Η φορο-αποφυγή είναι χειρότερη από την φοροδιαφυγή

Οι αποκαλύψεις για τις ειδικές φορολογικές διευκολύνσεις που παρέχει το Λουξεμβούργο, γνωστές ως Luxleaks* ενώ θα έπρεπε να είχαν ταράξει συθέμελα τη χώρα, πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες. Μία μεγάλη τράπεζα, πρώην εργοδότης του νυν Υπουργού Οικονομικών, ο τέως Πρόεδρος του ΣΕΒ, εταιρεία συμμετοχών σε γνωστή εταιρεία κινητής τηλεφωνίας και άλλη μία από το χώρο των ειδών ευρείας κατανάλωσηςχρησιμοποίησαν, κατά τα φαινόμενα, το φορολογικό «παραθυράκι» της μικρής αυτής χώρας για να μην πληρώσουν φόρους στην Ελλάδα. Κεντρικό ρόλο φαίνεται ότι έπαιξε η λογιστική εταιρεία στην οποία εργαζόταν ως ανώτατο στέλεχος η σημερινή Γενική Γραμματέας Εσόδων, με αντικείμενο ακριβώς τον «φορολογικό σχεδιασμό» όπως λέγεται τεχνοκρατικά η διαδικασία της νόμιμης εκ προμελέτης φοροδιαφυγής.

Η συζήτηση περί νομιμότητας και ηθικής έχει αρχίσει εδώ και καιρό στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα δύσκολο ζήτημα η προσέγγιση του οποίου απαιτεί υψηλότερο επίπεδο δημοσίου διαλόγου και μέσων μαζικής ενημέρωσης από αυτά που έχουμε σήμερα. Η φοροαποφυγή ωστόσο είναι ένα συγκεκριμένο πρόβλημα το οποίο μάλιστα ταλανίζει και χώρες με πολύ λιγότερη διαφθορά και με καλύτερους θεσμούς απ΄ότι η δική μας. Γενικότερα η νόμιμη αποφυγή φορολόγησης είναι ίσως χειρότερη από την φοροδιαφυγή καθαυτή, ειδικά όταν είναι σχεδόν αδύνατη η συμμόρφωση με ένα φορολογικό σύστημα-τέρας που π.χ. επιβάλει ΕΝΦΙΑ σε πολίτες χωρίς εισόδημα ή, θεωρώντας δεδομένο ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα κλέψουν, τους κλέβει προληπτικά.

Εκτός από τις διεθνείς ευκαιρίες για φοροαποφυγή όπως αυτή του Λουξεμβούργου, η ελληνική νομοθεσία βρίθει ειδικών διατάξεων χάρη στις οποίες ορισμένες εταιρείες και μερίδα πολιτών φοροαποφεύγουν νομίμως. Όπως η ειδική μεταχείριση των βουλευτών και η συνταγματικά κατοχυρωμένη πλήρης φορολογική ασυλία των πλοιοκτητών που δημιουργούν στους φορολογούμενους βαθύτατα αισθήματα αδικίας τα οποία με βάση την εμπειρική έρευνα (Frey, Torgler 2006) τους παροτρύνουν να φοροδιαφύγουν και αυτοί. Ομοίως οι, παγίως κατηγορούμενες για φοροδιαφυγή, μικρομεσαίες επιχειρήσεις βλέπουν ότι οι μεγάλες εταιρείες αποφεύγουν, για παράδειγμα, την καταβολή της, μάλλον παράνομης και σίγουρα ιδιαίτερα βλαπτικής για την οικονομία, ετήσιας εισφοράς ύψους 0,6% επί των δανείων του νόμου 128/1975, δανειζόμενες μέσω ομολογιακών δανείων ή απευθείας από το εξωτερικό. Αντιστοίχως πριν την εφαρμογή του ΕΝΦΙΑ, τα μικρά καταστήματα επιβαρύνθηκαν με το 100% του ΕΕΤΗΔΕ («χαρατσιού») ενώ τα μεγάλα καταστήματα και τα malls πλήρωσαν μόνο το 40% του τέλους για το άνω των 2.000 τετραγωνικών μέτρων τμήμα του ακινήτου, χάρη στην κατεπείγουσα πράξη νομοθετικού περιεχομένου (άρθρο 2 παρ. 1) που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α 262 στις 16-12-2011.

Η πέμπτη παράγραφος του άρθρου 4 του συντάγματος γράφει ότι “Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους” . Η Βουλή, η δικαιοσύνη, το Υπουργείο Οικονομικών και οι φορολογικές αρχές την περιφρονούν συστηματικά εξασφαλίζοντας διακριτική μεταχείριση σε επιμέρους ομάδες φορολογουμένων και συχνά στους εαυτούς τους. Αυτή η πρακτική, τόσο από πλευράς ηθικής όσο και στην πράξη, είναι πολύ πιο επικίνδυνη από την φοροδιαφυγή αφού εμμέσως την νομιμοποιεί, υποβαθμίζοντας έτσι περαιτέρω το φορολογικό σύστημα. Υποβάθμιση στην οποία συμβάλλει ιδιαιτέρως και το γεγονός ότι οι ημεδαποί εμπλεκόμενοι στο Luxleaks δεν έχουν ακόμη παραιτηθεί των αξιωμάτων τους ως όφειλαν.


*για λεπτομέρειες επισκεφθείτε τη ιστοσελίδα http://www.thepressproject.gr/luxleaks/

Κι όμως, οι προτάσεις της τρόικας για την αγορά εργασίας είναι εξαιρετικές

«Σήμερα δεν είναι αναγκαίο να ανοίξουν νέα κεφάλαια στις εργασιακές σχέσεις προτού ολοκληρωθεί η εφαρμογή των πρόσφατων αλλαγών και αποτιμηθούν τα αποτελέσματά τους στην αγορά εργασίας», δήλωσαν ανώτερα στελέχη του υπουργείου Εργασίας, σχολιάζοντας δημοσιεύματα, για νέες απαιτήσεις της τρόικας. Οι εν λόγω «απαιτήσεις» δεν ήταν στην πραγματικότητα παρά προφανείς διαπιστώσεις-προτάσεις για την αποκατάσταση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας με στόχο τη μείωση της ανεργίας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας. Είχαν σταλεί με μορφή e-mail στο υπουργείο από το οποίο και πιθανότατα διέρρευσαν. Οι προτάσεις αυτές αντιμετωπίστηκαν με τη συνήθη υστερία που διακρίνει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στη χώρα μας χαρακτηριζόμενες ως «μέτρα φωτιά», «εργασιακός μεσαίωνας» και με λοιπά αντίστοιχα κλισέ.

Τι ζήτησε εμμέσως η τρόικα:

1) Τη θέσπιση ενός και μόνον βασικού μισθού, καθοριζόμενου διοικητικά, πάνω από τον οποίο θα διαμορφώνονται ελεύθερα οι αποδοχές με βάση τους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης. Πρακτικώς, δηλαδή, να συνδέεται η αμοιβή με την παραγωγικότητα και να αρθούν τα εμπόδια εισόδου στην εργασία για τους, κυρίως νέους σε ηλικία, ανέργους. Με την ανεργία να κινείται προς το δυσθεώρητο 25% και με πλέον των μισών νέων εκτός της αγοράς εργασίας, πρώτο μέλημα του υπουργείου Εργασίας θα έπρεπε να είναι οι άνεργοι και όχι όσοι, λόγω θεσμικού πλαισίου, αμείβονται σήμερα περισσότερο απ’ όσο παράγουν, λειτουργώντας εις βάρος των υπολοίπων.

2) Τη μείωση των μη ανταποδοτικών μισθολογικών εισφορών κατά 5%, ποσοστό που αντιστοιχεί στον ΛΑΕΚ (Λογαριασμός για την Απασχόληση και την Επαγγελματική Κατάρτιση), το (παρανοϊκό) επίδομα στράτευσης, την Εργατική Εστία, τον λογαριασμό αφερεγγυότητας εργοδότη και την Εργατική Κατοικία. Με εξαίρεση, σε κάποιο βαθμό, την τελευταία, πρόκειται για ποσά που διατίθενται για άσχετους σκοπούς (μέρος τους τρέφει συνδικαλιστές) καταρρακώνοντας την ανταγωνιστικότητα και υφαρπάζοντας, τελικώς, ένα μέρος των απολαβών των εργαζομένων.

3) Τη μείωση της αντιπαραγωγικής γραφειοκρατίας του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία στην πράξη ταλαιπωρεί μόνο τους συνεπείς και την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας. Γενικότερα προτείνει την εκπόνηση ενός στρατηγικού σχεδίου μεταρρύθμισης του Σώματος μετά από ανεξάρτητη εκτίμηση της αποτελεσματικότητάς του.

4) Τη μείωση των υπέρογκων αποζημιώσεων απόλυσης στα επίπεδα άλλων χωρών της Ε.Ε. Σήμερα η αδυναμία καταβολής των αποζημιώσεων βυθίζει τις εταιρείες αύτανδρες, με αποτέλεσμα τελικά να χάνονται πολύ περισσότερες θέσεις εργασίας. Ταυτόχρονα, η άθλια διαφοροποίηση στο ύψος της αποζημίωσης μεταξύ υπαλλήλων και εργατών, που μπορεί να είναι έως και έξι φορές μικρότερη, παραμένει, παρά το ότι η ίδια η τρόικα είχε ζητήσει την εξίσωσή της στο πρώτο Μνημόνιο.

5) Την ευελιξία στα ωράρια εργασίας. Αυτή η απαίτηση παρουσιάστηκε από τον Τύπο ως καθολική επιστροφή σε εξαήμερη εργασία. Στην πραγματικότητα, η τρόικα ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό των ωρών εργασίας, αφού οι σημερινοί περιορισμοί αυξάνουν τις απαιτήσεις σε προσωπικό και άρα το κόστος και τις τιμές των προϊόντων σε μία πολύ δύσκολη περίοδο.

Δεν νομίζω ότι σε τεχνοκρατικούς όρους υπάρχει κάποιος που μπορεί να στηρίξει με επιχειρήματα οποιαδήποτε αντίθεση στις πολύ καλά επεξεργασμένες προτάσεις της τρόικας. Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν λειτουργεί, αφού τα πάντα καθορίζονται από τον διάλογο-παρωδία των «κοινωνικών εταίρων» οι οποίοι ελάχιστα εκπροσωπούν ή ενδιαφέρονται για τα συμφέροντα των εργαζομένων και των εργοδοτών αντίστοιχα. Για τους άνεργους, βέβαια, δεν ενδιαφέρονται ούτε καν προσχηματικά. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιοι οι «κοινωνικοί εταίροι» απολαμβάνουν, άμεσα ή έμμεσα, σημαντικά έσοδα από τον ΛΑΕΚ και την Εργατική Εστία, τα οποία δεν συνδέονται με τον αριθμό των πραγματικών μελών τους ή την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν. Υπάρχουν μελέτες διεθνώς που δείχνουν ότι όσο πιο δυσλειτουργική και αγκυλωμένη είναι η αγορά εργασίας σε περιόδους ύφεσης, τόσο αυξάνονται οι αρνητικές επιπτώσεις της τελευταίας. Εάν θέλουμε να λειτουργήσει, επιτέλους, ελεύθερα και αποτελεσματικά η αγορά εργασίας στη χώρα μας, ώστε να έχουμε ελπίδες εξόδου από την κρίση, τα μέτρα που περιλαμβάνει το επίμαχο e-mail της τρόικας είναι μία πολύ καλή αρχή.

* φιλοξενήθηκε ευγενώς στο φύλλο του Σαββάτου 29.9 της Καθημερινής

Πατερναλιστικός και προσβλητικός για τον εργαζόμενο ο 13ος και 14ος μισθός

Οι κοινωνικοί συνεταίροι, που εκπροσωπούν κυρίως τις τσέπες τους και τις φιλοδοξίες τους, διαμαρτυρόμενοι για τις απαιτήσεις της τρόικας έχουν ξεπεράσει στο θέατρο ακόμη και τις επαγγελματίες μοιρολογήστρες της Μάνης. Χωρίς κανείς να σκεφθεί ο 13ος και ο 14ος μισθός προσβάλουν βάναυσα την νοημοσύνη των εργαζομένων. Όταν θεσπίστηκαν το κράτος πατερούλης στηρίχθηκε στην παραδοχή ότι οι εργαζόμενοι είναι αρκούντως ανώριμοι και τους εξασφάλιζε την καταβολή μέρους της αμοιβής ώστε να “κάνουν Πάσχα”, να “κάνουν διακοπές” και να “κάνουν Χριστούγεννα”. Μ’ άλλα λόγια θεωρούσε τον εργαζόμενο ανίκανο να προγραμματίσει τις δαπάνες τους και να κάνει όλα τα παραπάνω εάν τα αντίστοιχα ποσά καταβάλλοντο μαζί με το μηνιαίο μισθό και όχι τρεις φορές το χρόνο. Η συγκεκριμένη πρακτική εξυπηρετεί και την κοροϊδία των κοινωνικών συνεταίρων οι οποίοι χρησιμοποιούν τον τεχνητά μειωμένο “μηνιαίο” μισθό ο οποίος πρέπει να πολλαπλασιαστεί με 14/12 για να προκύψει η πραγματική αμοιβή του εργαζόμενου. ‘Οπως θαυμάσια έγραψε ο Πάσχος Μανδραβέλης στην Καθημερινή (2.2.2012 Γύρω Γύρω όλοι και στη μέση το κράτος) “..από τη στιγμή που οι εργοδότες θέλουν να δώσουν αυτά που οι εργαζόμενοι θέλουν να πάρουν, γιατί υπάρχει ο φόβος της κυβέρνησης, της τρόικας, διαβόλων και τριβόλων σε μια σχέση συναινούντων ενηλίκων; Κι αν οι εργοδότες θέλουν να δώσουν τα λεφτά, ποιος θα τους εμποδίσει;”. Το κλειδί είναι ότι μια σχέση εξαρτημένης εργασίας είναι μια σχέση συναινούντων ενηλίκων. Κανείς εργοδότης δεν θα δίνει περισσότερα εάν μπορεί να βρεί φθηνότερο και κανείς εργαζόμενος δεν θα κάτσει σε έναν εργοδότη εάν κάποιος άλλος του δίνει περισσότερα. Στις περιπτώσεις που βρεθεί κοινός τόπος συνάπτουν μια σύμβαση και ο ένας προσφέρει την εργασία του σε αντάλλαγμα με τα χρήματα του άλλου. ‘Οταν ρώτησαν τον Πατριάρχη ποια είναι η θέση της Ορδοθόξου εκκλησίας για την αντισύλληψη φέρεται να απάντησε “δεν μπορώ να σας πω ποια είναι η θέση της, αλλά μπορώ μετά βεβαιότητος να σας πω ότι η θέση της Ορθοδόξου εκκλησίας δεν είναι στην κρεβατοκάμαρα των πιστών. Έξω λοιπόν το κράτος και οι φαύλοι κοινωνικοί συνεταίροι από το κρεβάτι μας.
--

Αλλού πρέπει να τραβηχθούν οι «κόκκινες γραμμές» στα εργασιακά

Στην Ελλάδα όλες οι συζητήσεις, ακόμη και όταν αφορούν σε ιδιαίτερα πολύπλοκα τεχνικά θέματα, γίνονται με όρους τηλεοπτικού σόου, ψευδοδιλημμάτων και στερεοτύπων. Συνήθως, πριν καν ορισθεί το πρόβλημα, αρχίζουν και τίθενται οι ιδιαίτερα εντυπωσιακές τηλεοπτικά «κόκκινες γραμμές». Στην περίπτωση των εργασιακών θεμάτων αυτές αφορούν διάφορα «κεκτημένα» πολλά από τα οποία έχουν συντείνει στο οικονομικό μας κατάντημα. Κανείς όμως εκ των εμπλεκομένων δεν φαίνεται να αναζητά παρεμβάσεις ευεργετικές για το σύνολο της κοινωνίας και όχι για επιμέρους ομάδες συμφερόντων. Αυτό εξηγείται εύκολα από το γεγονός ότι οι «κοινωνικοί εταίροι» τόσο από πλευράς εργαζομένων όσο και εργοδοτών δεν εκπροσωπούν στην πραγματικότητα παρά μια μικρή μειοψηφία του πληθυσμού. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πρόεδρος του ΣΕΒ δεν είναι πλέον εργοδότης ενώ  το βιογραφικό του ευτραφούς πρόεδρου της ΓΣΕΕ δεν αναφέρει πουθενά την λέξη "εργάσθηκε". Η αντιπροσωπευτικότητα δε των κοινωνικών εταίρων κατακρημνίζεται εάν συμπεριλάβει κανείς στον πληθυσμό και τους ανέργους (υπαλλήλους και τέως εργοδότες) τους οποίους ουδείς εκπροσωπεί. 

Η αγορά εργασίας στην Ελλάδα δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, με ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες στην ανταγωνιστικότητα αλλά και στη συνολική ικανότητα της οικονομίας να παράγει πλούτο. Σε ένα εξαιρετικό άρθρο στην Καθημερινή της 31.12.2011 ο καθηγητής Κώστας Μεγήρ γράφει «στην Ελλάδα η αγορά εργασίας περιορίζεται συστηματικά από υπερβολικές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι η υψηλή ανεργία και μία από τις χαμηλότερες παραγωγικότητες ανά εργατοώρα στην Ευρωπαϊκή Ενωση». Και συνεχίζει: «το πρόβλημα με την αγορά εργασίας έγκειται στην πληθώρα των περίπλοκων ρυθμίσεων, των διακρίσεων ανάμεσα σε κατηγορίες εργαζομένων όσον αφορά τους κανονισμούς για τις απολύσεις και τον ρόλο που παίζουν τα συνδικάτα.[..]. Οι όροι εργασίας μπορούν και πρέπει να ρυθμίζονται από ιδιωτικές συμβάσεις σε μια αγορά που διέπεται από ανταγωνισμό, και όχι με νομοθετήματα». 

Επειδή “ο διάβολος είναι στις λεπτομέρειες” καλό είναι να αναλύσει κανείς τις συγκεκριμένες στρεβλώσεις που τελικώς στραγγαλίζουν την οικονομία και εκτινάσσουν την ανεργία και τη φτώχεια. Οι βασικότερες εξ αυτών, κατά τη γνώμη μου, είναι :

Α) Ωριμάνσεις. Στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο η βιολογική γήρανση εξασφαλίζει στον εργαζόμενο, μία σημαντική μισθολογική αύξηση ανά τριετία. Αποτέλεσμα αυτής της ρύθμισης είναι εργαζόμενοι στην ίδια ακριβώς θέση (π.χ. πωλητής σε κατάστημα, οδηγός Μετρό/Τραμ) να έχουν απολαβές που αποκλίνουν ακόμη και κατά 100%. Για παράδειγμα ο κατώτατος μισθός προσωπικού πώλησης (χωρίς επιδόματα) που προβλέπει για τους εγγάμους η κλαδική συλλογική σύμβαση είναι 1.010 ευρώ και ο ανώτατος 1.950 Ευρώ. Έτσι μια εμπορική επιχείριση δεν μπορεί να αμείψει το προσωπικό της με βάση την παραγωγικότητα (στην προκειμένη περίπτωση βάσει του ύψους των πωλήσεων) διότι εξαναγκάζεται θεσμικά να το κάνει βάσει των ετών προϋπηρεσίας. Και αυτό όταν ένας υπάλληλος π.χ. είκοσι ετών με κέφι για δουλειά ενδέχεται να πουλάει πολύ περισσότερο από έναν εξηντάχρονο “παλιά καραβάνα με 40 χρόνια στον πάγκο». Αργά η γρήγορα και ο νέος υπάλληλος θα χάσει το κέφι του όσο βλέπει ότι οι κόποι του δεν ανταμείβονται. Οι ωριμάνσεις πρέπει να καταργηθούν πλήρως και οι αυξήσεις να συνδέονται με δείκτες παραγωγικότητας είτε ενδεχόμενη προαγωγή ώστε να αποκατασταθεί η δικαιοσύνη στις αμοιβές και η σωστή λειτουργία της αγοράς εργασίας. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι το internet έχει περιορίσει σημαντικά την πληροφοριακή ασυμμετρία του παρελθόντος, η οποία προκαλούσε μεγαλύτερες αποκλίσεις αμοιβών για το ίδιο αντικείμενο.

Β) Αποζημίωση απόλυσης – περιορισμοί στο ύψος των απολύσεων. Μία πραγματικά απαράδεκτη ρύθμιση, τόσο λογικά όσο και ηθικά, είναι οι διαφορές αποζημιώσεων που προβλέπει ο νόμος μεταξύ μισθωτών και ημερομισθίων. Για παράδειγμα ένας υπάλληλος με 28 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη δικαιούται, χωρίς προειδοποίηση, συνολικά 28 μισθούς αποζημίωση. Αντίστοιχα ένας εργατοτεχνίτης (ημερομίσθιος) με την ίδια ακριβώς προϋπηρεσία δικαιούται λιγότερο από 6 μισθούς δηλαδή σχεδόν το ένα πέμπτο της αποζημιώσεως του μισθωτού. Η ενιαία αντιμετώπιση των δύο κατηγοριών, η διάκριση των οποίων είναι πλέον ξεπερασμένη τόσο νομικά όσο και οικονομικά, αποτελούσε όρο του πρώτου Μνημονίου ο οποίος, μαζί με πολλούς άλλους, ουδέποτε τηρήθηκε από την Ελληνική κυβέρνηση. Αντ’ αυτού περιορίσθηκαν ελαφρά οι αποζημιώσεις των μισθωτών μόνο όμως στην περίπτωση προειδοποίησης. Οι υπέρογκες αποζημιώσεις των μισθωτών σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στο μηνιαίο ύψος απολύσεων δημιουργούν συνθήκες κάτω από τις οποίες πολλές επιχειρήσεις, οι οποίες άλλως θα ήταν βιώσιμες, κλείνουν και τελικώς οδηγούνται πολύ περισσότεροι στην ανεργία. Ταυτόχρονα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις και εμποδίζουν την, ευεργετική για την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα, κινητικότητα των εργαζομένων μεταξύ εργοδοτών. 

Γ) Μη ανταποδοτικές μισθολογικές επιβαρύνσεις (ΛΑΕΚ, Επίδομα Στράτευσης Εργατική Εστία, ΟΕΚ, ΛΠΕαΑΕ)  Με τα ασφαλιστικά ταμεία να βρίσκονται σε τραγική κατάσταση είναι προφανώς δύσκολο να περιορισθούν οι επιβαρύνσεις στους βασικούς κλάδους ασθενείας & συντάξεων, ενώ το βάρος πρέπει να δοθεί στην λειτουργική εξυγίανση και αναδιοργάνωση των ταμείων η αναποτελεσματικότητα των οποίων κατατρώγει σημαντικό μέρος των εισφορών. Υπάρχουν όμως δεκάδες ελάχιστα ανταποδοτικές επιμέρους εισφορές οι οποίες είτε δεν έχουν λόγο ύπαρξης στις σημερινές συνθήκες ή δεν λειτουργούν αποτελεσματικά σε όρους κόστους/ωφέλειας π.χ. 

• ΛΑΕΚ (0,81%) Λογαριασμός για την Απασχόληση και την Επαγγελματική Κατάρτιση (0,81%). Πρόκειται για ένα αμαρτωλό κονδύλι αφού εμμέσως χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων τον ΣΕΒ και τη ΓΣΕΕ ενώ στην πράξη δεν εξυπηρετεί τον σκοπό του. 
• Επίδομα Στράτευσης (1%). Θεσπίστηκε το 1952 & 1954 και καταβάλλεται (θεωρητικά) σε όσους υπηρέτησαν παρατεταμένη θητεία, ή κλήθηκαν για μετεκπαίδευση στις ένοπλες δυνάμεις. Σήμερα δεν έχει λόγο ύπαρξης ενώ επιβαρύνει δυσανάλογα και μη ανταποδοτικά το εργασιακό κόστος. 
• Εργατική Εστία (0,70%) Στις παρούσες συνθήκες η πλήρης κατάργηση της Εργατικής Εστίας θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα αφού η ύπαρξή της επιβαρύνει πολλούς και ωφελεί ελάχιστους. Γενικότερα τα αυτοτελή κονδύλια τα οποία θεσπίζονται ιστορικά και ουδέποτε καταργούνται, δημιουργούν σημαντικές στρεβλώσεις, παρουσιάζουν μικρή αποτελεσματικότητα ενώ επιβαρύνουν δυσανάλογα το μισθολογικό κόστος. 
• Εργατική Κατοικία (1,75%) Η εργατική κατοικία στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες αποτελεί αρμοδιότητα των Δήμων οι οποίοι αντλούν πόρους για το σκοπό αυτό από τους δημότες, από την γενική κυβέρνηση και από ευρωπαϊκά προγράμματα. 
• Λογαριασμός Προστασίας Εργαζομένων από Αφερεγγυότητα Εργοδότη (sic) (0,15%) 

Οι ανωτέρω εισφορές αντιπροσωπεύουν περίπου 4,5% επί του μισθού, ποσοστό που θα είχε πολλαπλάσια ευεργετικά οφέλη εάν π.χ. αποδιδόταν στους εργαζομένους αντί να χάνεται στη συντήρηση αναποτελεσματικών δομών. Ο μέσος εργαζόμενος είναι σήμερα αρκετά ώριμος για να αποφασίσει που θα επενδύσει το 4,5% του προϊόντος του μόχθου του. 

Δ) Αντιπροσωπευτικότητα «κοινωνικών εταίρων» Εάν πάρουμε για παράδειγμα τη Γερμανία, η οποία διαθέτει ένα ιδιαίτερα λειτουργικό συνδικαλιστικό σύστημα, τόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι εργοδότες πρέπει να είναι επισήμως μέλη ενός σωματείου προκειμένου να τους αφορούν ή να τους δεσμεύουν οι όποιες συμφωνίες προκύψουν από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Στην περίπτωση των εργαζομένων η χρηματική συνδρομή τους στο σωματείο παρακρατείται απευθείας από τον μισθό τους ενώ δεν υπάρχει καμία κρατική επιχορήγηση, κεκαλυμμένη η μη, όπως συμβαίνει στη χώρα μας. Οι συνδικαλιστές μετέχουν αμισθί στα διοικητικά και εποπτικά συμβούλια των εταιρειών ενώ ιδιαίτερα διαδεδομένα, και αποτελεσματικά, είναι τα επιχειρησιακά σωματεία. Προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να αλλάξει και το θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας ώστε να έχουμε, και από τις δύο πλευρές, πραγματικούς συνδικαλιστές και όχι φερέλπιδες πολιτικούς.

Εάν λοιπόν κάπου πρέπει να τραβηχθούν «κόκκινες γραμμές» είναι για να διαγραφούν οι ποικίλες στρεβλώσεις οι οποίες εξυπηρετούν ελάχιστους εις βάρος του κοινωνικού συνόλου. Έτσι αντί της εξαντλητικής φορολόγησης και της βίαιας οριζόντιας περικοπής μισθών και συντάξεων που σπρώχνουν τη χώρα όλο και βαθύτερα στην ύφεση πρέπει επιτέλους να γίνουν κάθετες παρεμβάσεις αρχίζοντας με την κατάργηση των πλείστων αναποτελεσματικών ρυθμίσεων και παρασιτικών δομών που συνθλίβουν την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία.