Τα ενοίκια των καταστημάτων στην Γλυφάδα και η τραγωδία των μνημονίων

Παλαιά μου συμμαθήτρια ανήρτησε (δεν μου αρέσει το "ανάρτησε") το ακόλουθο σχόλιο στο facebook.

¨Καλημέρα
Σας παρακαλώ βοηθήστε με να καταλάβω..!! Γιατί στη Γλυφάδα τα ενοίκια καταστημάτων Λιανικής αυξάνονται και οι ιδιοκτήτες ζητούν από 30% έως 50% πάνω;;;;!
- Το Εμπόριο βρίσκεται στη χειρότερη του περίοδο
- Ήδη καταγράφονται μειώσεις τζίρων 20-30%
- Οι μικρομεσαίοι καταστηματάρχες πνίγονται από τα χρέη σε ΟΑΕΕ, ΙΚΑ και Εφορία!!!!
Γιατί στη Γλυφάδα αυξάνονται τα ενοίκια αντί να μειώνονται ;;;;
Υ.Γ μιλάω για καταστήματα που δεν υπάρχει ενδιαφέρον για επιχείρηση εστίασης ή δεν επιτρέπει το καταςτατικο του ακινήτου !!!! "

Σταχυολογώ ορισμένα από τα σχόλια (με τα αντίστοιχα ορθογραφικά τους λάθη)

"Καλημέρα δυστυχώς η λεγόμενη κρίση δεν είναι για τους ιδιοκτήτες αν αναλογιστεί κανείς ότι την αύξηση που ζητάνε κάθε χρόνο δεν γίνεται να την περάσουμε στα εμπορεύματα."


"Γιατί ακόμη και μέσα στη κρίση που καταστρεφομαστε καθημερινά.. ακόμη δεν έχουμε ενώθει σαν επαγγελματίες σε ένα κοινό μέτωπο, και κοιτάει ο καθένας τον εαυτό του.. Βέβαια και αρκετοί ιδιοκτήτες.. Ζούνε σε ένα γυάλινο κόσμο παρέα με τους πολιτικούς που μας φέρανε στη καταστροφή.."

"Απλά δεν καταλαβαίνουν η δεν θέλουν να καταλάβουν για το πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα. Το ίδιο πρόβλημα έχω και εγώ με τον ιδιοκτήτη μου. Δύο χρόνια τον παρακαλάω για μείωση και μου λέει δεν μπορώ δεν βγαίνω. Στην κοσμάρα τούς !!!!!!!!!!!!!!!"

"ΜΗΠΩΣ ΚΑΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΑΝΘΕΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΤΗ ΓΛΥΦΑΔΑ;ΜΗΠΩΣ ΚΑΠΟΙΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ Η ΓΛΥΦΑΔΑ "ΑΠΛΗΣΙΑΣΤΗ" ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΜΠΟΡΟΥΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ;;"

"πρεπει να κανουμε ενα συνβουλειο ολοι η καταστηματαρχες τις γλυφαδας να αποφασισουμε απο κοινου ενοικιαστες και ιδιοκτιτες για τα ενοικια εστω οσο γινεται δεν επιτρεπεται να δουλευουμε 2 εβδομαδες τον μηνα για να μαζεψουμε το ενοικιο !!!!!"

Η δική μου, επιστημονική, απάντηση ήταν ότι στην αγορά ακινήτων προς ενοικίαση οι τιμές διαμορφώνονται, όπως σε κάθε άλλη αγορά, με βάση την προσφορά και την ζήτηση. Όσο αυξάνεται η προσφορά οι τιμές πέφτουν και όσο αυξάνεται η ζήτηση ανεβαίνουν. Η αύξηση που παρατηρείται (προσοχή, η παρατήρηση πρέπει να αφορά πραγματικά συμβόλαια και όχι στατιστική του καφενείου) λογικά πρέπει είτε να ακολουθεί αντίστοιχη άνοδο της ζήτησης ή οι ιδιοκτήτες να προσδοκούν αύξηση αυτής στο άμεσο μέλλον.

Έχει ενδιαφέρον ότι ο Ρωμιός για ένα τόσο απλό θέμα όπως η διαμόρφωση των τιμών σε μία αγορά καταφεύγει στην καλύτερη περίπτωση στο συναίσθημα και στην χειρότερη στην συνωμοσία. Δεν αντιλαμβάνεται ότι η οικονομία και οι αγορές έχουν τους δικούς τους κανόνες και ότι οι τιμές διαμορφώνονται ελεύθερα. Σε μία οικονομική σχέση το κάθε μέρος λειτουργεί με γνώμονα την μεγιστοποίηση του οφέλους του, χωρίς δάκρυα, υστερίες και συνωμοσίες. Όταν ένα τόσο απλό ζήτημα όπως οι τιμές των ενοικίων σε μία περιοχή οδηγεί τόσο γρήγορα στον σουρεαλισμό δεν είναι καθόλου τυχαίο πως η Πορτογαλία έχει βγει στις αγορές απ' όπου αντλεί χρήματα με αρνητικό επιτόκιο και εμείς βουλιάζουμε στους φόρους, στα χρέη και στην ύφεση.

Η κατάργηση της υποχρεωτικής συνδρομής αναβαθμίζει τον θεσμό των επιμελητηρίων

Σε επιστολή της προς τον Υπουργό Οικονομικών η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων (ΚΕΕ) αναφέρει “ότι ο αγώνας που δίνει η επιμελητηριακή κοινότητα αποσκοπεί όχι σε προσωπικά ή συντεχνιακά οφέλη αλλά στην επιβίωση του συνόλου των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της χώρας, που δέχονται μια ανηλεή επίθεση από συγκεκριμένα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα. Με την κατάργηση της υποχρεωτικότητας τα επιμελητήρια αποδυναμώνονται οικονομικά και οδηγούνται σε αφανισμό, γεγονός που θα αποστερήσει κάθε μορφή εκπροσώπησης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και κατά συνέπεια φίμωσης της φωνής της”.

Είναι λυπηρό ότι ουδέποτε κάποια συντεχνία στην Ελλάδα είχε το θάρρος να πει ειλικρινώς ότι μάχεται για τα συμφέροντά της, αντί να προσπαθεί να πείσει ματαίως ότι το κάνει υπερασπιζόμενη αυτούς που κατά κανόνα ξεπουπουλιάζει, είτε πρόκειται για καταναλωτές ή/και επιχειρήσεις. Κάτι τέτοιο θα ήταν τίμιο και θεμιτό γιατί κάθε ομάδα συμφερόντων έχει από ηθικής πλευράς το δικαίωμα να αγωνίζεται, στα πλαίσια της νομιμότητας, για τα συμφέροντα των μελών της, εν προκειμένω τις διοικήσεις των και τους εργαζόμενους στα επιμελητήρια. Η επιστολή της ΚΕΕ αναφέρεται στην “ανηλεή (sic) επίθεση συγκεκριμένων πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων» παρά το ότι τα ίδια επιμελητήρια εμφανώς συγκαταλέγονται μεταξύ των συμφερόντων αυτών, αφού αποσπούν χρήματα από τις επιχειρήσεις χωρίς καμία απολύτως ανταπόδοση.

Το γεγονός ότι τα επιμελητήρια ισχυρίζονται δημοσίως ότι η κατάργηση της υποχρεωτικότητας της συνδρομής θα τα οδηγήσει σε αφανισμό συνιστά ωμή παραδοχή του ότι δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Εάν όντως παρείχαν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και αποτελούσαν πραγματικά την «φωνή της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας» και όχι συγκεκριμένων πολιτικών συμφερόντων, τότε δεν θα είχαν απολύτως τίποτα να φοβηθούν. Κανείς λογικός επιχειρηματίας δεν θα διαγραφεί από κάποιο επιμελητήριο εάν πιστεύει ότι η αξία των υπηρεσιών που απολαμβάνει είναι μεγαλύτερη από το κόστος της ετήσιας συνδρομής σε αυτό.

Στον αντίποδα των παρασιτικών επιμελητηρίων βρίσκονται οι κλαδικοί σύνδεσμοι οι οποίοι ζουν αποκλειστικά από τις οικειοθελείς συνδρομές των μελών τους, από τις υπηρεσίες που παρέχουν επ’αμοιβή προς αυτά και από την υλοποίηση ανταγωνιστικών προγραμμάτων έρευνας & ανάπτυξης. Σε αντίθεση με τα επιμελητήρια τα οποία κατά κανόνα απολαμβάνουν μιας άτυπης προνομιακής πρόσβασης  σε τέτοια προγράμματα, οι κλαδικοί σύνδεσμοι πρέπει καθημερινά να ξεπερνούν εαυτούς προκειμένου να εξασφαλίσουν αντίστοιχες εγκρίσεις. Παρότι δεν έχουν εξασφαλισμένους πόρους, οι περισσότεροι κλαδικοί σύνδεσμοι έχουν επιβιώσει της παραλυτικής κρίσης στη χώρα μας όπου είχαμε μείωση του ΑΕΠ αντίστοιχου μεγέθους με αυτήν του κραχ του ’29 στην Αμερική, με αποτέλεσμα η  μείωση της ζήτησης να ξεπερνά το 70% σε ορισμένους κλάδους.  Στον κλάδο που έχω την τιμή να εκπροσωπώ, η συντριπτική πλειοψηφία των εταιρειών επέλεξε να διατηρήσει την ιδιότητα του μέλους, καταβάλλοντας οικειοθελώς το αντίστοιχο ποσό αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι τελικά τα μόνα επιμελητήρια που έχουν να φοβηθούν είναι αυτά που δεν παρέχουν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στα μέλη τους.

*δημοσιεύθηκε στη στήλη "Γράμματα Αναγνωστών" της Καθημερινής της Κυριακής της 4.5.14

Ο Παστίτσιος και η κρίση

Εκ πρώτης όψεως η βλακώδης σύλληψη του εμπνευστή του Γέροντα Παστιτσίου για "βλασφημία" δεν συνδέεται με την οικονομική κρίση παρά μόνο έμμεσα δεδομένου ότι η Αστυνομία αντέδρασε νευρικά και απερίσκεπτα στην επερώτηση της Χρυσής Αυγής (η γεωμετρική άνοδος της οποίας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κρίση). Στην πραγματικότητα όμως η εν λόγω βλακεία του χωροφύλακα είναι εξόχως ενδεικτική των λόγων που μας έφεραν μέχρι εδώ. Στηρίχθηκε σε έναν αναχρονιστικό, οπισθοδρομικό και σκοταδιστικό νόμο αρχαιολογικής αξίας του οποίου ανάλογος δεν υπάρχει σε καμία πολιτισμένη και οικονομικά ανεπτυγμένη χώρα. Εκατοντάδες παρόμοιες διατάξεις στραγγαλίζουν την οικονομία, την ανάπτυξη και εκτινάσσουν την ανεργία προσπαθώντας να προστατεύσουν επιμέρους ομάδες και συντεχνίες. Με τον ίδιο τρόπο που ο Ιρανικής εμπνεύσεως νόμος περι βλασφημίας προσπαθεί να προστατεύσει την εκκλησία και το νοητικό τερατούργημα του αρχαίοελληνοχριστιανισμού. Αυτή η κακώς εννοουμένη προστασία μοιάζει με την πάλαι ποτέ προστασία της κρητικής μπανάνας. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται την εποχή που οι εισαγόμενες μπανάνες ήταν κοντραμπάντο που επωλείτο, κυρίως απο Ρομά, στην άκρη του δρόμου. Με την είσοδό μας στην ΕΟΚ και την αναγκαστική κατάργηση του περιορισμού η κρητική μπανάνα εξαφανίσθηκε αφού η "προστασία" δεν επέτρεψε ποτέ στους Κρητικούς να μαρκετάρουν το προϊόν τους ως ένα εντελώς διαφορετικό γκουρμέ είδος. Ομοίως αυτού του είδους η προστασία περισσότερη ζημιά παρά καλό κάνει στην εκκλησία αφού την αποξενώνει από τους νέους και την καταδικάζει (ευτυχώς ίσως) σε αναπόφευκτο μαρασμό. Έτσι και στην περίπτωση της οικονομίας η κατάργηση των αντίστοιχων προστατευτικών και λίαν αντιπαραγωγικών (τελικώς και αντικοινωνικών) νόμων είναι βασική προϋπόθεση εξόδου από την κρίση. Δυστυχώς όμως στην πράξη, όπως και στην περίπτωση του ταλαίπωρου Παστίτσιου, που μπορεί να κατηγορηθεί μόνο επειδή τα έβαλε με ένα γραφικό και εύκολο στόχο, οι θεσμικές αντιδράσεις κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση. Αντί να καταργούν τους ξεπερασμένους νόμους που μας ντροπιάζουν, τους εφαρμόζουν!

Επιχείρηση στην κόψη του ξυραφιού

Το κατάστημα "Νότα" Ακαδημίας το 1975

1. Έχει νόημα να συνεχίσουμε τη συνεργασία

“Καλημέρα Βασίλη, Ελπίζω να είσαι καλά σε αυτή την παρανοϊκή περίοδο. Θέλω να συζητήσουμε για τη συνεργασία μας στην Ελλάδα. Βλέπω τον τζίρο να μειώνεται συνεχώς, γεγονός μάλλον φυσιολογικό κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Από πλευράς κόστους/ωφέλειας στα σημερινά επίπεδα δεν ξέρω εάν έχει νόημα να συνεχίσουμε. Εσύ τι πιστεύεις; Από την άλλη εάν σταματήσουμε θα χάσουμε τη θέση μας στην αγορά. Τέλος η ασφαλιστική μας εταιρεία μας είπε ότι δεν καλύπτει πλέον τις πιστώσεις μας προς εσάς. Θα σου τηλεφωνήσω να δούμε τι θα κάνουμε. Φιλικά, Gregoire”. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό μήνυμα από αυτά που δέχομαι μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους τελευταίους μήνες. Και μάλιστα σχετικά ήπιο γιατί σε επιχειρήσεις με λιγότερη ιστορία οι ξένοι προμηθευτές δεν το συζητούν. Απλώς σταματούν την πίστωση. Τουλάχιστον στη δική μας περίπτωση η εταιρεία συμπληρώνει φέτος πενήντα χρόνια λειτουργίας και διαθέτει ακόμη απόθεμα καλής πίστης. Τον Gregoire τον θυμάμαι ακόμη μαθητή πριν αναλάβει, όπως και εγώ νωρίτερα, την αντίστοιχη οικογενειακή του επιχείρηση στη Γαλλία ενώ στην αρχή με συμβουλευόταν συχνά. Δουλεύω, με εξαίρεση τη διετία που έκανα μεταπτυχιακό στο εξωτερικό, για περισσότερα από είκοσι επτά χρόνια και για πρώτη φορά τους τελευταίους μήνες δεν θέλω να πηγαίνω στο γραφείο. Και αυτό όταν κατά το παρελθόν πήγαινα ευχαρίστως και πολλά Σάββατα. Τώρα όμως κάθε μέρα φέρνει ένα ή περισσότερα δυσάρεστα μαντάτα.

Η πτώση της ζήτησης, ο τυφλός θυμός, ο παραλυτικός φόβος και η πλήρης αποστράγγιση της αγοράς από ρευστότητα προκαλούν πανταχόθεν ασφυξία. Οι καταναλωτές δεν αγοράζουν παρά μόνο τα απαραίτητα και στη δική μας περίπτωση μπορούν να ζήσουν χωρίς καινούργιες πιζάμες, εσώρουχα ή μαγιό ποιότητος. Ακόμη και οι καταναλώτριες που έχουν χρήματα δύσκολα τα δίνουν φοβούμενες για τα μελλούμενα. Διάβαζα ότι εκτιμάται ότι περί τα 15 δις ευρώ βρίσκονται καταχωνιασμένα δια παν ενδεχόμενο σε θυρίδες, στρώματα ή άλλης απίθανης εμπνεύσεως κρυψώνες, αμφιβόλου ασφάλειας ακόμη και σε σχέση με τις φαλιρισμένες τράπεζες. Οι οποίες μας δανείζουν πλέον με επιτόκια τριπλάσια από αυτά που δίναμε πριν την κρίση του 2008, σε μια προσπάθεια να καλύψουν το κόστος άντλησης χρήματος -αφού δίνουν πολύ υψηλές αποδόσεις στις καταθέσεις- αλλά και να ρεφάρουν όσο μπορούν τη ζημιά από τα πολλά δις μη εξυπηρετούμενων δανείων.

2. Πως "τιμωρούνται" οι συνεπείς

Έτσι κάνει και το κράτος˙ φορολογεί ακόμη περισσότερο αυτούς που ήταν συνεπείς στο παρελθόν και μάλιστα άσχετα από το εισόδημά τους. Τώρα που οι πωλήσεις καταρρέουν και τα κόστη αρχίζουν να μας πνίγουν άρχισα να καταλαβαίνω πόσες δεκάδες χιλιάδες ευρώ δίνω σε φόρους που καμία σχέση δεν έχουν με το εάν κερδίζουμε ή χάνουμε. Επειδή τώρα συμβαίνει το δεύτερο, τελικώς πληρώνουμε στην πραγματικότητα φόρο επί της ζημιάς. Για να χρησιμοποιήσουμε τους ιδιόκτητους χώρους μας πρακτικά πληρώνουμε ενοίκιο στο κράτος το οποίο ταυτόχρονα εισπράττει κάθε χρόνο εισφορά 0,6% και επί των τόκων δανείων, μια ρύθμιση που χρονολογείται από το 1975 και ξεπερνά σε ανοησία ακόμη και τις τεράστιες ικανότητες που έχει σε αυτόν τον τομέα το Ελληνικό Δημόσιο. «Τέλος επιτηδεύματος» ίσα με πεντακόσια ευρώ για κάθε μαγαζί, παράβολα δημοσίευσης ΦΕΚ, υποχρεωτικές συνδρομές στα Επιμελητήρια (η τρόικα έκλεισε τον ΕΟΜΜΕΧ αλλά το βαθύ κράτος «βόλεψε» τους υπαλλήλους του εδώ και εκεί τρεις εκ των οποίων κατέληξαν στο ΒΕΑ Ο ένας ήταν οδηγός και επειδή δεν είχαν τι να τον κάνουν το επιμελητήριο αγόρασε αυτοκίνητο!), αμοιβή ελεγκτών, τεχνικού ασφαλείας και δεκάδες άλλα περιττά και μη ανταποδοτικά χαράτσια που τελικώς καταλήγουν στην πλάτη του καταναλωτή. Ή μάλλον κατέληγαν, διότι με το να μην αγοράζει ο κόσμος όπως πριν, τα χαράτσια αυτά διευρύνουν τις ζημιές για να συντηρούν ανεπρόκοπους και παράσιτα. Σχεδόν το 5% του μισθού κάθε υπαλλήλου αφορά απίθανες, εξίσου παρασιτικές επιβαρύνσεις όπως επίδομα στράτευσης, Εργατική Εστία, Εργατική Κατοικία, ΛΑΕΚ, Λογαριασμός Αφερεγγυότητας Εργοδότη κ.α. ποσά που καταλήγουν αδιαφανώς σε τσέπες συνδικαλιστών και συντηρούν άλλες άχρηστες δομές με ελάχιστη ανταποδοτικότητα.

3. Εργαζόμενοι σε limbo

Την ίδια στιγμή σε μια προσπάθεια επιβίωσης αναγκαστήκαμε να διώξουμε κόσμο και να περιορίσουμε μισθούς. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο για τον εργοδότη όσο νομίζει κανείς. Δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα από το να μπορείς να πληρώνεις καλά τους ανθρώπους σου και να πηγαίνει ταυτόχρονα καλά και η εταιρεία. Πριν από 25 χρόνια πληρώναμε στην παραγωγή βάσει απόδοσης, μετρούσαμε δηλαδή ταλεπτά παραγωγής» που έβγαζε κάθε κοπέλα με αποτέλεσμα πολλές να αμείβονται με ποσά διπλάσια από αυτά που προέβλεπαν οι τότε συμβάσεις. Τώρα δυσκολευόμαστε να πληρώσουμε ακόμη και αυτά που προβλέπει η σύμβαση ενώ πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν τετραήμερο. Η απόφαση σε ποιόν θα κάνεις μείωση και σε ποια έκταση σε κάνει να μην κοιμάσαι το βράδυ. ‘Άνθρωποι τους οποίους γνώρισα ως μαθητής και είναι πάνω από 30 χρόνια στην εταιρεία, άνθρωποι που δουλεύουν σκληρά κάθε μέρα και που λόγω της κρίσης συχνά είναι οι μόνοι που εισφέρουν εισόδημα στην οικογένειά τους (κατά το αλησμόνητο «ένας εργαζόμενος για κάθε οικογένεια»). Αλλά όταν δεν έχεις να δώσεις τα χρήματα διότι δεν πουλάς, δεν σε πληρώνουν οι πελάτες, σε γδύνουν κυριολεκτικά οι φόροι, τα έξοδα και οι τόκοι το να γίνεις ευχάριστος και να μην κάνεις περικοπές δεν θα κρατήσει πολύ. Γιατί απλούστατα θα φθάσει η στιγμή, η οποία είναι πραγματικότητα σχεδόν για τις μισές επιχειρήσεις σήμερα, που δεν θα έχεις να πληρώσεις. Ούτε θα έχεις χρήματα να δώσεις τις υψηλότατες αποζημιώσεις που προβλέπει ο νόμος με αποτέλεσμα εργοδότης και εργαζόμενος να παγιδεύονται σε μια κατάσταση limbo που τελικώς αποβαίνει σε βάρος και των δύο. Η «μισητή» τρόικα ζήτησε να εξισωθούν οι αποζημιώσεις μισθωτών και εργατών. Η μέγιστη αποζημίωση απόλυσης, μετά από περίπου τρεις δεκαετίες εργασίας, είναι στην πρώτη περίπτωση είκοσι οκτώ μήνες και στη δεύτερη έξι! Μια εξόχως ρατσιστική, απαράδεκτη και αναχρονιστική ρύθμιση την οποία με την συνήθη κουτοπονηριά των κυβερνώντων καταφέραμε να «διαπραγματευθούμε» διατηρώντας τη εν ισχύι με οριακές μεταβολές σε περίπτωση προειδοποίησης.

4. Εμείς οι "μισητοί" εργοδότες

Η έννοια του εργοδότη και του επιχειρηματία στην Ελλάδα είναι συνειρμικά συνυφασμένη με τον Αλ Καπόνε. Θεωρούμεθα εν πολλοίς κρατικοδίαιτα λαμόγια που πίνουν το αίμα το εργαζόμενου, φοροδιαφεύγουν και διάγουν βίο αντίστοιχο του πεσόντος Άκη. Αλλά από εμένα δεν έχει αγοράσει ποτέ το κράτος. Όχι μόνο δεν τρεφόμαστε από αυτό αλλά μας υποβάλλει σε θανατηφόρο δίαιτα. Πληρώναμε και πληρώνουμε του φόρους μας (δεν ξέρω για πόσο θα μπορούμε ακόμη) στο ακέραιο και στη συνέχεια ερχόταν το διεφθαρμένο κράτος να μας κατακλέψει. Βλέπετε σε κάθε έλεγχο υπάρχει ένα άτυπο ποσοστό λογιστικών διαφορών (δηλαδή φόρων) το οποίο πρέπει να «βγάλει» ο εφοριακός, άσχετα από το εάν και σε τι έκταση έχει φοροδιαφύγει η εταιρεία.

Κατηγορούν τους εργοδότες για έλλειψη οράματος, καινοτομίας και επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό. Εμείς βραβευθήκαμε από την ΕΕΔΕ για την προσήλωσή μας στην εκπαίδευση (είχαμε κάνει τότε σεμινάρια με θεματολογία middle management στις γαζώτριες με την προοπτική να διαμορφωθεί η παραγωγή σε flexible manufacturing cells) ενώ η εταιρεία αποτέλεσε στο παρελθόν αντικείμενο μελέτης περίπτωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας. Εκδώσαμε το πρώτο μας τιμολόγιο μηχανογραφικά το 1983, αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε γραμμωτό κώδικα το 1985 και εφαρμόσαμε ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων το 1994 ενώ πέρσι εγκαταστήσαμε ένα state-of-the-art σύστημα για τον ίδιο σκοπό. Συμμετέχουμε περισσότερες από 25 συνεχείς χρονιές στην κορυφαία διεθνή έκθεση του κλάδου και εξάγουμε σε πολύ απαιτητικές αγορές όπως η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Ρωσία. Καταφέραμε να επιζήσουμε για πενήντα χρόνια προσαρμοζόμενοι κάθε φορά στις απαιτήσεις των καιρών. Τώρα, αντί να γιορτάζουμε τη σημαντική αυτή επέτειο, αναρωτιόμαστε εάν θα φθάσουμε τα πενήντα ένα. Ακυρώσαμε τα περισσότερα εορταστικά των πενήντα ετών προγράμματα όχι μόνο για λόγους κόστους αλλά και για να μην προκαλέσουμε τους εκατομμύρια δοκιμαζόμενους συνανθρώπους μας.

5. Προς τον μεσαίωνα της ανεργίας

Το να έχεις επιχείρηση στην Ελλάδα ήταν ανέκαθεν δύσκολη υπόθεση. Προσωπικά παρομοιάζω το Ελληνικό κράτος με έναν Ιάπωνα κηπουρό bonsai, χωρίς όμως ίχνος καλλιτεχνικής ευαισθησίας. Στην συγκεκριμένη κηπουρική τεχνική, ή καλύτερα τέχνη, ένα δέντρο που κανονικά θα έφθανε συν τω χρόνω τα σαράντα μέτρα διατηρείται, με προσεκτικές, σχεδόν χειρουργικές παρεμβάσεις, σε ύψος μερικών εκατοστών. Στο παρελθόν κάποια δένδρα είτε ξέφευγαν ή τουλάχιστον επιζούσαν. Το σημερινό περιβάλλον όμως είναι πλέον απολύτως τοξικό για τις επιχειρήσεις. Όπως μου είπε πρόσφατα ένας στενός φίλος τραπεζίτης οι Έλληνες επιχειρηματίες είναι θέμα πολύ λίγου χρόνου να παραδώσουν τα κλειδιά. Στην περίπτωση αυτή θα περιοριστεί αυτό που οι μη-αντιπροσωπευτικοί κρατικοδίαιτοι «κοινωνικοί εταίροι» αποκαλούν «εργασιακό μεσαίωνα». Το λυπηρό είναι ότι θα αντικατασταθεί από τον μεσαίωνα της ανεργίας.

* δημοσιεύθηκε στο "Κ" της Καθημερινής στις 10 Ιουνίου 2012

Βασίλης Μασσέλος

Το καταστροφικό για την Ελλάδα φαινόμενο της «υστέρησης» στην αγορά εργασίας

Η «υστέρηση» (αγγλικά:Hysteresis) είναι μια υπόθεση αναφορικά με το επίπεδο ανεργίας σε μια οικονομία βάσει της οποίας μια βραχυπρόθεσμη αύξηση της ανεργίας συνήθως επιμένει ακόμη και εάν στη συνέχεια βελτιωθούν οι οικονομικές συνθήκες και δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Απλουστευτικά θα λέγαμε ότι και στην ανεργία ισχύει η λαϊκή ρήση «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού».

Το φαινόμενο της υστέρησης προκαλείται:

Α) από τις αγκυλώσεις στην αγορά εργασίας που προστατεύουν όσους ήδη εργάζονται και οδηγούν σε επίπεδα μισθών όπου δεν συμφέρει στους εργοδότες να προσλάβουν ανέργους, οι οποίοι ως γνωστόν δεν εκπροσωπούνται στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Αυτό είναι γνωστό ως “insider/outsider model” και δε νομίζω ότι υπάρχει χώρα με πιο έντονο αυτό το φαινόμενο από την Ελλάδα (τουλάχιστον πριν τις ρυθμίσεις του μακροπρόθεσμου).

Β) Από το γεγονός ότι η  επί μακρόν ανεργία μειώνει τις ικανότητες του εργαζομένου ο οποίος από τη μία ξεχνά τις δεξιότητές του και από την άλλη δεν ακολουθεί την τεχνική/μεθοδολογιακή πρόοδο που εν τω μεταξύ συντελείται στο αντικείμενό του. Έτσι ακόμη και εάν η ανάκαμψη της οικονομίας δημιουργήσει θέσεις εργασίας ο μακροχρόνια άνεργος δεν έχει τις ικανότητες και ενίοτε τη διάθεση, να τις καλύψει. Στη χώρα μας υπάρχει και μια δραματική πτυχή αυτού του φαινομένου η οποία αφορά στους νέους που αδυνατούν να βρουν απασχόληση με αποτέλεσμα να μην αποκτούν κατ'αρχήν τις κρισιμότατες δεξιότητες και την εμπειρία που προσφέρει μια θέση εργασίας.  Έτσι οι μισοί νέοι κάτω των 25 ετών που δεν έχουν βρει δουλειά είναι  π.χ. σαν τους γυμναστές οι  οποίοι μέχρι να διορισθούν μέσω επετηρίδας έχουν γίνει 150 κιλά και είναι εν τοις πράγμασι ανίκανοι προς εργασία (όχι ότι αυτό έχει καμία σημασία στο δημόσιο).

Η βαθύτατη ύφεση έχει εκτινάξει την ανεργία σε πραγματικά εφιαλτικά επίπεδα. Στο επίσημο ποσοστό που άγγιζε πέρσι τον Δεκέμβριο το 21%, δεν συμπεριλαμβάνονται  όσοι εργάζονται και δεν πληρώνονται ο αριθμός των οποίων ξεπερνά τους 400.000, όσοι εργάζονται με μειωμένο ωράριο, λιγότερες ημέρες ή εκ περιτροπής αλλά και οι στρατευμένοι νέοι οι οποίοι είναι και αυτοί στην πραγματικότητα άνεργοι. Παρενθετικώς η στράτευση ακόμη και στις καλές οικονομικά εποχές προκαλούσε τρόπον τινά το φαινόμενο της υστέρησης κυρίως στις περιπτώσεις των εξ αναβολής κληρωτών.

Το φαινόμενο της υστέρησης παρουσιάζεται και σε προηγμένες οικονομίες με υψηλή ανταγωνιστικότητα. Σε οικονομίες με βαρύτατες δομικές αδυναμίες, εκτεταμένη διαφθορά, χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και δεξιοτήτων όπως η ελληνική αυτό έχει τραγικές συνέπειες. Κάθε θέση εργασίας που χάνεται αναπληρώνεται πολύ δύσκολα και ακόμη και όταν (εάν) παρουσιάσουμε επιτέλους ανάπτυξη δεν θα έχουμε το ανθρώπινο δυναμικό να την τροφοδοτήσουμε σε καμία βαθμίδα (το ιδιαίτερα εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό μεταναστεύει με αυξανόμενους ρυθμούς οδηγώντας σε ένα εκτεταμένο brain drain).

Η ανάσχεση της αύξησης της ανεργίας πρέπει να αποτελέσει την πρώτη προτεραιότητα. Το υπουργείο Εργασία θα διοχετεύσει 1,2 δις Ευρώ σε δράσεις απασχόλησης οι οποίες συναγωνίζονται η μία την άλλη σε βαθμό ανοησίας (π.χ. πρόγραμμα εκμάθησης σελίδων κοινωνικής δικτύωσης σε αστέγους και άλλες ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, απασχόληση σε Δήμους η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήδη απασχολούν πολλαπλάσιο προσωπικό αυτού που χρειάζεται). Ταυτόχρονα δεν κάνει απολύτως τίποτα για την άρση των αγκυλώσεων  στον τρόπο υπολογισμού των αμοιβών, στις αποζημιώσεις απόλυσης και στις μη μισθολογικές επιβαρύνσεις (βλ. Αλλού πρέπει να τραβηχτούν οι «κόκκινες γραμμές» στα εργασιακά).  

Σε ένα εξαιρετικό άρθρο στην Καθημερινή της 31.12.2011 ο καθηγητής Κώστας Μεγήρ γράφει «στην Ελλάδα η αγορά εργασίας περιορίζεται συστηματικά από υπερβολικές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι η υψηλή ανεργία και μία από τις χαμηλότερες παραγωγικότητες ανά εργατοώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Και συνεχίζει: «το πρόβλημα με την αγορά εργασίας έγκειται στην πληθώρα των περίπλοκων ρυθμίσεων, των διακρίσεων ανάμεσα σε κατηγορίες εργαζομένων όσον αφορά τους κανονισμούς για τις απολύσεις και τον ρόλο που παίζουν τα συνδικάτα.[..]. Οι όροι εργασίας μπορούν και πρέπει να ρυθμίζονται από ιδιωτικές συμβάσεις σε μια αγορά που διέπεται από ανταγωνισμό, και όχι με νομοθετήματα». 

Η αποκατάσταση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας αποτελεί προϋπόθεση εξόδου από την κρίση σε συνδυασμό με την δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για επενδύσεις με την μείωση του κράτους, την πάταξη της διαφθοράς, την αποκατάσταση της λειτουργίας της δικαιοσύνης και την δραματική βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κράτους. Διότι ταυτόχρονα με το φαινόμενο της υστέρησης στην απασχόληση συντελείται και μια ταχεία συρρίκνωση του κεφαλαίου, το οποίο σε αντίθεση με την κρατούσα αντίληψη στην Ελλάδα, αποτελεί την βασικότερη πηγή πλούτου και ευημερίας σε μια οικονομία. Εάν δεν αναπληρωθεί το κεφάλαιο που χάνεται συνεπεία της ύφεσης, της διαφθοράς, των αδυναμιών στη δικαιοσύνη και της έλλειψης αποτελεσματικών θεσμών τότε σε συνδυασμό με το φαινόμενο της «υστέρησης» είμαστε όντως χαμένοι.


* Δημοσιεύθηκε στις 20.05.2012 στην Καθημερινή της Κυριακής

Η φραπεδιά ως σύμβολο της κρίσης

Σκεφτόμουν ότι η αθλιότατη φραπεδιά συμπυκνώνει τα αίτια αλλά και τα αποτελέσματα της κρίσης που ζούμε. Πριν την έλευση του στιγμιαίου καφέ η Ελλάς έπινε ελληνικό (σωστότερα τούρκικο) καφέ, σχετικά καλής ποιότητας. Εισήγαγε κόκκους καφέ οι οποίοι ψήνονταν σε μικρά καφεκοπτεία και αργότερα βιοτεχνίες – βιομηχανίες. Προπολεμικά μάλιστα τα καλά σπίτια καβούρντιζαν και άλεθαν οίκοθεν τον καφέ. Με την επικράτηση της φραπεδιάς ο Έλληνας άρχισε να πίνει πολύ κακής ποιότητας καφέ (στα Ισπανικά λένε ότι “Nescafe on es café” δηλαδή ότι ο Νεσκαφέ δεν είναι καφές) τόσο λόγω της πρώτης ύλης όσο και εξ αιτίας της καταστρεπτικής για τη γεύση (και όχι μόνο) επεξεργασίας. Έτσι αντί να εισάγουμε πολύ φθηνούς κόκκους καφέ, εισάγουμε κυρίως έτοιμα προϊόντα με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται το έλλειμμα του εμπορικού μας ισοζυγίου που είναι η κύρια πηγή όλων των οικονομικών μας προβλημάτων. Πέραν αυτού η φραπεδιά είναι το σύμβολο της αεργίας στο Δημόσιο. Οι στρατιές Μονίμων Πολιτικών Υπαλλήλων, Συμβάσεως Εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου (ΣΕΙΔ) Υπαλλήλων, αξιωματικών, υπαξιωματικών και, σε μικρότερο βαθμό, κληρωτών συνθέτουν το Πολεμικό Ναυτικό ή άλλως την λεγόμενη «Αυτοκρατορία του Φραπέ» αφού εκεί περνούν το μεγαλύτερο μέρος του εργασιακού τους βίου χτυπώντας ή πίνοντας φραπέ.  Το φαινόμενο αφορά γενικότερα ένα μεγάλο μέρος των δημοσίων υπαλλήλων ο υπέρογκος αριθμός των οποίων αποτελεί το δεύτερο μεγάλο αίτιο της κρίσης.  Εκτός από τα αίτια ο φραπές χαρακτηρίζει άριστα τα αποτελέσματα της κρίσης αφού στρατιές ανέργων ξημεροβραδιάζονται στα καφενεία μπροστά σε μια φραπεδιά μέχρι να λιώσει ο πάγος και να ξεραθεί ο αφρός. Συμβολίζει τέλος το βαθύτερο αίτιο της κρίσης που είναι η αθλιότατη παιδεία. Κανείς επαΐων δεν πίνει κρύο καφέ γιατί τότε αναδεικνύονται όλα τα κακά του χαρακτηριστικά. Ούτε πίνει στιγμιαίο καφέ γιατί δεν υπάρχει χειρότερος. Ergo για όλα μας τα δεινά φταίει η φραπεδιά.