους αφορούν ή να τους δεσμεύουν οι όποιες συμφωνίες προκύψουν από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Στην περίπτωση των εργαζομένων η χρηματική συνδρομή τους στο σωματείο παρακρατείται απευθείας από τον μισθό τους ενώ δεν υπάρχει καμία κρατική επιχορήγηση, κεκαλυμμένη η μη, όπως συμβαίνει στη χώρα μας. Οι συνδικαλιστές μετέχουν αμισθί στα διοικητικά και εποπτικά συμβούλια των εταιρειών ενώ ιδιαίτερα διαδεδομένα, και αποτελεσματικά, είναι τα επιχειρησιακά σωματεία. Προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να αλλάξει και το θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας ώστε να έχουμε, και από τις δύο πλευρές, πραγματικούς συνδικαλιστές και όχι φερέλπιδες πολιτικούς.

Εάν λοιπόν κάπου πρέπει να τραβηχθούν «κόκκινες γραμμές» είναι για να διαγραφούν οι ποικίλες στρεβλώσεις οι οποίες εξυπηρετούν ελάχιστους εις βάρος του κοινωνικού συνόλου. Έτσι αντί της εξαντλητικής φορολόγησης και της βίαιας οριζόντιας περικοπής μισθών και συντάξεων που σπρώχνουν τη χώρα όλο και βαθύτερα στην ύφεση πρέπει επιτέλους να γίνουν κάθετες παρεμβάσεις αρχίζοντας με την κατάργηση των πλείστων αναποτελεσματικών ρυθμίσεων και παρασιτικών δομών που συνθλίβουν την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία.