2.3 Avez vous assisté aux funérailles? *

Επέστρεψα χθες από το Μπαγκλαντές μέσω Κωνσταντινουπόλεως και στο αεροπλάνο ο αεροσυνοδός μου έδωσε μία "ΚΑΡΤΑ ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΟΥ ΕΠΙΒΑΤΗ". "Κύριε" του λέω "εγώ είμαι (σ.τ.σ. δυστυχώς) πολίτης της Λαοκρατικής Δημοκρατίας του Γιουνανιστάν και δεν την χρειάζομαι. Αυτή (σ.τ.σ. η κάρτα) αφορά τους ξένους". "Όχι κύριε" με λέει, "θα σας την ζητήσουν". Κοιτάω λοιπόν καλύτερα την έγχρωμη, πολυσέλιδη κάρτα και συνειδητοποιώ ότι πρόκειται για ερωτηματολόγιο που σαν στόχο έχει να διερευνήσει εάν έχω προσβληθεί από τον Έμπολα (έαν το Υπουργείο ήταν σοβαρό θα ασχολείτο με την επιδημία του Ένφια που είναι πολύ χειρότερη). Συμπληρώνω τα στοιχεία μου αφήνοντας κενό το πεδίο "διεύθυνση παραμονής" δεδομένου ότι στη δική μου περίπτωση πρόκειται περί διεύθυνσης διαμονής. Στην συνέχεια απαντώ όχι στην ερώτηση εάν έρχομαι από την Γουϊνέα, Λιβερία ή την Σιέρρα Λεόνα και συνειδητοποιώ με ανακούφιση ότι "δεν χρειάζεται να απαντήσω στις υπόλοιπες ερωτήσεις". Η πολύχρωμη πολυτελής κάρτα διαθέτει, πέραν της ελληνικής και αγγλική πλευρά σε μέτρια πλην αξιοπρεπή γλώσσα και μία σε σπαρταριστά γαλλικά τα οποία σίγουρα χάρισαν και χαρίζουν άφθονο γέλιο στους γαλλόφωνους "εισερχόμενους επιβάτες".

Μπαίνοντας στο κτίριο του αεροσταθμού τρεις χαρωποί υπάλληλοι του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων συνέλεξαν την "Κάρτα Εισερχόμενου Επιβάτη" και, άνευ ετέρου τινός, με άφησαν να πάω στην ευχή του φιλεύσπλαχνου Αλλάχ. Στο Μπαγκλαντές το οποίο, θεωρητικώς, βρίσκεται πίσω από το Γιουνανιστάν είχαν μία μεγάλη ταμπέλα "Εάν έρχεστε από την Γουϊνέα, Λιβερία ή την Σιέρρα Λεόνε περάστε από υγειονομικό έλεγχο και προσκομίστε το σχετικό έντυπο". Έτσι λοιπόν οι υπανάπτυκτοι Μπλαγκλαντεσιανοί δεν συμπληρώνουν έντυπα τα οποία δεν χρειάζονται γλυτώνοντας περιττά κόστη εκτύπωσης και διαχείρισης. Έχουν και θερμική κάμερα για να βλέπουν εάν ο επιβάτης λέει αλήθεια ως προς το εμπύρετον και ελέγχουν σχολαστικά τους επίφοβους επιβάτες στα διαβατήρια μπας και περάσει κανείς χωρίς έλεγχο υγείας. Η μόνη πιθανή εξήγηση για την δική μας σπάταλη και αναποτελεσματική διαδικασία είναι ότι το ΚΕΕΛΠΝΟ (sic) θέλει να πουλήσει τα στοιχεία των επιβατών στην μαύρη αγορά κατά τα πρότυπα της ΓΓΠΣ (η οποία έφαγε 150.000 πρόστιμο εξ αυτού του λόγου το οποίο δεν πληρώνει όπως οι φοροφυγάδες τους οποίους κυνηγά).

Για να παραφράσω τον αείμνηστο αρχιτέκτονα και ακαδημαϊκό Σόλωνα Κυδωνιάτη "στην ελληνική δημόσια διοίκηση τα πράγματα διαφέρουν μόνον ως προς το ποσοστόν του γελοίου".




* ήταν μία εκ των ερωτήσεων η οποία μεταφράζεται ως "έχετε παραστεί στην κηδεία;". Το σωστό θα ήταν "Avez vous assisté a des funérailles?" δηλαδή "σε κηδεία"

Δικαίωμα στην αξιοπρέπεια ή στην επιδίωξη αυτής;

Χθες βρέθηκα στα γραφεία της Εμπορική Τράπεζας επί της Πλατείας Κλαυθμώνος την ίδια στιγμή με τους διαμαρτυρόμενους συμβασιούχους που θα εθίγοντο από την τροπολογία που ο ανεκδιήγητος Υπουργός Ρουπακιώτης αποκάλεσε «τερατούργημα» (στην προκειμένη περίπτωση ισχύει το “speak for yourself”). Το δικό μου γραφείο βρίσκεται στην άλλη πλευρά της πλατείας αλλά πλέον προστατεύεται ηχητικά από το, αισθητικής χιτλερικού μπούνκερ, κτήριο του ΤΣΜΕΔΕ με αποτέλεσμα να είχα καιρό να απολαύσω τη δωρεάν μουσική. Δεν ίσχυε ωστόσο το ίδιο για τους ταλαίπωρους, σκληρά εργαζόμενους, υπαλλήλους της Εμπορικής αφού η ένταση στην οποία έπαιζε το επαναστατικό ρεπερτόριο των συμβασιούχων ήταν τέτοια που δυσκολευόμασταν να μιλήσουμε. Μετά το πέρας της ουβερτούρας το μικρόφωνο έλαβε κάποιος συνδικαλιστής ο οποίος αναφέρθηκε στο «δικαίωμα στη δουλειά» και στο «δικαίωμα στην αξιοπρέπεια». Με αφορμή αυτά τα λόγια σκέφθηκα πρώτον ότι το εν λόγω δικαίωμα, όπως του εννοούσε εν προκειμένω ο ποιητής, χρηματοδοτείται από τους φόρους των εργαζομένων Ελλήνων οι οποίοι δεν απολαμβάνουν την μονιμότητα ή την προσδοκία μονιμοποίησης στην περίπτωση των συμβασιούχων. Οι οποίοι απολύονται εντός ολίγων λεπτών από τη στιγμή που θα προκύψει θέμα αδικοπραξίας δηλαδή από τη στιγμή που θα ενταχθούν στην κατηγορία που το δημόσιο αποκαλεί «επίορκους». Η ακόμη και χωρίς να προκύψει τέτοιο θέμα, ακόμη και εάν καλύπτουν «πάγιες και διαρκείς ανάγκες».

Σκέφθηκα επίσης την τεράστια σημασία που έχει σημειολογικά η σχετική μνεία στο Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών το οποίο περιλαμβάνει το δικαίωμα «επιδίωξης της ευτυχίας» (the pursuit of happiness) και όχι στο «δικαίωμα στην ευτυχία». Ομοίως κάθε κοινωνία πρέπει να εξασφαλίζει πλήρως το δικαίωμα επιδίωξης της αξιοπρέπειας, δηλαδή κανόνες που να ισχύουν για όλους ανεξαιρέτως (το ευστόχως αποκαλούμενο level playing field) και συνθήκες που ανταμείβουν την προκοπή. Το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια όπως το θέτουν οι δημόσιοι υπάλληλοι τσαλακώνει το αντίστοιχο δικαίωμα των υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα και των ανέργων οι οποίοι αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης (αν όχι τρίτης) κατηγορίας από τους «αριστερούς» κυρίους Μανιτάκη & Ρουπακιώτη αλλά και από τον μη αριστερό κύριο Βρούτση ο οποίος αποπειράθηκε νύχτα να πετσοκόψει της συντάξεις του ΟΑΕΕ παρά το γεγονός ότι η κρατική στήριξη ανά συνταξιούχο στον τελευταίο είναι το 1/6 της αντίστοιχης προς το ταμείο του ΟΤΕ!

Η ειρωνεία είναι ότι αυτοί που σήμερα διεκδικούν το “δικαίωμα την αξιοπρέπεια” είναι στην πραγματικότητα οι πρώτοι αναξιοπρεπείς αφού απολαμβάνουν απαράδεκτα προνόμια σε σχέση με τα υποζύγια που καταστρέφονται από την φορολογία ώστε να τους μισθοδοτούν.

Η αβάσταχτη ανικανότητα του Δημοσίου

Τις προάλλες έλαβα με ιδιαίτερη έκπληξη το ακόλουθο ηλεκτρονικό μήνυμα:

"Στο πλαίσιο ένταξης των Δ.Ο.Υ. στο Νέο TAXIS, η Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών θα διακόψει τη συναλλαγή με τους Πολίτες από την Τετάρτη 03/04/2013 και ώρα 13:00 και θα παραμείνει κλειστή από την Πέμπτη 4 έως και τη Δευτέρα 8 Απριλίου 2013. Η Δ.Ο.Υ. θα λειτουργήσει στο Νέο TAXIS από την Τρίτη 9 Απριλίου 2013."

Για τους επαγγελματίες της πληροφορικής η διαδικασία αλλαγής συστήματος είναι γνωστή ως migration ή "μετάπτωση" η οποία σήμερα γίνεται με ελάχιστη ή σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και μηδενική διακοπή στα συστήματα (zero downtime). Εάν παραλληλίσουμε την εν λόγω δημόσια οικονομική υπηρεσία με μια τράπεζα δε νομίζω ότι κανείς μπορεί να φανταστεί υποκατάστημα της τελευταίας να κλείνει για τρεις ολόκληρες εργάσιμες ημέρες προκειμένου να αναβαθμίσει τα συστήματά της. Οι όποιες διαδικασίες (εκπαίδευση, παράλληλη εγκατάσταση, μετάπτωση) γίνονται με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιδράσεις στην λειτουργία της επιχείρισης ή του οργανισμού. Αυτό βεβαίως απαιτεί καλό σχεδιασμό, σωστές τεχνολογικές επιλογές και εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό κανένα στοιχείο από τα οποία δεν υπάρχει στο ελληνικό δημόσιο.

Ειδικά στην περίπτωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού ουδέποτε ετέθη θέμα χρηματοδότησης αφού ανέκαθεν απολάμβανε προνομιακής μεταχείρισης (π.χ. μισθολογικά) σε σχέση με το υπόλοιπο δημόσιο. Αυτό σε ένα μη πελατειακό και διεφθαρμένο σύστημα στις περισσότερες περιπτώσεις θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καλύτερα συστήματα και καλύτερο ανθρώπινο δυναμικό. Όχι όμως στην Ελλάδα όπου οι τραυματιοφορείς και οι οδηγοί τρόλεϊ προσλαμβάνονται στο ΣΔΟΕ για να κάνουν τη μπάζα τους και όπου το παραδιδόμενο από τους προμηθευτές λογισμικό αξίζει ένα μικρό μόνο μέρος του τιμήματος και, το χειρότερο, είναι συνήθως μέτριο και δυσλειτουργικό. Σαν να μην φτάνει αυτό η ανεπάρκεια και η ανικανότητα οδηγούν σε ολοένα αυξανόμενη μεταφορά του διαχειριστικού βάρους από το Δημόσιο στις επιχειρήσεις οι οποίες, πέραν των εξοντωτικών φόρων, έχουν να αντιμετωπίσουν και ένα υψηλότατο κόστος συμμόρφωσης το οποίο καταρρακώνει την ανταγωνιστικότητά τους.Στο σημείο αυτό αναρωτιέται κανείς εάν μία καθολική άρνηση πληρωμής φόρων μπορεί να αποτελέσει λύση.


Στη βιβλιογραφία υπάρχει η έννοια του “starve the beast” η υποβολή δηλαδή του κράτους σε ασιτία η οποία θα το αναγκάσει να περιορίσει το μέγεθός του και να αυξήσει την αποτελεσματικότητά του. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο αφού “the beast is starving us” για να διατηρεί δομές, θεωρητικά πρώτης προτεραιότητας όπως η είσπραξη φόρων,  που κλείνουν το μαγαζί τρεις μέρες για να αλλάξουν λογισμικό αδιαφορώντας πλήρως για την εξυπηρέτηση των πολιτών

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση "α λα Γκρέκα" (μίας κατευθύνσεως)

Πρόσφατη ρύθμιση επιτρέπει στην εφορία να προχωρεί σε κατασχέσεις εις χείρας τρίτων ειδοποιώντας τον οφειλέτη ή τον τρίτο με ένα απλό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντί του εξώδικου που απαιτείται σήμερα. Χωρίς να μπαίνω στην συζήτηση του κατά πόσον οι πρακτικές αυτές δικαιολογούνται σε συνθήκες κραχ και με ένα φορολογικό σύστημα που στηρίζει τον υπολογισμό των φόρων κυρίως στην περιουσία και σε παράλογα “τεκμήρια”, είναι βέβαιο ότι η απόφαση αυτή αναβαθμίζει το e-mail ως νομικά ισχυρό μέσο επικοινωνίας.

Την ίδια στιγμή όμως που το Ελληνικό κράτος χαρακτηρίζει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο εξίσου ισχυρό με ένα εξώδικο που κοινοποιείται με δικαστικό επιμελητή το ίδιο δεν δέχεται μηνύματα με αυτό τον τρόπο. Προ καιρού επιχείρησα να καταθέσω μία επείγουσα τροποποίηση προγράμματος εργασίας στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας και μου απάντησαν ότι μπορώ να την στείλω μόνο με fax υπό την προϋπόθεση ότι υπάλληλός μου θα προσκομίσει στην υπηρεσία την πρωτότυπη εντός 10 ημερών. Η εφορία ούτε δέχεται ούτε απαντά σε e-mail (πλην των καρφωμάτων στο ΣΔΟΕ). Παρά τα δισεκατομμύρια που έχουν σπαταληθεί στο Σύζευξις, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (και οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες γενικά) δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον πολίτη για να επικοινωνήσει με τη διοίκηση. Το ίδιο το site του πρωθυπουργού δεν αναφέρει πουθενά e-mail ούτε διαθέτει φόρμα επικοινωνίας.

Η Δημόσια διοίκηση βυθίζεται καθημερινά στην ανυποληψία και έχει χάσει πλέον εντελώς την αξιοπιστία της στα μάτια του πολίτη. Σε απλά ελληνικά το αντικοινωνικό κράτος δεν δικαιούται να ομιλεί περί της φοροδιαφυγής ως αντικοινωνικής συμπεριφοράς του πολίτη. Οι πρακτικές του μάλιστα θυμίζουν όλο και περισσότερο τους φοροεισπράκτορες του μεσαίωνα που έπαιρναν το βιος, βίαζαν τα παιδιά και έκαιγαν το σπίτι των «φορολογουμένων» της εποχής.

Ούτε σε τρία τέρμενα δεν θα έχουμε ανάπτυξη

Ο Αναπληρωτής (sic) Υπουργός Οικονομικών Σταϊκούρας έδωσε αυτάρεσκα στη δημοσιότητα τον ακόλουθο πίνακα από τον οποίον προκύπτουν οι διενεργηθείσες και προγραμματισμένες εξοφλήσεις οφειλών του κράτους προς «τρίτους».

Αρκεί μία μόνο ματιά για να διαπιστώσει κανείς ότι από τα πρώτα 962 εκατομμύρια ευρώ μόλις τα 234 εκ. δόθηκαν για επιστροφές φόρων ποσό που δεν αντιπροσωπεύει ούτε το 6-7% των σημερινών (και συνεχώς αυξανόμενων) οφειλών του κράτους. Άλλα 164 εκατομμύρια δόθηκαν στους φαρμακοποιούς συμπεριλαμβανομένης της εγγενούς σπατάλης αυτής της κατηγορίας δαπανών (βλ. "Tα φαρμακεία ανθίζουν στη Λεωφ. Αλεξάνδρας"). Το μεγαλύτερο μέρος των διαθεσίμων διοχευτεύθηκε (εγκληματικά) στην καταβολή εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων, στους ΟΤΑ και γενικώς στο ίδιο το κράτος. Μισό εκατομμύριο δόθηκε στην Ηλεκτρομηχανική Κύμης μία εταιρεία η ίδρυση της οποίας αποτελεί σκάνδαλο μέγα και κατ’εξοχήν δείγμα γραφής του άθλιου πελατειακού κράτους (βλ. «Τα ρούχα του στρατού ράβονται στην Κίνα και εμείς εδώ πεθαίνουμε από την πείνα»).


Από την δεύτερη δόση μόλις 200 εκ.ευρώ κατευθύνονται σε επιστροφές ΦΠΑ (συν 350 για την Εγνατία οδό) ενώ ό όγκος των καταβολών θα καλύψει πάλι δαπάνες του ίδιου του κράτους.

Το θλιβερό είναι ότι τουλάχιστον ο κος Στουρνάρας, που είναι ευφυέστερος του Υφυπουργού του, είμαι βέβαιος ότι αντιλαμβάνεται την αθλιότητα και το μέγεθος της ανοησίας των ανωτέρω επιλογών.

Η S&P σε πρόσφατη έκθεσή της αναφέρει ότι ‎"με αξιοσημείωτη εξαίρεση την Ελλάδα, οι εξαγωγές αποτελούν τον κινητήριο μοχλό αυτής της προσαρμογής". Πώς όμως να έχουμε εξαγωγές όταν οι εξαγωγικές επιχειρήσεις κλείνουν επειδή το κράτος αντί να τους επιστρέψει τον οφειλόμενο ΦΠΑ προκρίνει την πληρωμή του εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων και την διατήρηση της οικονομικής μαύρης τρύπας του ευρύτερου δημόσιου τομέα; Στην απέλπιδα προσπάθεια αυτοσυντήρησής του το κράτος-τέρας συνεχίζει να συνθλίβει τον ιδιωτικό τομέα και να σπρώχνει τους εργαζόμενους σε αυτόν στην ανεργία με αμείωτους ρυθμούς.

Παρά το όντως υπαρκτό «παραγωγικό κενό» το οποίο επικαλέσθηκε ο κος Στουρνάρας σε πρόσφατη συνέντευξή του, αυτό δεν θα φέρει ανάπτυξη όσο δεν περιορίζεται η μαύρη τρύπα του δημοσίου η οποία απορροφά το σύνολο της ρευστότητας από την οικονομία και εξανεμίζει κάθε ελπίδα ανάπτυξης.


ΥΓ: Στην αστρονομία μόλις αρχίσει η βαρυτική κατάρρευση (διαδικασία σχηματισμού της μαύρης τρύπας), δεν φαίνεται να μπορεί να διακοπεί από καμία φυσική δύναμη.

Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση (e-government) αποτελεί, εφ’ όσον χρησιμοποιηθεί σωστά, ένα από τα πολυτιμότερα εργαλεία αύξησης της αποτελεσματικότητας του κράτους με αντίστοιχη μείωση του κόστους παροχής υπηρεσιών στους πολίτες. Παρά το ότι, με δεδομένη την παραλυτική κρίση που βιώνουμε, η ανάπτυξη του e-government θα έπρεπε να ήταν πρώτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση, το μόνο που βλέπουμε είναι αποτυχημένες ή δυσλειτουργικές εφαρμογές (π.χ. ΓΕΜΗ, ηλεκτρονική συνταγογράφηση). Ακόμη και στην περίπτωση της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, αν και καταβάλλονται φιλότιμες προσπάθειες, δεν έχει κανείς παρά να συγκρίνει το taxisnet με το σύστημα e-banking οποιασδήποτε ελληνικής τράπεζας για να διαπιστώσει το έλλειμμα λειτουργικότητας, ευχρηστίας αλλά και δυνατοτήτων του πρώτου. Ιστορικά η ελληνική δημόσια διοίκηση εμπόδιζε κάθε σημαντική προσπάθεια εκσυγχρονισμού της ενώ η υιοθέτηση των τεχνολογιών πληροφορικής υπήρξε ανέκαθεν «υπαλληλοκεντρική» και όχι πελατοκεντρική (η σωστότερα «πολιτοκεντρική»). Έτσι η μόνη λύση θα ήταν μια κυβέρνηση με ισχυρή βούληση να υλοποιήσει επιτυχώς εφαρμογές οι οποίες θα βελτιώσουν την καθημερινότητα του πολίτη και μεσοπρόθεσμα θα οδηγήσουν σε ελάφρυνση των φόρων χάρη στις τεράστιες δυνατότητες μείωσης του διαχειριστικού κόστους, του ευρισκόμενου ακόμη εν πολλοίς στο χειρόγραφο τεφτέρι, ελληνικού κράτους. Δυστυχώς όμως δεν μπορεί να περιμένει κανείς τίποτε όταν ο διαδικτυακός τόπος του ίδιου του πρωθυπουργού (www.primeminister.gov.gr) είναι ο μόνος στην Ευρώπη που δεν παρέχει καμία δυνατότητα επικοινωνίας ούτε καν πληροφορίες για το πώς μπορεί κανείς να επικοινωνήσει κανείς με παραδοσιακό τρόπο (ταχυδρομείο, τηλέφωνο κλπ) με τον Πρόεδρο της Κυβερνήσεως. Όπως λέει και ο λαός, εδώ «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι».

Ο γκρεμός του Στουρνάρα

Ο Υπουργός των Οικονομικών, ακολουθώντας την παράδοση του “Τιτανικού” του κου Παπακωνσταντίνου, περιέγραψε την ελληνική οικονομία ως ευρισκόμενη σε “δημοσιονομικό γκρεμό”* χωρίς να διευκρινίζει εάν έχουμε ήδη πέσει σε αυτόν ή τέλος πάντων το πότε πρόκειται να πέσουμε.

Αναγνωρίζω τις προσπάθειες του κου Στουρνάρα αλλά και το γεγονός ότι ανέλαβε τρομακτικά δύσκολα καθήκοντα και μάλιστα χωρίς την ασφάλεια της βουλευτικής ασυλίας. Έφερε εις πέρας μία ιδιαίτερα δύσκολη αποστολή χάρη στην οποία (ελπίζουμε ότι) δεν θα πτωχεύσουμε μέσα στο μήνα.

Ταυτόχρονα όμως δείχνει εξαιρετικά κακά δείγματα γραφής π.χ με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο αλλά και την προτεραιότητα καταβολής του εφάπαξ στους Δημοσίους Υπαλλήλους.

Το φορολογικό πλαίσιο στην Ελλάδα είναι ήδη εξαιρετικά άδικο, πολύπλοκο και ασταθές ενώ η διαφθορά, η πολιτική κάλυψη και η ανεπάρκεια των ελεγκτικών υπηρεσιών επιτρέπουν σε σημαντικό (και γνωστό ως προς τα δημογραφικά του χαρακτηριστικά) μέρος του πληθυσμού να κλέβει. Ο κος Στουρνάρας θα έπρεπε από την πρώτη μέρα που ανέλαβε να συστήσει μία ομάδα που θα επεξεργαζόταν ένα νέο φορολογικό σύστημα, με ενιαία κλίμακα για όλους ανεξαρτήτως της πηγής του εισοδήματος (μισθοί, έσοδα ελευθέρων επαγγελματιών, τόκοι, μερίσματα και οποιοδήποτε άλλο εισόδημα), χωρίς αφορολόγητο αλλά με ένα πολύ μικρό μονοψήφιο ποσοστό για τα πρώτα 5.000 ευρώ. Ταυτόχρονα θα αξιοποιούσε εργαλεία εντοπισμού της φοροδιαφυγής π.χ. με την διασταύρωση τόκων στεγαστικών δανείων με το εισόδημα που δηλώνουν τα φυσικά πρόσωπα κατά την τελευταία 10ετία, αλλά και τη λίστα Λαγκάρντ κλπ. Παρενθετικώς ακόμη δεν έχει επιλεγεί ο μόνιμος Γραμματέας φορολογικών Εσόδων, μία από τις σημαντικότερες θετικές θεσμικές παρεμβάσεις της τρόικας.

Αντ’ αυτού σε μία μνημειώδους προχειρότητας διαδικασία που θυμίζει το “τρία διακόσια, να τ’αφήσω” που ακούμε στις επί ζυγίω πωλήσεις κατάφερε να τρομοκρατήσει το πανελλήνιο, να γονατίσει τη λιανική (και άρα τα έσοδα του επόμενου μήνα) και να προτείνει κάτι ακόμη πιο πολύπλοκο από το προηγούμενο. Γεγονός που δικαιολόγησε on camera χρησιμοποιώντας τη φράση “δημοσιονομικός γκρεμός” ώστε να πανικοβληθούν και οι τελευταίοι ψύχραιμοι.

Την ίδια στιγμή επιλέγει να διοχετεύσει το μεγαλύτερο μέρος των ελαχίστων χρημάτων που μένουν από την επόμενη δόση μετά την ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών και την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών, στην καταβολή του εφάπαξ των δημοσίων Υπαλλήλων. Ο Κέϊνς προέκρινε σε περιόδους ύφεσης την ελάφρυνση των φορολογουμένων που είναι πιθανότερο να δαπανήσουν τα χρήματά τους ώστε να μετριαστεί η πτώση της κατανάλωσης και η ύφεση. Ο κος Στουρνάρας, μετά τις οριζόντιες περικοπές που επιτυγχάνουν ακριβώς το αντίθετο, τώρα θέλει να δώσει δεκάδες χιλιάδες ευρώ κατά κεφαλήν, τα οποία ελάχιστα θα τονώσουν τη ζήτηση, σε δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι στην πλειονότητά τους δεν έχουν εισφέρει κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου τα αντίστοιχα ποσά. Ακόμη και οι χαμηλές αυτές εισφορές έχουν στην πράξη χαθεί εξ αιτίας της κακοδιαχείρισης και του PSI όπως συνέβει το 2008 στο Ταμείο Αλληλοβοηθείας Προσωπικού της Γενικής Τράπεζας. Στην τελευταία περίπτωση τα μέλη της διοίκησης του Ταμείου αφού το έριξαν έξω, φρόντισαν να πάρουν το εφάπαξ τους συνταξιοδοτούμενοι και παραιτούμενοι. Οι υπόλοιποι εργαζόμενοι δεν πήραν απολύτως τίποτε.

* η έννοια του δημοσιονομικού γκρεμού (fiscal cliff) υπάρχει στην οικονομική επιστήμη και ορίζεται ακριβώς. Είναι όμως πολύ ατυχές να χρησιμοποιείται από πολιτικό γιατί προκαλεί πανικό στους μη ειδικούς.

Αντί να επιστρέψουν τον ΦΠΑ στις επιχειρήσεις πληρώνουν το εφάπαξ στους δημοσίους υπαλλήλους

Στο αρχικό, καλοφτιαγμένο σχέδιο, του δεύτερου μνημονίου, το οποίο δεν πρόκανε να εφαρμόσει ο Παπαδήμος γιατί η μαμά του Αντώνη θα έσκαγε εάν δεν γινόταν ο μονάκριβός της πρωθυπουργός, προβλεπόταν η τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τρίτους. Έτσι, εάν δεν είχαν προκηρυχθεί εκλογές θα είχαν ήδη εισρεύσει τουλάχιστον 5 δις ευρώ στην οικονομία και ενδεχομένως περισσότερα εάν είχε ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Παρενθετικώς οι Τράπεζες δεν έχουν ακόμη δημοσιεύσει ισολογισμούς ακολουθώντας μία ακραιφνώς στρουθοκαμηλική πρακτική λες και δεν ξέρουν οι πάντες ότι έχουν πτωχεύσει.

Μετά από τις εκλογικές περιπέτειες και την εκλογίκευση του Αντώνη περιμένουμε, επτά μήνες μετά, την περίφημη δόση μέρος της οποίας θα κατευθυνθεί στην εξόφληση των οφειλών του κράτους. Το αρχικό ποσό των 7 δις ευρώ δεν "παίζει" πλέον διότι τα μισά περίπου θα κατευθυνθούν σε τρέχουσες ανάγκες δηλαδή σε μισθούς χρησίμων και αχρήστων και σε συντάξεις ανταποδοτικές και μη. Από τα 3,5 δις που μένουν ο πάνσοφος κύριος Στουρνάρας προτίθεται να διοχετεύσει τα περισσότερα στα εφάπαξ των δημοσίων υπαλλήλων. Δηλαδή για την κάλυψη "υποχρεώσεων" του κράτους προς την κομματική του πελατεία, οι οποίες κατά κανόνα είναι μη ανταποδοτικές, μ'άλλα λόγια πολύ μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες εισφορές. Ακόμη και εάν δεν βιώναμε μία οικονομική καταστροφή οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος θα έσπρωχνε στο τέλος του καταλόγου προτεραιοτήτων την καταβολή των ποσών αυτών που λίγο θα βοηθήσουν την οικονομία σε σχέση π.χ. με την εξόφληση υποχρεώσεων προς τους συμβαλλομένους γιατρούς, φυσιοθεραπευτές του ΕΟΠΠΥ, την επιστροφή ΦΠΑ στις επιχειρήσεις που θα διασώσει χιλιάδες θέσεις εργασίας και την εξόφληση των εταιρειών που προμηθεύουν προϊόντα και υπηρεσίες στο δημόσιο.

Με τις παρούσες οικονομικές συνθήκες τα εφάπαξ θα έπρεπε να είχαν περικοπεί στα επίπεδα που δικαιολογούν οι εισφορές αποκαθιστώντας την ανταποδοτικότητα και την δικαιοσύνη σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα και να είχαν καταβληθεί με κουρεμένα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου σαν και αυτά που αγόρασαν οι ανόητοι συμπολίτες μας που εμπιστεύθηκαν το ελληνικό κράτος.

Δεν υπάρχει ελπίς.

Φάτε λιγούρια μα εσείς τα πληρώνετε

Περνούσα μπροστά από το νοσοκομείο του ΙΚΑ στα Πατήσια το οποίο κοσμούσε χαρακτηριστικό κακοφτιαγμένο πανό με αίτημα την “δωρεάν δημόσια υγεία για όλους”. Είμαι βέβαιος ότι εάν ερωτηθεί ο λαός επί του θέματος η συντριπτική πλειοψηφία θα ταχθεί υπέρ της δωρεάν δημόσιας υγείας. Αυτό που θα είχε ενδιαφέρον είναι να εξετασθεί δημοσκοπικά, π.χ. η περίπτωση του δωρεάν δημόσιου ηλεκτρικού ρεύματος για όλους ώστε να δούμε εάν ο μέσος Έλληνας αντιλαμβάνεται ότι το “δωρεάν” σημαίνει ότι πληρώνουν κάποιοι άλλοι μέσω της φορολογίας ή, μέχρι προσφάτως, των δανεικών.

Τα αιτήματα περί δωρεάν δημόσιων αγαθών μου θύμισαν έναν άξεστο πλην πολύ επιτυχημένο βιοτέχνη ο οποίος προ 40 ετών οργάνωσε δεξίωση για τους καταστηματάρχες-πελάτες του στο Μακεδονία Παλλάς. Ο μπουφές ήταν πολύ εντυπωσιακός και πλουσιοπάροχος αλλά μόλις άνοιξε εδέχθη τέτοια επιδρομή από την πελατεία που τα γκαρσόνια είχαν κάτσει από την εσωτερική πλευρά και αγαντάρανε για να μην καταρρεύσει κάτω από την πίεση και το σπρωξίδι. Ο βιοτέχνης ενθουσιάστηκε με το θέαμα και ανέκραξε εις επήκοον όλων το κλασσικό πλέον “φάτε λιγούρια μα εσείς τα πλερώνετε”.

Η δημόσια δωρεάν παιδεία, υγεία, παιδικοί σταθμοί (όταν δεν τους πληρώνουν οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι μέσω ΕΣΠΑ) κ.λ.π. κάθε άλλο παρά δωρεάν είναι αφού επιβαρύνουν του φορολογούμενους και εξυπηρετούν κυρίως του φοροφυγάδες. Η φορολογία έχει νόημα όταν χρησιμοποιείται για την ενίσχυση των αδυνάτων ώστε αυτοί να έχουν πρόσβαση σε βασικά αγαθά όπως η υγεία και η παιδεία ενώ ο πάροχος των σχετικών υπηρεσιών δεν χρειάζεται να είναι δημόσιος (μπορεί βεβαίως να είναι ιδιωτικός αλλά μη κερδοσκοπικός φορέας, μοντέλο πολύ επιτυχημένο στην ανώτατη Παιδεία διεθνώς).

Σήμερα ο Έλληνας φορολογούμενος πληρώνει για άθλιες κατά κανόνα “δωρεάν δημόσιες υπηρεσίες” ενώ συχνά ξαναπληρώνει μέσω της συμμετοχής ή της προσφυγής σε ιδιωτικά θεραπευτήρια, πανεπιστήμια του εξωτερικού κ.λ.π. σε αντίθεση με το φαγητό του Μακεδονία Παλλάς που έτρωγαν τα λιγούρια του παραδείγματός μας, που τότε ήταν πολύ καλό.

Η διαφθορά καλλιεργεί και συντηρεί τη φοροδιαφυγή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα τις προδιαγραφές για τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών των επιχειρήσεων με το Taxisnet, μέτρο το οποίο, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, έχει ως στόχο την καταβολή και είσπραξη του ΦΠΑ στον πραγματικό χρόνο συναλλαγής. Η τελευταία αυτή «καινοτομία» του υπουργείου Οικονομικών έρχεται να προστεθεί σε πληθώρα παλαιότερων όπως π.χ. οι φορολογικοί μηχανισμοί, οι ταμειακές μηχανές με φορολογική μνήμη, οι υποχρεωτικές δίγραμμες επιταγές, το τρύπημα των τιμολογίων, ο ΚΒΣ (Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων) και άλλες πρακτικές καμία από τις οποίες δεν έφερε κάποιο θετικό αποτέλεσμα κατά της φοροδιαφυγής η οποία εξακολουθεί να ανθεί στη χώρα μας.

Αναρωτιέμαι εάν οι επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών προβληματίζονται από το γεγονός ότι χώρες με πολύ μικρή φοροδιαφυγή δεν καταφεύγουν σε τέτοιου είδους μέτρα, τα οποία κατά κανόνα ταλαιπωρούν και αυξάνουν το διαχειριστικό κόστος στους συνεπείς χωρίς όμως να λειτουργούν αποτρεπτικά για τους ασυνεπείς. Αντιθέτως στο παρελθόν, στις ελάχιστες περιπτώσεις που το κράτος έδειξε εμπιστοσύνη στους φορολογούμενους π.χ. με την κατάργηση της αποστολής των αποδείξεων στις ΔΟΥ και των θεωρήσεων σε επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών άνω του 1 δισ. δραχμών, δεν υπήρξε καμία απολύτως ένδειξη κατάχρησής της. Αντιθέτως υπήρξε τεράστια ελάφρυνση των υπηρεσιών του υπουργείου από πλευράς φόρτου εργασίας.

Η εμπειρία από τους φορολογικούς μηχανισμούς είναι μάλλον αρνητική αφού πέρα από την ευκαιρία που έδωσαν/δίνουν στους ελεγκτές να βεβαιώνουν τυπικά πρόστιμα σε δεκάδες περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε καμία απολύτως φοροδιαφυγή, μάλλον δεν βοήθησαν στην περιστολή της. Για τον απλούστατο λόγο ότι όταν κάποιος εκ συστήματος δεν εκδίδει τιμολόγιο, τότε δεν θα το εκδώσει ασχέτως εάν τυπικά απαιτείται τρύπημα, θεώρηση ή οποιοδήποτε άλλο ξεπερασμένο μέτρο διασφάλισης της «εγκυρότητάς του». Εάν τελικώς εφαρμοστεί το μέτρο των διασυνδεδεμένων ταμειακών μηχανών το μόνο που θα επιτύχει είναι να κάνει πλουσιότερους τους εισαγωγείς και συντηρητές τους, το καρτέλ των οποίων χρεώνει σήμερα το αστρονομικό ποσό των 300 ευρώ για μία μνήμη φορολογικού μηχανισμού που «χωρά» ελάχιστα Kilobytes.

To πρόβλημα είναι πολύ ευρύτερο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς εμπλεκόμενος στο φορολογικό σύστημα, είτε πρόκειται για φορολογούμενο πολίτη, επιχείρηση, ακόμη και για τις ίδιες τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών που θα ισχυρισθεί ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είναι απλό, δίκαιο η αποτελεσματικό.

Ωστόσο, παρά την πανθομολογούμενη αθλιότητά του, το πρόβλημα του φορολογικού συστήματος είναι κατ’ αρχήν λειτουργικό και δευτερευόντως ζήτημα σχεδιασμού. Ακόμη και το καλύτερο και πλέον ισορροπημένο θεσμικό πλαίσιο θα αποτύχει εάν τα συμφέροντα και κατά συνέπεια οι συμπεριφορές όλων των εμπλεκομένων δηλαδή της πολιτικής ηγεσίας, του ελεγκτικού μηχανισμού, των επιχειρήσεων και των φορολογουμένων δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σήμερα προκειμένου να επιτευχθεί τούτο είναι η διαφθορά. Η δαιμονοποιηθείσα και εκτεταμένη φοροδιαφυγή είναι μία μόνο όψη ενός ιδιαίτερα σύνθετου φαινομένου το οποίο περιλαμβάνει την αδιαφανή χρηματοδότηση πολιτικών και κομμάτων και την εκτεταμένη δωροδοκία-δωροληψία αξιωματούχων. Η οικονομική συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων, είτε αφορά νόμιμες είτε παράνομες συναλλαγές, είναι εκ των πραγμάτων ορθολογική άρα τόσο η φοροδιαφυγή όσο και η γενικότερη διαφθορά υπάρχουν απλούστατα γιατί συμφέρουν τους επιδιδόμενους σε αυτές.

Ετσι, αντί μιας ακόμη αποσπασματικής παρέμβασης, όπως αυτή των διασυνδεδεμένων ταμειακών μηχανών, πρέπει να εφαρμοστεί ένα εθνικό πρόγραμμα κατά της διαφθοράς. Προφανώς ένα σωστά σχεδιασμένο, εκ του μηδενός, φορολογικό σύστημα θα είναι αναπόσπαστο μέρος αυτού του ευρύτερου προγράμματος. Οι μεγαλύτερες τομές ενός εθνικού προγράμματος κατά της διαφθοράς πρέπει να γίνουν στο δημόσιο και κυρίως στον φοροεισπρακτικό μηχανισμό. Η θέσπιση μιας ανεξάρτητης ελεγκτικής αρχής, χωρίς μονιμότητα, με καλές αμοιβές, χρονικά περιορισμένη θητεία και ασφυκτικό έλεγχο των οικονομικών όσων υπηρετούν σε αυτήν θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα. Στόχος του μηχανισμού δεν θα πρέπει να είναι τα έσοδα καθαυτά αλλά η επίτευξη καθολικής σχεδόν συμμόρφωσης επιχειρήσεων και πολιτών με το νέο δίκαιο, απλό και ισορροπημένο φορολογικό πλαίσιο. Το σημερινό σύστημα ελέγχου με το οποίο φοριέται βιαίως το ίδιο «κουστούμι» σε κάθε επιχείρηση και φορολογούμενο, λίγο πολύ ανεξαρτήτως του εισοδήματός του και του βαθμού στον οποίο έχει φοροδιαφύγει, δεν προάγει τη νομιμότητα.

Το Εθνικό Πρόγραμμα κατά της διαφθοράς θα πρέπει να προβλέπει ένα πλέγμα μηχανισμών που θα ελέγχουν και θα ελέγχονται με απόλυτα στεγανά μεταξύ των δύο ιδιοτήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε πέρσι σε σύσταση της δικής του Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων παρά το γεγονός ότι η αντίστοιχη υπηρεσία της Αστυνομίας είχε πολύ καλές επιδόσεις και το σοβαρό πλεονέκτημα ότι ελεγκτής και ελεγχόμενος υπάγοντο σε διαφορετικά υπουργεία. Ουδείς και για κανένα λόγο δεν θα εξαιρείται του ελέγχου είτε πρόκειται για πολιτικά κόμματα, την εκκλησία, τους ΟΤΑ, τον στρατό, τους πολιτικούς, τους συνδικαλιστές, τις τράπεζες, τα media και όσους σήμερα απολαμβάνουν στην πράξη ειδικής μεταχείρισης. Ο έλεγχος των εμπορικών τραπεζών από την ανεξάρτητη και έχουσα την απαραίτητη τεχνογνωσία Blackrock είναι ένα καλό παράδειγμα απόφασης προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η διαφθορά μπορεί να εξυπηρετεί τους πολιτικούς όταν χρηματοδοτεί τις προεκλογικές τους εκστρατείες και το lifestyle τους αλλά τους φέρνει σε απόγνωση όταν συμπιέζει τα φορολογικά έσοδα. Σε αντίθεση όμως με τη χοληστερίνη δεν υπάρχει καλή και κακή διαφθορά. Ετσι εάν θέλουμε να αντιμετωπιστεί η καταστροφική για τη χώρα φοροδιαφυγή οφείλουμε, αντί να αναζητούμε λύσεις στη διασύνδεση της ταμειακής μηχανής του τυροπιτάδικου της γωνίας με το taxisnet, να αποφασίσουμε ως κοινωνία εάν θα συνεχίσουμε να ανεχόμαστε τη διαφθορά.

*δημοσιεύθηκε στο φύλλο της "Καθημερινής" της  25.08.2012

Ελλάς έθνος εγκληματιών (σε ποσοστό 52,76%)

“Σε σημερινή του ανακοίνωση [το ΣΔΟΕ] επισημαίνει ότι στο πλαίσιο αυτό και για το χρονικό διάστημα από 10/8/2012 – 13/8/2012 πραγματοποιήθηκαν 707 έλεγχοι, κατά τους οποίους βρέθηκαν 373 παραβάτες και διαπιστώθηκαν 1631 παραβάσεις. Δηλαδή το μέσο ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο 52,76%. Τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας σημειώθηκαν σε περιοχές όπως στην Λευκάδα όπου το ποσοστό στους συγκεκριμένους ελέγχους έφθασε το 100% (σε έξι ελέγχους), στην Βόρεια και Κεντρική Εύβοια με ποσοστό 86,3% (σε 22 ελέγχους), στη Ρόδο με 82% (σε 39 ελέγχους), στην Πάρο-Αντίπαρο με 80% (σε 26 ελέγχους) και στην Ζάκυνθο με 75% (σε 4 ελέγχους).” Καθημερινή 15.08.2012.

Διαβάζοντας τα παραπάνω έρχεται αμέσως στο νου η λαϊκή ρήση “ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε”. Κατ’ αρχήν τα συγκεκριμένα ποσοστά στοιχειοθετούν εξαιρετικά κακή επίδοση των ελεγκτικών μηχανισμών. Για παράδειγμα θα μπορούσε κανείς να φανταστεί το 52,70% των πιλότων να αναχωρούν από το Ελ.Βενιζέλος τύφλα στο μεθύσι; Ταυτόχρονα είναι ενδεικτικά συστημικού προβλήματος για το οποίο στο σύνολο της ευθύνης φέρει αποκλειστικά το Υπουργείο Οικονομικών και οι πολιτικές του ηγεσίες κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Κατ’ αρχήν το ίδιο το φορολογικό σύστημα καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη συμμόρφωση αφού είναι αδιανόητα τυπολατρικό αλλά και άδικο. Σε μία μεσαία εταιρεία είναι αδύνατον το ΣΔΟΕ να μην βρει τίποτε ενώ συχνά οι “παραβάσεις” δεν σημαίνουν ότι η εταιρεία φοροδιέφυγε (μπορεί να έχει καθυστερήσει να τυπώσει θεωρημένα ισοζύγια, να μην έχει θεωρήσει το δελτίο συντήρησης του φορολογικού μηχανισμού, να μην έχει βάλει ώρα αναχώρησης ή αριθμό αυτοκινήτου σε ένα δελτίο κλπ). Το γεγονός ότι η φορολογία δεν συνδέεται πλέον με το εισόδημα (φόρος ακίνητης περιουσίας, τέλη επιτηδεύματος κλπ) το οποίο ενίοτε ξεπερνά, το ότι σε πολλές περιπτώσεις οι “παρακρατούμενοι φόροι” (π.χ. ΦΠΑ) αποδίδονται πολλούς μήνες πριν εισπραχθούν από τις εταιρείες (εάν τελικώς εισπραχθούν) αλλά και η πλήρης απορρόφηση της ρευστότητας από το κράτος (που εισπράττει μεν αλλά δεν πληρώνει κανέναν πλην τους σε σημαντικό βαθμό αργόσχολους υπαλλήλους του) καθιστούν την “παραβατικότητα” ανάγκη και όχι επιλογή.

Ταυτόχρονα το ΣΔΟΕ, κατά το παρελθόν τουλάχιστον, βασικό στόχο είχε την είσπραξη χαρτζηλικιού (και συχνά κάτι περισσότερο από χαρτζηλίκι) από τους ελεγκτές που τοποθετούντο εκεί με πολιτική παρέμβαση “για να κάνουν την καλή”. Εξ ου και η παρουσία οδηγών τρόλεϊ και τραυματιοφορέων στις τάξεις των αδιάφθορων (η σωστότερα των ντιπ διεφθαρμένων). Παρενθετικώς η παύση του εισαγγελέα Διώτη από την ηγεσία του ΣΔΟΕ και η τοποθέτηση εφοριακού-πολιτικού φίλου είναι εξόχως λυπηρή. Θυμηθείτε τον βίο και πολιτεία του Αδάμ –call me «Μάκη»- Ρεγκούζα. Η εγγενής διαφθορά τρέφει την φοροδιαφυγή διότι απλώς την καθιστά συμφέρουσα. Όταν ένα εποχιακό κατάστημα κλέψει 10.000 ευρώ και καθαρίσει δίνοντας ένα χιλιάρικο στους αδιάφθορους τότε προφανώς θα επιδοθεί στο σπορ. Το γεγονός ότι η υπηρεσία έκανε τον ιλιγγιώδη αριθμό των τεσσάρων (4) ελέγχων στη Ζάκυνθο και των έξι (6) στη Λευκάδα καθιστά την πιθανότητα να χρειαστεί το χιλιάρικο τόσο μικρή ώστε η φοροδιαφυγή (όσο κατακριτέα και εάν είναι - sed lex dura lex) να καθίσταται απολύτως ορθολογική επιλογή ενός homo economicus.

Εάν βεβαίως ο homo economicus βρισκόταν στον ΣΔΟΕ δεν θα ασχολείτο με τον ταβερνιάρη στην Ζάκυνθο και των ενοικιαστή ομπρελλών παραλίας στην Λευκάδα αλλά με τους κ.κ. Αναστασιάδη, Μαντέλη, Τσουκάτο και τους περίπου χίλιους φακέλλους μικρών και μεγάλων Τσοχατζόπουλων που είχε στα χέρια του ο κος Διώτης. Στις σοβαρές χώρες το serious fraud office κυνηγάει τις υποθέσεις όπου η σχέση ελεγκτικού κόστους/ωφέλειας είναι θετική. Αλλά βλέπετε στη χώρα μας η φοροδιαφυγή των πολιτικών προσώπων και των φίλων τους δεν θεωρείται τέτοια και κανείς δεν ασχολείται με αυτήν.

Γιατί πρέπει να καταργηθεί ο δακτύλιος

Ως ανταμοιβή για την καταστροφή που έφερε ο κος Παπακωνσταντίνου ως Υπουργός Οικονομικών, ορίσθηκε μετά την αποπομπή του Υπουργός Περιβάλλοντος απ'όπου μας άφησε «πεσκέσι» τον «πράσινο δακτύλιο». Πρόκειται για μία, ως συνήθως, παρανοϊκή έμπνευση βάσει της οποίας θα κυκλοφορούν ελεύθερα τα αυτοκίνητα που έχουν πρώτη άδεια κυκλοφορίας μετά την 1.1.11, εμπίπτουν στο πρότυπο Euro 5 (Euro 4 για τα υβριδικά), εκπέμπουν λιγότερο από 140 γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα ανά χιλιόμετρο και ο οδηγός τους είναι Σαββατογεννημένος*. Τα προγενέστερα του 1990 αυτοκίνητα δεν μπορούν να κινηθούν καθόλου κατά τις ημέρες και ώρες που ισχύει ο δακτύλιος ενώ για όσα δεν εμπίπτουν στις παραπάνω περιπτώσεις, υποπεριπτώσεις και υπό-υπό περιπτώσεις ισχύουν κανονικά τα μονά ζυγά.

Η έλλειψη ευφυΐας (ας μου επιτραπεί ό όρος) στις αποφάσεις της Δημόσιας Διοίκησης στην Ελλάδα είναι μάλλον ο κανόνας παρά η εξαίρεση. Η ανωτέρω απόφαση όμως ξεπερνά σε φαντασία, ανοησία και πολυπλοκότητα τις συνήθεις αποφάσεις των Υπουργείων. Εν προκειμένω κανείς δεν σκέφθηκε ότι θα ήταν πολύ καλύτερο για το περιβάλλον και για όλους εάν καταργείτο εντελώς ο δακτύλιος και εφαρμόζονταν σωστά και εντατικά τα ισχύοντα μέτρα περί κάρτας καυσαερίων.

1) Ο στόλος των οχημάτων στην Ελλάδα είναι πλέον αρκετά σύγχρονος (σε σχέση με την εποχή που θεσπίστηκε το μέτρο) ενώ ο βασικός (πλην μη εκπεφρασμένος) λόγος για τον οποίων έγινε ο δακτύλιος, δηλαδή η κυκλοφοριακή συμφόρηση, δεν υφίσταται πλέον λόγω του μετρό και της τιμής της βενζίνης η οποία πλέον στοιχίζει όσο και το ουίσκι (έστω τύπου “μπόμπα”).

2) Η διαδικασία χορήγησης του ειδικού πράσινου σήματος και ελέγχου θα δημιουργήσει επιπλέον κόστη και θα απαιτήσει χρόνο. Χρόνος ο οποίος θα ήταν πολύ καλύτερο να επενδυθεί στον έλεγχο της χρήσης κράνους από τους οδηγούς μοτοποδηλάτων οι οποίοι, για κάποιο περίεργο λόγο, συνήθως προφυλάσσουν με αυτό τον δεξιό τους αγκώνα αντί της κεφαλής των (όταν έχουν κράνος).

3) Οι χρονικοί περιορισμοί και τα κατώφλια δημιουργούν έντονο αίσθημα αδικίας. Π.χ. ένα αυτοκίνητο Euro 5 που αγοράστηκε στις 20.12.2010 δεν θα μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα ενώ το ίδιο ακριβώς αυτοκίνητο που αγοράστηκε 20 ημέρες μετά θα μπορεί. Κάτοχοι υβριδικών αυτοκινήτων που τα αγόρασαν χάρη στο προνόμιο εισόδου στον δακτύλιο θα βρεθούν σε απόγνωση εάν το αυτοκίνητό τους εκπέμπει 141 γραμμάρια Co2 και πάνω.

4) Η πλήρης κατάργηση του δακτυλίου θα οδηγήσει σε μείωση του συνολικού αριθμού των οχημάτων που κυκλοφορούν στην πόλη δεδομένου ότι δεν είναι μικρός ο αριθμός των κατοίκων που κατέχει περισσότερα αυτοκίνητα από αυτά που πραγματικά χρειάζεται εξ αιτίας του μέτρου. Αυτό είναι ευεργετικό για το περιβάλλον (θα τεθούν εκτός κυκλοφορίας τα παλαιότερα) και για την οικονομία (κόστος συντήρησης με εισαγόμενα ανταλλακτικά).

Ποτέ στην Ελλάδα η διοίκηση δεν αναζήτησε απλές και ριζικές λύσεις. Μονίμως καταλαμβάνεται από μια μανία υπέρ-ρύθμισης των πάντων επιτυγχάνοντας συνήθως το αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα από αυτό που επεδίωκε.



* δική μου προσθήκη που θα έκανε πιό funky την Υπουργική Απόφαση

Διαβατήριο με τεφτέρι

Η έκδοση διαβατηρίων γίνεται από την 1η Ιουλίου 2005 αποκλειστικά από την Ελληνική Αστυνομία με μία "σύγχρονη" διαδικασία υψηλής ασφάλειας. Έως τότε οι Νομαρχίες έκαναν τόσο άθλια δουλειά ώστε οποιοσδήποτε μπορούσε να εξασφαλίσει διαβατήριο, έχοντας τις κατάλληλες προσβάσεις και προφανώς με το αζημίωτο. Οι συνθήκες ασφαλείας ήταν τόσο διάτρητες που το 2003 είχαν κλαπεί 100 κενά διαβατήρια από τη Νομαρχία Θεσσαλονίκης. Τα βιβλιάρια καθαυτά ήταν πολύ εύκολο να αντιγραφούν και δεν είχαν καμία σύγχρονη προδιαγραφή προστασίας από παραχάραξη (anti-counterfeiting). Η μετάπτωση στην Αστυνομία κατέστη απαραίτητη ώστε να προστατευθεί το κύρος του διαβατηρίου της Ελληνικής Δημοκρατίας αλλά και ώστε να αντιμετωπισθεί μία κύρια (και απόλυτα λογική) απαίτηση των Αμερικανών προκειμένου να καταργηθεί η visa προς τις ΗΠΑ. Έτσι σχεδιάστηκε μια νέα, αδιάβλητη, υψηλής τεχνολογίας διαδικασία για την οποία δεν μπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι "κουβαλάει" παθογένειες του παρελθόντος.

Βάσει αυτής σήμερα ο πολίτης πρέπει να κάνει τα ακόλουθα προκειμένου για ανανέωση διαβατηρίου.

1. Να πάει σε κάποια εφορία και να εκδώσει παράβολο δημοσίου ύψους 58 ευρώ από τα οποία 53 αφορούν το κόστος εκτύπωσης του βιβλιαρίου και 5 ταχυδρομικά τέλη (από το Αστυνομικό Τμήμα στα Κεντρικά και τανάπαλιν). Η διαδικασία απαιτεί στην καλύτερη περίπτωση μιάμιση ώρα και στην χειρότερη μία ημέρα.

2. Να πάει σε φωτογραφείο, να πληρώσει 15 ευρώ και να επανέλθει μετά από δύο ώρες να παραλάβει τις φωτογραφίες

3. Να φωτοτυπήσει και να προσκομίσει αντίγραφο της αστυνομικής του ταυτότητας μαζί με το παλαιό διαβατήριο.

4. Να προσέλθει αυτοπροσώπως στο ειδικό γραφείο διαβατηρίων όπου ο αρμόδιος αστυνομικός συμπληρώνει εξ αρχής on-line την αίτηση η οποία τυπώνεται και υπογράφεται από τον πολίτη. Ταυτόχρονα συμπληρώνει χειρόγραφα ένα τεφτέρι με την "εισαγωγή" και καταστρέφει το λημένο βιβλιάριο χρησιμοποιώντας κοινό διακορέα αρχειοθέτησης (τρυπητήρι). Απαιτούμενος χρόνος, με την μετακίνηση, 2-3 ώρες ανάλογα με την ουρά.

5. Μετά από 3-4 μέρες (η διαθεσιμότητα μπορεί να διαπιστωθεί on-line με τον αριθμό της αίτησης) ο πολίτης προσέρχεται εκ νέου προκειμένου να παραλάβει το διαβατήριο, υπογράφοντας την παραλαβή στο τεφτέρι. Απαιτούμενος χρόνος 2-3 ώρες ανάλογα με την ουρά.

Με δεδομένο ότι η αυτοπρόσωπη παρουσία του πολίτη είναι επιβεβλημένη για λόγους ασφαλείας να πως θα μπορούσε να ήταν η διαδικασία σε μία πολιτισμένη χώρα.

1. Ο πολίτης θα προσερχόταν στο αστυνομικό τμήμα όπου θα καθόταν σε έναν σταθμό εφοδιασμένο με ειδική κάμερα. Ο αστυνομικός θα σκάναρε το παλαιό διαβατήριο και θα έβλεπε αμέσως στην οθόνη τα στοιχεία του πολίτη τα οποία και θα επιβεβαίωνε. Το παλαιό διαβατήριο δεν καταστρέφεται (αυτό είναι πρωτοτυπία με την κακή έννοια) δεδομένου ότι είναι άχρηστο αφού ακυρωθεί ηλεκτρονικά.  Στη συνέχεια θα έβγαζε φωτογραφία με την ειδική κάμερα υψηλής ανάλυσης εξασφαλίζοντας απόλυτα ότι ο πολίτης που προσήλθε είναι αυτός που θα φαίνεται  στο διαβατήριο. Ο πολίτης επιδεικνύει την ταυτότητά του την οποία και ελέγχει ο αστυνομικός. Το να προσκομίζει κανείς φωτοτυπία ενός εγγράφου στην αρχή που το έχει εκδώσει είναι τουλάχιστον γελοίο.

2.  Ο πολίτης θα μπορούσε να πληρώσει επί τόπου με πιστωτική κάρτα μέσω POS τραπέζης ή εναλλακτικά, εκ των υστέρων, με το αντίγραφο της αίτησης μέσω e-banking ή στο γκισέ οποιασδήποτε τράπεζας. Στη δεύτερη περίπτωση η αίτηση ενεργοποιείται μετά την λήψη της πληρωμής η οποία ενημερώνεται αυτόματα. Για λόγους ασφαλείας και ταχύτητας αποκλείεται η πληρωμή με μετρητά.  Η φωτογραφία αποθηκεύεται ηλεκτρονικά μέσω ασφαλούς δικτύου και έτσι δεν απαιτείται φυσική αποστολή με τα ΕΛΤΑ κόστους 2,5 Ευρώ.

3. Το διαβατήριο αποστέλλεται συστημένο μέσω ΕΛΤΑ στον πολίτη ο οποίος υπογράφει κατά την παραλαβή. Για μεγαλύτερη ασφάλεια μπορεί τα ΕΛΤΑ να ζητούν απόκομμα της αρχικής αίτησης. Καταργείται το άθλιο και απαράδεκτο τεφτέρι παραλαβής/παράδοσης ενώ σταματάει το χρονοβόρο φαινόμενο των διαβατηρίων που εκδίδονται μεν αλλά δεν παραλαμβάνονται ποτέ και πρέπει να καταστραφούν/ακυρωθούν. Η αποστολή στο σπίτι εξασφαλίζει ταυτόχρονα μια πολύτιμη για την αστυνομία ταυτοποίηση διεύθυνσης.

Με τη δεύτερη διαδικασία το κόστος θα μειωνόταν τουλάχιστον κατά 20 ευρώ δεδομένου ότι η ψηφιακή φωτογραφία & αίτηση δεν απαιτούν χειροκίνητη επεξεργασία. Ο πολίτης θα γλίτωνε πάνω από μία ημέρα ταλαιπωρίας (πολλαπλασιάστε το επί τον αριθμό των διαβατηρίων που εκδίδονται ετησίως για να βρείτε τις χαμένες εργατοώρες), οι αστυνομικοί που απασχολούνται στο σύστημα θα μειώνονταν κατά 30-40% και θα έβγαιναν να περιπολούν και γενικότερα η ασφάλεια της διαδικασίας θα βελτιωνόταν.

Αυτά είναι τα προβλήματα μιας σχετικά πρόσφατα σχεδιασμένης διαδικασίας, η οποία, παρά τα προβλήματά της, τουλάχιστον δουλεύει εξασφαλίζοντας υψηλότατα standards ασφαλείας. Φανταστείτε τι γίνεται σε άλλες περιπτώσεις διαδικασιών που χρονολογούνται από την Τουρκοκρατία. Αλλά και τι δυνατότητες υπάρχουν να εξοικονομήσει το κράτος πόρους απολύοντας τους δεκάδες -εάν όχι εκατοντάδες- χιλιάδες περιττούς δημοσίους υπαλλήλους.

Τα διδάγματα από την σύγκριση του αεροδρομίου Ελληνικού με το “Ελ.Βενιζέλος”

Επέστρεφα χθες από το Παρίσι και σκέφθηκα ότι το αεροδρόμιο των Σπάτων αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα για το τι πρέπει να γίνει στη χώρα μας. Η οποία σήμερα λειτουργεί κατά το πλείστον όπως το, περήφανα δημόσιο, αεροδρόμιο Ελληνικού το οποίο έχει κλείσει εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια. Η εικόνα του, πριν κλείσει, θύμιζε Αφρικανική χώρα. Προσθήκες επί προσθηκών στα κτίρια είχαν οδηγήσει σε ένα αισθητικό και λειτουργικό χάος και είχαν καταστρέψει ακόμη και το κτίριο-αριστούργημα του Έερο Σάαρινεν στο Ανατολικό αεροδρόμιο. Στο Δυτικό, κατά τα πρότυπα Λατινο-Αμερικανικής δικτατορίας στάθμευε παγίως μία αύρα (τανκ) της Αστυνομίας δημιουργώντας σοβαρές απορίες για την χρησιμότητά της αλλά και γιατί δεν υπήρχαν αντίστοιχα μέτρα και στο Ανατολικό. Τα νεότερα κτίρια του δυτικού είχαν κατασκευαστεί για να τοποθετηθούν “φυσούνες” οι οποίες όμως δεν μπήκαν ποτέ. Πέρα από το γενικό σκουπιδαριό, τις συνήθεις στο δημόσιο χειρόγραφες επιγραφές κολλημένες με σελοτέϊπ στην κολόνα κ.λ.π. και στα δύο αεροδρόμια δεν υπήρχε πτήση που να μην καθυστερεί. Για όσους ταξίδευαν συχνά καθυστέρηση έως μία ώρα δεν λογιζόταν έως τέτοια ενώ οι έμπειροι έπαιρναν τηλέφωνο πριν για να μην χάσουν χρόνο. Όποιος είχε κολλητούς και μέσα εξασφάλιζε upgrades, περισσότερες αποσκευές, πρόσβαση στο lounge (το μόνο καλό που είχε ήταν ότι με την παλιά χρυσή κάρτα ερχόταν και σε έπαιρνε πριβέ αυτοκίνητο από τη σκάλα). Η παράδοση των αποσκευών γινόταν σε τρία τέρμενα ωστόσο εάν δεν είχε κανείς αποσκευή ο χρόνος μεταξύ αποβίβασης από το αεροπλάνο και επιβίβασης στο αυτοκίνητο που ήταν σταθμευμένο στο ανεπαρκές και τριτοκοσμικό πάρκινγκ δεν ξεπερνούσε τα 10 λεπτά (στο Ελ.Βελ. είναι στην καλύτερη περίπτωση διπλάσιος). Το Ελληνικό είχε φθάσει να είναι ντροπή για τη χώρα και πηγή μεγάλης ταλαιπωρίας για τον επιβάτη. Το νέο αεροδρόμιο, πέρα από το έξοχο όνομά του, λειτουργεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Με εξαίρεση την φορά που πιάστηκαν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν τον χιονιά, οι καθυστερήσεις, που είναι έτσι και αλλιώς ελάχιστες, οφείλονται παγίως σε προβλήματα των εταιρειών ή σε απεργίες των (ακόμη δημόσιων) ελεγκτών εναερίου κυκλοφορίας. Το πάρκινγκ είναι επαρκές όπως και η σύνδεση με το μετρό και τον προαστειακό. Η τάξη, η καθαριότητα και η νοικοκυροσύνη εξαιρετική. Το Ελευθέριος Βενιζέλος είναι το μόνο μέρος στην Ελλάδα όπου οι ιθαγενείς μετατρέπονται μαγικά σε νομοταγείς πολίτες και π.χ. περιμένουν να περάσουν οι πεζοί από τις διαβάσεις αντί να τους κυνηγούν και πάνω στο πεζοδρόμιο όπως κάνουν στην Αθήνα (ιδιαίτερα τα μηχανάκια). Η επένδυση αποτελούσε μέρος συνολικού σχεδίου που απασχολεί χιλιάδες εργαζόμενους σε παράλληλες εμπορικές δραστηριότητες. Οι εγκαταστάσεις του εμπορευματικού σταθμού είναι σύγχρονες σε αντίθεση με τις συνθήκες Ουγκάντας που επικρατούσαν στο Ελληνικό. Εκεί για παράδειγμα μια μεταφορική εταιρεία, ελλείψει χώρου γραφείων, στεγαζόταν σε ένα παλαιό βαν VW ενώ ποτέ δεν αφήναμε εμπορεύματα εξαγωγής να διανυκτερεύσουν γιατί δεν τα έβρισκε όλα το ξημέρωμα. Το νέο αεροδρόμιο δεν είναι τέλειο. Θα έπρεπε πολύ περισσότερες πτήσεις να εξυπηρετούνται με φυσούνες. Ο σχεδιασμός του θα μπορούσε να είναι φιλικότερος προς τον επιβάτη. Ο διάδρομος που ενώνει το πάρκινγκ με το κτίριο του αεροσταθμού δεν κλιματίζεται ενώ το ίδιο το πάρκινγκ θα έπρεπε να ήταν στεγασμένο ή να είχε πολύ περισσότερα δέντρα. Το ίδιο το κτίριο είναι αρχιτεκτονικά κακό, χάσαμε δηλαδή την ευκαιρία να φτιάξουμε ένα τοπόσημο (landmark). Παρ’ όλα αυτά είναι ασύγκριτα καλύτερο από το χαλικουταριό του Ελληνικού. Το οποίο χαρακτηρίζει και σήμερα την πλειονότητα των οργανισμών του δημοσίου στη χώρα μας.

Το στοίχημα είναι εάν μπορούμε να μεταβούμε, ως χώρα, από το Ελληνικό στο Ελευθέριος Βενιζέλος. Η εμπειρία του τελευταίου έχει δείξει ότι, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, οι πολίτες συμμορφώνονται με τους κανόνες. Η έκβαση θα εξαρτηθεί τελικά από τις άθλιες, πελατειακές, κομματικές συντεχνίες που σαμποτάρουν συστηματικά κάθε προσπάθεια προόδου.

Μονιμότητα μήτηρ πάσης κακίας

Ένας σοφός φίλος έλεγε ότι όλα τα προβλήματα στην Ελλάδα θα λυθούν εάν καταργηθεί το πανεπιστημιακό άσυλο (κάτι που έγινε προς το παρόν στα χαρτιά μόνο), η βουλευτική ασυλία και η μονιμότητα στο δημόσιο. Μπορεί οι υπερ-απλουστεύσεις να είναι πολύ επικίνδυνες, στην συγκεκριμένη όμως περίπτωση δεν μπορώ να βρω κανένα τρωτό σημείο. Η σημαντικότερη δε από τις τρεις “καταργήσεις” είναι αυτή της μονιμότητας στο Δημόσιο. Μιλούσα τις προάλλες με τον Δήμαρχο μιας από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας. Ο άνθρωπος ήταν βαθιά απογοητευμένος από την αναποτελεσματικότητα, την οκνηρία και την αβυσσαλέα παραγωγικότητα των υπηρεσιών του Δήμου, τους εργαζόμενους στις οποίες κληρονόμησε χωρίς να μπορεί να απομακρύνει ή να τους αλλάξει. Είναι προφανές ότι διοίκηση χωρίς τη δυνατότητα να επιλέγεις τους συνεργάτες του αλλά και, σε περιπτώσεις σοβαρού προβλήματος, να απολύεις προσωπικό δεν υπάρχει.

Η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων κατοχυρώθηκε συνταγματικά από τον Ελευθέριο Βενιζέλο το 1911 με το επιχείρημα ότι “Είναι το ριζικότερον πλήγμα κατά της συναλλαγής». Στο συγκεκριμένο θέμα ο μεγάλος εθνάρχης δεν προέβλεψε καθόλου καλά. Αντί για πλήγμα κατά της συναλλαγής η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων το μόνο που κατάφερε είναι να σωρεύονται νέες συναλλαγές επί των παλαιών και να διογκώνεται, χωρίς επιχειρησιακό λόγο, ο αριθμός των απασχολουμένων και το κόστος μισθοδοσίας του Δημοσίου.

Η καθιέρωση της μονιμότητας έγινε με το σκεπτικό της διατήρησης της συνέχειας της διοίκησης ασχέτως του κόμματος που βρίσκεται στην εξουσία. Με την εγκληματική κατάργηση του θεσμού των Γενικών Διευθυντών από τον διεφθαρμένο Μένιο Κουτσόγιωργα χάθηκε η όποια συνέχεια αφού κάθε Υπουργός διοικούσε (ας πούμε) με έναν στρατό μετακλητών Γενικών Γραμματέων και Ειδικών Συμβούλων κατά κανόνα άσχετων με την ιεραρχία κάθε Υπουργείου αλλά και συχνά με το ίδιο το αντικείμενό του. Έτσι η συσσώρευση αχρείαστων υπαλλήλων συνδυάστηκε με την πλήρη διάλυση της διοικητικής ιεραρχίας αλλά και του δημόσιου τομέα γενικότερα.

Ο πρόωρα χαμένος φιλόσοφος Παναγιώτης Κονδύλης έγραφε το 1991: “Το γεγονός ότι η μεγάλη μάζα των δημοσίων υπαλλήλων όλων των βαθμίδων προερχόταν από στρώματα καθυστερημένα από πολιτισμική άποψη, είχε σοβαρές επιπτώσεις στο ποιόν του κρατικού μηχανισμού, του οποίου η λειτουργία πρόσκοπτε αδιάκοπα όχι μόνο στην αγραμματοσύνη, τη στενοκεφαλιά, την κουτοπονηριά ή τη συμπλεγματικότητα, αλλά επίσης στην ανυπέρβλητη ανικανότητα του μέσου υπαλλήλου να προσανατολίσει τη δραστηριότητά του σε απρόσωπες, γενικές και αφηρημένες αρχές, εφ' όσον η νοοτροπία του εμφορούνταν από τις αξίες της πατριαρχικής κοινωνίας, ήτοι την πρωταρχική νομιμοφροσύνη του προς την ιδιαίτερη πατρίδα του, τους συγγενείς του, τους φίλους του, τους φίλους των φίλων του, τους προστάτες και τους προστατευόμενους του.”

Η επιβίωση της χώρας εξαρτάται απολύτως από την επιτυχία ενός προγράμματος δραστικής βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του δημοσίου μέσω της πάταξης της πανταχού παρούσας διαφθοράς, την θέσπιση απλών, λειτουργικών κανόνων (τις απρόσωπες, γενικές και αφηρημένες αρχές του Κονδύλη), την καθολική χρήση της πληροφορικής και του e-government και τέλος την στελέχωση του δημοσίου εξ αρχής με ικανούς ανθρώπους. Στελέχη τα οποία θα επιλεγούν αξιοκρατικά και επί ίσοις όροις μεταξύ των ήδη υπηρετούντων στο δημόσιο και των περισσοτέρων του 1.000.000 ανέργων. Στελέχη που δεν θα απολαμβάνουν θεσμικής μονιμότητας και τα οποία θα λειτουργούν π.χ. με πενταετείς συμβάσεις οι οποίες θα ανανεώνονται με κριτήρια απόδοσης.

Κατά το παρελθόν οι απολυμένοι υπάλληλοι του Δημοσίου συγκεντρώνονταν στην Πλατεία 25ης Μαρτίου, όπου βρισκόταν τότε το Υπουργείο Οικονομικών και το Νομισματοκοπείο και έκλαιγαν τη μοίρα τους. Λόγω δε αυτού του κλαυθμού και οδυρμού η πλατεία ονομάστηκε από το λαό ως «Κλαυθμώνος», όνομα με το οποίο είναι γνωστή και σήμερα. Εάν δεν ακουστεί ξανά, σύντομα, κλάμα στην Κλαυθμώνος τότε φοβάμαι ότι θα κλαίμε όλοι ανεξαιρέτως όπως το γνωστό χορωδιακό από τον Ναμπούκο του Βέρντι (“Ω πατρίδα μου, τόσο ωραία και χαμένη”).