Δάσκαλε που δίδασκες ή η μπαταχτσού και ακατάσχετη Γενική Γραμματέας Εσόδων

Πρόσφατα συμπολίτης μας που δικαιώθηκε δικαστικά, επιχείρησε να εισπράξει τα οφειλόμενα από το Δημόσιο,ο κατάσχοντας τις εισπράξεις της Δ.Ο.Υ. Α' Αθηνών. Σημειωτέον ότι η αντίστροφη διαδικασία, αυτή δηλαδή της κατάσχεσης λογαριασμών ιδιωτών από το κράτος έχει αυτοματοποιηθεί από την Γενική Γραμματεία Εσόδων με τα e-κατασχετήρια, βάσει της σχετικής ΠΟΛ με αριθμό 1257/2013. Αυτή βεβαίως δεν μεριμνά και για την "άρση της κατάσχεσης, μερικής ή και ολικής καθώς και η συμπληρωματική δήλωση τρίτου" οι οποίες "δεν εντάσσονται στην ηλεκτρονική διαδικασία, αλλά γίνονται σύμφωνα με την ισχύουσα χειρόγραφη" (δηλαδή σε τρία τέρμενα).

Οι εκεί εφοριακοί συμπεριφέρθηκαν όπως ο χειρότερος των φοροφυγάδων, κλειδώνοντας την πόρτα και αρνούμενοι να πληρώσουν τα οφειλόμενα, όπως προέβλεπε η σχετική απόφαση της δικαιοσύνης. Βλέπετε ο δύσμοιρος πολίτης, που χρειάστηκε 15 χρόνια να δικαιωθεί, δεν είχε την δυνατότητα αυτόματης ηλεκτρονικής κατάσχεσης. Μετά το συμβάν η ΓΓ Εσόδων εξέδωσε την ακόλουθη, απίθανη, ανακοίνωση:

«Με αφορμή το περιστατικό που συνέβη σήμερα, 05-06-2015 και ώρα 10η πρωινή στην Α΄ Δ.Ο.Υ. Αθηνών, κατά το οποίο δικαστικός επιμελητής με βάση τίτλο εκτελεστό κατά του Δημοσίου επιχείρησε να κατασχέσει τις εισπράξεις της ανωτέρω υπηρεσίας καθώς και τον εξοπλισμό αυτής, επισημαίνεται ότι, η Γενική Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Κατερίνα Σαββαϊδου, μόλις πληροφορήθηκε το γεγονός και με σκοπό τη διασφάλιση των δημοσίων εσόδων και την εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας, επικοινώνησε με την Προϊσταμένη της Δ.Ο.Υ., με την Αστυνομία, με τον Εισαγγελέα Υπηρεσίας και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, έδωσε οδηγίες στην Προϊσταμένη της Δ.Ο.Υ. και ζήτησε να σταματήσει αμέσως η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, κάτι που έγινε τελικά.
Η Γενική Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων επεσήμανε ότι η διαδικασία αυτή είναι αντίθετη με τις κείμενες διατάξεις καθώς:
α) Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 81 του ν. 4270/2014 περί Δημοσίου Λογιστικού «οι εισπράξεις δημοσίων εσόδων που πραγματοποιούνται από τους διαχειριστές ή τους ταμίες των Δ.Ο.Υ., τους ειδικούς ταμίες ή τα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) στα οποία έχει ανατεθεί η είσπραξη καθώς και το περιεχόμενο των χρηματοκιβωτίων των Δ.Ο.Υ. είναι ακατάσχετα».
β) Σύμφωνα με το άρθρο 966 του Αστικού Κώδικα, όπως αυτό έχει ερμηνευτεί από τη θεωρία και κριθεί από την νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων εξαιρούνται της κατάσχεσης ως πράγματα εκτός συναλλαγής, τα πράγματα που εξυπηρετούν δημόσιους σκοπούς, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται τα μέσα στέγασης και λειτουργίας των Δημόσιων Υπηρεσιών (μηχανήματα, έπιπλα κ.α. που χρειάζονται οι δημόσιες υπηρεσίες για τη διεξαγωγή του έργου τους), και ως εκ τούτου είναι ακατάσχετα.
Οι διατάξεις αυτές έχουν τεθεί προκειμένου να μην παρακωλύεται η λειτουργία των Δ.Ο.Υ. ενώ η παραβίασή τους ενέχει σύμφωνα με το άρθρο 259 του Ποινικού Κώδικα, τον κίνδυνο διάπραξης ποινικού αδικήματος το οποίο διώκεται αυτεπαγγέλτως».

Η "διασφάλιση των δημοσίων εσόδων" δεν έχει καμία σχέση με την καταβολή οφειλών του κράτους προς τον πολίτη, για τις οποίες η δικαιοσύνη έχει αποφασίσει τελεσίδικα υπέρ του δεύτερου. Πρόκειται για οφειλή του κράτους προς τον πολίτη και όχι υποχρέωση του πολίτη προς αυτό.

Η δε "εύρυθμη" λειτουργία της υπηρεσίας (δεν νομίζω ότι υπάρχει Έλλην πολίτης που θα την χαρακτήριζε έτσι) ουδόλως θα επηρεαζόταν αφού, για παράδειγμα, τα ταμεία των τραπεζών διενεργούν ευρύθμως χιλιάδες εισπράξεις και αναλήψεις ημερησίως, τελευταία δε πολύ περισσότερες από τις δεύτερες.  Το ενδιαφέρον είναι ότι ενώ η ΓΓΔΕ στα "αρπάζει" ακαριαία αφού οι πληρωμές φόρων γίνονται ηλεκτρονικά και τα χρήματα μεταφέρονται στον λογαριασμό της αυθημερόν, όταν είναι να επιστρέψει χρήματα, χρειάζεται απροσδιόριστο διάστημα για να εγκριθεί η επιστροφή (π.χ. ΑΦΕΚ) και περίπου 20 μέρες μετά την έγκριση αυτής για να μεταφερθούν τα χρήματα αφού κάθε εφορία στέλνει ταχυδρομικά τις εντολές στην Τράπεζα της Ελλάδος η οποία τις επεξεργάζεται με το πάσο της.

Εκεί όμως που η κυρία Σαββαϊδου πραγματικά ξεπερνά τον εαυτό της, είναι όταν απειλεί με ποινική δίωξη "για παρακώλυση της λειτουργίας των Δ.Ο.Υ." όποιου έχει στα χέρια του απόφαση της Ελληνικής Δικαιοσύνης και προσπαθεί να την εκτελέσει. Πέρα από το ότι καμία Δ.Ο.Υ. δεν λειτουργεί σωστά λόγω "αυτό-παρακώλυσης", η ανωτέρω απειλή θα έπρεπε κανονικά να αφορά την ίδια την Γενική Γραμματέα Εσόδων για την οποία πρέπει να εξεταστεί το κατά πόσον με την ανακοίνωση αυτή, υπέπεσε στο αδίκημα της εκβίασης και της απιστίας προς την υπηρεσία.

Το μεγαλύτερο όμως ενδιαφέρον έγκειται στο ότι κα Σαββαϊδου δεν έκανε καμία απολύτως αναφορά στον δικαιωμένο δικαστικά πολίτη ούτε μπήκε στον κόπο να τον κατευθύνει στην δέουσα διαδικασία ώστε να πάρει τα χρήματα που του οφείλει. Βλέπετε η ακατάσχετη κα Σαββαϊδου είναι Γενική Γραμματέας Εσόδων και όχι Εξόδων και το Ελληνικό Δημόσιο, ο μεγαλύτερος μπαταχτσής της Ευρωπαϊκής Ηπείρου, πλερώνει μόνο και με το ζόρι μισθούς και συντάξεις.

Μετά από όλα αυτά νομίζω ότι η κυρία αυτή πρέπει να σταματήσει να ομιλεί περί φοροδιαφυγής και περί συμμόρφωσης γιατί με την στάση της νομιμοποίησε για μία ακόμη φορά την φοροδιαφυγή. Όταν το ίδιο το κράτος συμπεριφέρεται σαν παπατζής στο Μοναστηράκι πώς περιμένει ο πολίτης να το σεβαστεί;

*φιλοξενήθηκε ευγενώς μετά από κατάλληλο editing, στο φύλο της 18/7/2015 της "Καθημερινής" υπό τον τίτλο "Η περιφρόνηση του πολίτη βλάπτει την φοροδιαφυγή"

Η λύση στην ανεπάρκεια της εφορίας δεν είναι οι υπερξουσίες

Το βάρος της αντιμετώπισης του οικονομικού εκτροχιασμού της χώρας έπεσε στο σκέλος των φορολογικών εσόδων, ενώ τόσο η αύξησή τους όσο και οι μειώσεις στις δαπάνες δεν έγιναν ορθολογικά. Στην αγωνιώδη του προσπάθεια να εισρεύσουν χρήματα στα δημόσια ταμεία, το Υπουργείο Οικονομικών έλαβε μάλλον ακραίες αποφάσεις που "οπλίζουν" την φορολογική διοίκηση εις βάρος των φορολογουμένων και των επιχειρήσεων. Η αρχή έγινε με την κατάργηση, στην πράξη, της δυνατότητας προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια για φορολογικές διαφορές, αφού αυτή πλέον προϋποθέτει την προκαταβολή του 50% των βεβαιωμένων φόρων, προστίμων και προσαυξήσεων. Προ του 2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 10% ενώ ακόμη και αυτό δεν θα χρειαζόταν εάν το διοικητικό πρωτοδικείο λειτουργούσε γρήγορα και αποτελεσματικά και εξέδιδε αποφάσεις μέσα σε λίγους μήνες, αντί των τεσσάρων και πλέον ετών που απαιτούνται σήμερα. Αντί δηλαδή η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει το πραγματικό πρόβλημα, που είναι η δυσλειτουργία των φορολογικών δικαστηρίων, το "έλυσε" καθιστώντας αδύνατη στην πράξη την πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων σε αυτά, στερώντας τους το θεμελιώδες δικαίωμα στην δικαστική προστασία. Η πρόνοια αυτή αυξάνει θεαματικά την διαπραγματευτική θέση του ελεγκτικού μηχανισμού γεγονός ανησυχητικό εάν λάβει κανείς υπόψη τις επιδόσεις της χώρας σε ζητήματα διαφθοράς όπως αυτή εκτιμάται ετησίως από διεθνείς οργανισμούς όπως π.χ. η Διεθνής Διαφάνεια.

Στα τέλη του περασμένου χρόνου το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε υπερηφάνως ότι έστειλε το πρώτο "ηλεκτρονικό κατασχετήριο" σε Τράπεζα με στόχο τον λογαριασμό ενός νομικού προσώπου με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Δεδομένου ότι η διαδικασία της κατάσχεσης γίνεται χωρίς ειδοποίηση δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο "οφειλέτης του Δημοσίου" μαθαίνει ότι χρωστάει όταν πάει στο ΑΤΜ να κάνει ανάληψη ή προσπαθεί να πληρώσει τη μισθοδοσία και δεν βρίσκει υπόλοιπο στον λογαριασμό του. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ηλεκτρονικό κατασχετήριο επιφέρει αποτελέσματα άμεσα ενώ σε περίπτωση λάθους, κάτι όχι σπάνιο, ο φορολογούμενος ταλαιπωρείται για 5-6 μήνες, ενίοτε δε και χρόνια για να πάρει πίσω τα ηλεκτρονικώς πλην λαθεμένα αρπαγέντα από την εφορία. Η μη ειδοποίηση κρίθηκε αντισυνταγματική από το ΣτΕ τον περασμένο Μάρτιο (366/2014) αλλά η ενοχλητική για το Υπουργείο απόφαση ανετράπη, κατά τα ειωθότα, από το ίδιο δικαστήριο με άλλη σύνθεση. Η νέα απόφαση (2082/2014) δέχεται ότι μη κοινοποίηση στον οφειλέτη είναι προφανώς αποδεκτή διότι "εάν αυτός επληροφορείτο την επικείμενη λήψη του μέτρου, θα έσπευδε να εισπράξει από τον τρίτο τα οφειλόμενα σε αυτόν χρήματα ή απαιτήσεις ή θα ανελάμβανε τα εις χείρας τρίτου κινητά του, με συνέπεια βεβαίως να καθίσταται αδύνατη η εξ αυτών ικανοποίηση της αξιώσεως του Δημοσίου".

Ακολουθώντας εκ νέου την λογική του αρπακτικού, το Υπουργείο δίνει τη δυνατότητα στον ελεγκτικό μηχανισμό να εισέρχεται στα σπίτια των οφειλετών και να κατάσχει μετρητά, χωρίς να απαιτείται η παρουσία εισαγγελικού λειτουργού. Δεδομένου ότι δεν είναι καθόλου δύσκολο για την εφορία να ζητήσει, για σοβαρή υπόθεση, την παρουσία εισαγγελέα για την διενέργεια ελέγχου στην οικία του φορολογούμενου, δύσκολα δικαιολογείται η συγκεκριμένη απόφαση. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα, λόγω της θύελλας αντιδράσεων που ξεσήκωσε, θα κριθεί από τον Άρειο Πάγο.


Αυτές οι ακρότητες δεν λύνουν το πρόβλημα αλλά αποτελούν τελικά ισχυρό σύμπτωμα της παθογένειας του φορολογικού συστήματος και των υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονομικών. Η ουσία βρίσκεται κατ'αρχήν στην ανάγκη σχεδιασμού εκ του μηδενός ενός απλού φορολογικού συστήματος το οποίο να θεσπίζει ίση μεταχείριση όλων των φορολογουμένων και όλων των πηγών εισοδήματος αλλά και την μεταφορά της αρμοδιότητας είσπραξης και των πόρων από τους φόρoυς επί των ακινήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ενός συστήματος η συμμόρφωση προς το οποίο θα είναι εφικτή, κάτι που σε πολλές περιπτώσεις (π.χ. ελεύθεροι επαγγελματίες, ΕΝΦΙΑ σε ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα κλπ) δεν ισχύει σήμερα. Στη συνέχεια χρειάζεται να στελεχωθεί εκ νέου ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός με αξιοκρατικά κριτήρια και ασφυκτικό έλεγχο των ελεγκτών ώστε να περιοριστεί η διαφθορά. Η παροχή υπερεξουσιών στις υπηρεσίες, υπό τις παρούσες συνθήκες, τσαλακώνει θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών και επιφέρει, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αποτελέσματα αντίθετα των επιδιωκόμενων.

Καλύτερα, αντί της ΕΡΤ, να είχε κλείσει η εφορία

Οι παλαιότεροι θυμούνται ίσως τα πρώτα βήματα αποκέντρωσης της «μηχανογράφησης», όπως λεγόταν τότε, των Τραπεζών. Κατά τη δεκαετία του '80 οι τράπεζες συνέδεσαν σταδιακά τα υποκαταστήματά τους με κεντρικό υπολογιστή καταργώντας ταυτόχρονα την χειρόγραφη τήρηση των λογαριασμών των πελατών, η οποία γινόταν τοπικά. Για τον λόγο αυτό,πριν τη σύνδεση, κάθε πελάτης μπορούσε να πραγματοποιεί άμεσα συναλλαγές αποκλειστικά στο κατάστημα όπου τηρείτο ο λογαριασμός του, ενώ το βιβλιάριο καταθέσεων αποτελούσε βασικό αποδεικτικό στοιχείο. Παρά το γεγονός ότι ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός "μηχανογραφήθηκε" πολύ αργότερα, το Υπ.Οικ. ακολούθησε μια, εκ πρώτης όψεως ανεξήγητη, πρακτική. Επέλεξε να συνεχίσει την τοπική διαχείριση των μερίδων των φορολογουμένων, αυτοτελώς σε κάθε Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία, απόφαση που εξηγείται μόνο ιδωμένη από την πλευρά του πελατειακού κράτους και της διαφθοράς. Ακόμη και σήμερα, περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά την online διασύνδεση των υποκαταστημάτων των Τραπεζών σε ενιαίο σύστημα και παρά την πίεση της τρόικας, η αντίστοιχη προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί στις εφορίες. Γενικώς ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός συνεχίζει να λειτουργεί με ένα εξόχως αντιπαραγωγικό υβρίδιο χειρογράφων και ψηφιακών διαδικασιών, οι οποίες είναι σε μεγάλο βαθμό περιττές, απορροφούν τεράστιους πόρους σε, έστω μετρίου επιπέδου, ανθρώπινο δυναμικό και φέρνουν τους συναλλασσόμενους πολίτες σε απόγνωση. Μία απλή σύγκριση της εικόνας ενός υποκαταστήματος Τράπεζας και μίας Δ.Ο.Υ., η "δουλειά" των οποίων παρουσιάζει πολύ μεγάλες οργανωτικές και λειτουργικές ομοιότητες, θα πείσει και τον πιο δύσπιστο παρατηρητή για το βαθύτατο συστημικό πρόβλημα της εφορίας. Με τα ποσά τα οποία έχουν διατεθεί σε τεχνολογίες πληροφορικής κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών (κατά το παρελθόν "Πληροφορικών") Συστημάτων θα έπρεπε να βρίσκεται τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο με τις αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων χωρών μελών της Ευρωζώνης. Αντιθέτως σήμερα π.χ. χρειάζονται 3-4 ημέρες για να ενημερωθούν οι βάσεις δεδομένων του Taxis με τις πληρωμές που πραγματοποιούν πολίτες και επιχειρήσεις στις τράπεζες, μία διαδικασία η οποία θα έπρεπε γίνεται αυτόματα, σε πραγματικό χρόνο. Ακόμη και διασυνδεδεμένες Δ.Ο.Υ. επικοινωνούν μεταξύ τους με συστημένες επιστολές για διαδικασίες ”που δεν είναι ακόμη on-line”. Το Υπουργείο Οικονομικών, αντί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των core competencies, δηλαδή της βασικής ικανότητας του οργανισμού να εκτελέσει αποδοτικά το έργο του, αναπτύσσει αποσπασματικά, εισπρακτικής φύσεως εφαρμογές, όπως η κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, όταν την ίδια στιγμή, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο είναι άγνωστο ως μέσο εξυπηρέτησης του πολίτη από την εφορία. Προβληματικές, κακοσχεδιασμένες, δυσλειτουργικές και με μέτριο επίπεδο διαθεσιμότητας είναι και οι διαδικτυακές εφαρμογές, τις οποίες αρκεί κανείς να συγκρίνει με οποιοδήποτε σύστημα ηλεκτρονικής τραπεζικής για να διαπιστώσει την υστέρησή τους. Συνολικά, από πλευράς θεσμικού πλαισίου, οργάνωσης, συστημάτων, επιχειρησιακής κουλτούρας και επιπέδου στελέχωσης (η “ανυπέρβλητη ανικανότητα του μέσου υπαλλήλου να προσανατολίσει τη δραστηριότητά του σε απρόσωπες, γενικές, αφηρημένες αρχές” για να θυμηθούμε τον Κονδύλη) είναι αμφίβολο εάν το υφιστάμενο σύστημα επιδέχεται αναδιοργάνωσης. ‘Ισως θα ήταν καλύτερα, αντί της ΕΡΤ, ο “ξαφνικός θάνατος” και η επανασύσταση να γινόταν στο Υπουργείο Οικονομικών. Με στόχο έναν νέο οργανισμό που να λειτουργεί με βάσει της αρχές της ισότητας, της δικαιοσύνης, της εξυπηρέτησης του πολίτη, της καλής πίστης, των συναλλακτικών ηθών και της αποδοτικότητας.

Είναι το ΣΔΟΕ για τα πανηγύρια;

Όταν είπα σε έναν πολύ καλό φίλο για το επεισόδιο με τον ΣΔΟΕ στην πατρίδα του, τις Αρχάνες, εξεπλάγη. “Μα”, μου είπε, “εκεί δεν είναι τσαμπουκάδες. Μου κάνει εντύπωση”. Όμως, για κάποιο λόγο, η έφοδος των αδιάφθορων (sic) στο πανηγύρι επ’ ευκαιρία της εορτής της μεταμορφώσεως του Σωτήρος εξελήφθη από τους ντόπιους ως πρόκληση (παρενθετικώς εάν αυτό συνέβαινε στα Σφακιά οι ελεγκτές μάλλον θα επέστρεφαν με έξτρα κουμπότρυπες). Στην προκειμένη περίπτωση το μείζον ζήτημα δεν είναι η αιτία που οδήγησε τα πράγματα στα άκρα ή το ποια από τις δύο πλευρές φέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης.

Το ζήτημα είναι ότι, δεδομένου ότι η μη έκδοση απόδειξης δεν αποτελεί “έγκλημα”, δεν μπορεί  να αποτελεί αντικείμενο ενασχόλησης του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος. Στην Αγγλία η αντίστοιχη υπηρεσία ονομάζεται “Serious Fraud Office” και ασχολείται, όπως μαρτυρά και το όνομά της, με σοβαρές υποθέσεις οικονομικής απάτης και όχι με το κατά πόσον το παμπ Spaniards Inn έκοψε απόδειξη. Εκεί τα καταστήματα δεν έχουν υποχρέωση να εκδίδουν αποδείξεις και εξαιρούνται του καθεστώτος ΦΠΑ εάν έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών κάτω από τις 77.000 χιλιάδες στερλίνες. Τα καταστήματα λιανικής μπορούν να ενταχθούν σε μία από τις απλές μεθοδολογίες ΦΠΑ όπως π.χ. υπολογισμός με βάση τις ημερήσιες εισπράξεις και την κατανομή των πωλήσεων σε κάθε συντελεστή με βάση τα τιμολόγια αγορών. Για τις μεγάλες εταιρείες με τζίρο άνω των 100 εκ. στερλινών η εκεί εφορία δίνει τη δυνατότητα να συμφωνηθεί ειδικό σύστημα διαχείρισης στα πλαίσια των αναγκών της εταιρείας ενώ υπάρχει και η επιλογή ο ΦΠΑ, π.χ. στην περίπτωση των χονδρικών πωλήσεων, να καταβάλλεται όταν εισπράττεται και όχι με την έκδοση του τιμολογίου. Μικρής έκτασης φοροδιαφυγή υπάρχει και στην Αγγλία. Επειδή όμως το οικονομικό και κοινωνικό κόστος της σύλληψής της είναι ασύμφορο το Υπουργείο Οικονομικών δεν ασχολείται με αυτήν. Ειδικότερα ο Αγγλικός ΣΔΟΕ επιλαμβάνεται υποθέσεων απάτης πολλών εκατομμυρίων με κριτήριο πάντα την αποτελεσματικότητα. Για παράδειγμα αποφάσισε να μην αναζητήσει τα κλεμμένα χρήματα στην πολύκροτη υπόθεση Polly Peck, ύψους 29 εκατομμυρίων λιρών, διότι ήταν εξαιρετικά αμφίβολη η ανάκτηση μέρους των απωλειών του κράτους. Έτσι, παρά τον εξαιρετικά πολιτικά ευαίσθητο χαρακτήρα της υπόθεσης, ανακοίνωσε ότι το εκτιμώμενο κόστος ανάκτησης ήταν δυσανάλογο με την εκτιμώμενη εισπραξιμότητα και την έθεσε στο αρχείο. (βλ. σχετικό άρθρο της Guardian)

Στη χώρα μας η συμμόρφωση με το φορολογικό σύστημα είναι από εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη. Ειδικά στους ελεύθερους επαγγελματίες η λογική των αρχών είναι “ξέρω ότι με κλέβουν γι’αυτό και θα αυξήσω τους φόρους (τέλος επιτηδεύματος, μηδενικό αφορολόγητο, υψηλότεροι συντελεστές κλπ) για να ρεφάρω”. Έτσι στις περιπτώσεις εντατικού ελέγχου μίας τέτοιας επιχείρισης το αποτέλεσμα συχνά είναι το κλείσιμό της.

Το σημερινό φορολογικό σύστημα θυμίζει κάτι παρανοϊκές πινακίδες της τροχαίας στην παλαιά Εθνική οδό Αθήνας-Θεσσαλονίκης που ξαφνικά από τα 120 χιλιόμετρα έπρεπε να “κατεβάσει” ο οδηγός στα 50 για τη διασταύρωση. Εκεί περίμενε το τοπικό αστυνομικό όργανο για να κόψει κλήση στους Αθηναίους και τους Θεσσαλονικείς. Ορισμένοι εξαιρετικά άτυχοι πλήρωναν το τίμημα της μη συμμόρφωσης. Τότε γνωστός δημοσιογράφος είχε κάνει τη διαδρομή τηρώντας ευλαβικά τα όρια και χρειάστηκε 9 ώρες. Με δεδομένο ότι η πιθανότητα να πάρει κανείς κλήση ήταν μικρή, αφού τα σημεία όπου την “έστηναν” ήταν γνωστά, το 100% των οδηγών παρανομούσε.

Σήμερα το κράτος δεν έχει τα χρήματα να κάνει ελέγχους σε επίπεδο που θα λειτουργούσε αποτρεπτικά. Ακόμη και εάν τα είχε, το κόστος των ελέγχων θα ήταν δυσανάλογο των εσόδων. Αλλά στη χώρα μας βλέπετε, αντί το ΣΔΟΕ να ασχολείται με τη λίστα Λαγκάρντ, κυνηγάει τα πανηγύρια. Όχι τυχαία γιατί εν προκειμένω βρίσκεται στον φυσικό του χώρο.

του Ανδρέα Πετρουλάκη από την "Καθημερινή"

Η απερίγραπτη υποκρισία του κυρίου Στουρνάρα

Ο αξιότιμος Υπουργός των Οικονομικών ανέφερε πρόσφατα ότι «λαμβάνουμε συνεχώς τηλέφωνα από εφόρους, επόπτες και ελεγκτές, οι οποίοι ρωτούν: «Εχω στοιχεία για τον τάδε μεγαλοδικηγόρο ή τον τάδε διάσημο τραγουδιστή ή τον τάδε δήμαρχο. Τον κυνηγάω;». Οι άνθρωποι ρωτούν, γιατί επί σειρά ετών υπήρχαν οι λεγόμενοι «untouchables» στην ελληνική κοινωνία, αυτοί δηλαδή που δεν τους άγγιζε κανείς. Αυτοί που έχουν εκατομμύρια στην τράπεζα και δηλώνουν εισόδημα... κάτω από το αφορολόγητο». Στην συνέχεια διαμήνυσε ότι πλέον δεν θα υπάρχει καμία πολιτική κάλυψη για τους επώνυμους φοροφυγάδες, δεν θα υπάρχουν πλέον "untouchables".

Η παρότρυνση του κυρίου Υπουργού αφορούσε προφανώς τα μεσαίου προς μεγαλούτσικου μεγέθους ψάρια τα οποία είχαν έναν δύο γνωστούς και μία σχετική λούμπεν πολιτική κάλυψη από την Ιπποκράτους ή την Συγγρού. Διότι οι φαλαινοκαρχαρίες της μη πληρωμής φόρων, οι εφοπλιστές που κατοικούν στη χώρα μας, έχουν εξασφαλίσει για τον εαυτό τους, με την επιμελή φροντίδα του σημερινού Αντιπροέδρου της Κυβερνήσεως κου Ευαγγέλου Βενιζέλου, την πλήρη εξαίρεσή τους από την φορολογία επί των κερδών με ειδική αναφορά στο Σύνταγμα (άρθρο 107). Ομοίως σε ειδικό φορολογικό καθεστώς υπάγονται και οι βουλευτές πράγμα βεβαίως που τους διευκολύνει να ψηφίζουν συνεχώς υπέρ της επιβολής νέων, όλο και παρανοϊκότερων, φόρων.

Οι εφοπλιστές υπήχθησαν σε μία εθελοντική διαδικασία (!) συνεισφοράς με βάση το τονάζ ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες με εισόδημα έως 30.000 Ευρώ με βάση το σημερινό φορολογικό σύστημα αποδίδουν  το 70% των εισπράξεων που δηλώνουν στο κράτος (ΦΠΑ, τέλος επιτηδεύματος, ΟΑΕΕ, εισφορά αλληλεγγύης) .

Όταν ο κος Στουρνάρας αναφερόταν σε untouchables προφανώς δεν εννοούσε τις 10 οικογένειες που λυμαίνονται τη χώρα στον τομέα των κατασκευών, της ενέργειας κ.λ.π., τους λεγόμενους διαπλεκόμενους. Απλά η ανάγκη για έσοδα τον οδηγεί στην προσπάθεια άρσης της προστασίας που απολάμβαναν από τα κομματικά επιτελεία τα μεγαλούτσικα ψαράκια. Ακόμη και έτσι η πράξη θα δείξει πως θα απαντήσει ο κος Στουρνάρας όταν θα τον πάρουν τηλέφωνο από την Συγγρού ή την Ιπποκράτους (ενίοτε και ως εξυπηρέτηση και από τα αντίπαλα στρατόπεδα) και θα του πουν "το τάδε μεγαλοδικηγόρο για τον οποίον έχεις στοιχεία ΔΕΝ τον κυνηγάς".

Η αβάσταχτη ανικανότητα του Δημοσίου

Τις προάλλες έλαβα με ιδιαίτερη έκπληξη το ακόλουθο ηλεκτρονικό μήνυμα:

"Στο πλαίσιο ένταξης των Δ.Ο.Υ. στο Νέο TAXIS, η Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Αθηνών θα διακόψει τη συναλλαγή με τους Πολίτες από την Τετάρτη 03/04/2013 και ώρα 13:00 και θα παραμείνει κλειστή από την Πέμπτη 4 έως και τη Δευτέρα 8 Απριλίου 2013. Η Δ.Ο.Υ. θα λειτουργήσει στο Νέο TAXIS από την Τρίτη 9 Απριλίου 2013."

Για τους επαγγελματίες της πληροφορικής η διαδικασία αλλαγής συστήματος είναι γνωστή ως migration ή "μετάπτωση" η οποία σήμερα γίνεται με ελάχιστη ή σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και μηδενική διακοπή στα συστήματα (zero downtime). Εάν παραλληλίσουμε την εν λόγω δημόσια οικονομική υπηρεσία με μια τράπεζα δε νομίζω ότι κανείς μπορεί να φανταστεί υποκατάστημα της τελευταίας να κλείνει για τρεις ολόκληρες εργάσιμες ημέρες προκειμένου να αναβαθμίσει τα συστήματά της. Οι όποιες διαδικασίες (εκπαίδευση, παράλληλη εγκατάσταση, μετάπτωση) γίνονται με τρόπο που ελαχιστοποιεί τις επιδράσεις στην λειτουργία της επιχείρισης ή του οργανισμού. Αυτό βεβαίως απαιτεί καλό σχεδιασμό, σωστές τεχνολογικές επιλογές και εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό κανένα στοιχείο από τα οποία δεν υπάρχει στο ελληνικό δημόσιο.

Ειδικά στην περίπτωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού ουδέποτε ετέθη θέμα χρηματοδότησης αφού ανέκαθεν απολάμβανε προνομιακής μεταχείρισης (π.χ. μισθολογικά) σε σχέση με το υπόλοιπο δημόσιο. Αυτό σε ένα μη πελατειακό και διεφθαρμένο σύστημα στις περισσότερες περιπτώσεις θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καλύτερα συστήματα και καλύτερο ανθρώπινο δυναμικό. Όχι όμως στην Ελλάδα όπου οι τραυματιοφορείς και οι οδηγοί τρόλεϊ προσλαμβάνονται στο ΣΔΟΕ για να κάνουν τη μπάζα τους και όπου το παραδιδόμενο από τους προμηθευτές λογισμικό αξίζει ένα μικρό μόνο μέρος του τιμήματος και, το χειρότερο, είναι συνήθως μέτριο και δυσλειτουργικό. Σαν να μην φτάνει αυτό η ανεπάρκεια και η ανικανότητα οδηγούν σε ολοένα αυξανόμενη μεταφορά του διαχειριστικού βάρους από το Δημόσιο στις επιχειρήσεις οι οποίες, πέραν των εξοντωτικών φόρων, έχουν να αντιμετωπίσουν και ένα υψηλότατο κόστος συμμόρφωσης το οποίο καταρρακώνει την ανταγωνιστικότητά τους.Στο σημείο αυτό αναρωτιέται κανείς εάν μία καθολική άρνηση πληρωμής φόρων μπορεί να αποτελέσει λύση.


Στη βιβλιογραφία υπάρχει η έννοια του “starve the beast” η υποβολή δηλαδή του κράτους σε ασιτία η οποία θα το αναγκάσει να περιορίσει το μέγεθός του και να αυξήσει την αποτελεσματικότητά του. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο αφού “the beast is starving us” για να διατηρεί δομές, θεωρητικά πρώτης προτεραιότητας όπως η είσπραξη φόρων,  που κλείνουν το μαγαζί τρεις μέρες για να αλλάξουν λογισμικό αδιαφορώντας πλήρως για την εξυπηρέτηση των πολιτών

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση "α λα Γκρέκα" (μίας κατευθύνσεως)

Πρόσφατη ρύθμιση επιτρέπει στην εφορία να προχωρεί σε κατασχέσεις εις χείρας τρίτων ειδοποιώντας τον οφειλέτη ή τον τρίτο με ένα απλό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αντί του εξώδικου που απαιτείται σήμερα. Χωρίς να μπαίνω στην συζήτηση του κατά πόσον οι πρακτικές αυτές δικαιολογούνται σε συνθήκες κραχ και με ένα φορολογικό σύστημα που στηρίζει τον υπολογισμό των φόρων κυρίως στην περιουσία και σε παράλογα “τεκμήρια”, είναι βέβαιο ότι η απόφαση αυτή αναβαθμίζει το e-mail ως νομικά ισχυρό μέσο επικοινωνίας.

Την ίδια στιγμή όμως που το Ελληνικό κράτος χαρακτηρίζει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο εξίσου ισχυρό με ένα εξώδικο που κοινοποιείται με δικαστικό επιμελητή το ίδιο δεν δέχεται μηνύματα με αυτό τον τρόπο. Προ καιρού επιχείρησα να καταθέσω μία επείγουσα τροποποίηση προγράμματος εργασίας στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας και μου απάντησαν ότι μπορώ να την στείλω μόνο με fax υπό την προϋπόθεση ότι υπάλληλός μου θα προσκομίσει στην υπηρεσία την πρωτότυπη εντός 10 ημερών. Η εφορία ούτε δέχεται ούτε απαντά σε e-mail (πλην των καρφωμάτων στο ΣΔΟΕ). Παρά τα δισεκατομμύρια που έχουν σπαταληθεί στο Σύζευξις, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (και οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες γενικά) δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον πολίτη για να επικοινωνήσει με τη διοίκηση. Το ίδιο το site του πρωθυπουργού δεν αναφέρει πουθενά e-mail ούτε διαθέτει φόρμα επικοινωνίας.

Η Δημόσια διοίκηση βυθίζεται καθημερινά στην ανυποληψία και έχει χάσει πλέον εντελώς την αξιοπιστία της στα μάτια του πολίτη. Σε απλά ελληνικά το αντικοινωνικό κράτος δεν δικαιούται να ομιλεί περί της φοροδιαφυγής ως αντικοινωνικής συμπεριφοράς του πολίτη. Οι πρακτικές του μάλιστα θυμίζουν όλο και περισσότερο τους φοροεισπράκτορες του μεσαίωνα που έπαιρναν το βιος, βίαζαν τα παιδιά και έκαιγαν το σπίτι των «φορολογουμένων» της εποχής.

Η Μεγάλη Σφραγίδα του (μικρού και αποτυχημένου) Κράτους

Δεν εξέπληξε κανέναν ο Υπουργός Εργασίας κος Βρούτσης όταν ανακοίνωσε ότι θα αναθέσει στους συμβολαιογράφους μία επιπλέον εργασία, αυτή της καταχώρισης των ληξιαρχικών πράξεων (γάμου, θανάτου) στο σύστημα “Αριάδνη”. Οι προθέσεις του ήταν καλές αφού τα ασφαλιστικά ταμεία, παρά τις αλλεπάλληλες “απογραφές” που ταλαιπωρούν φρικτά χιλιάδες υπερήλικες, εξακολουθούν να δίνουν πολλά εκατομμύρια σε νεκρούς και γενικώς μη δικαιούχους. Όπως έκαναν στο παρελθόν εκατοντάδες άλλοι πολιτικοί προϊστάμενοι, ο κος Βρούτσης παραδέχθηκε ότι στην πραγματικότητα η δημόσια διοίκηση είναι χαλασμένη και ανέθεσε ορισμένες διαδικασίες σε ένα παραμάγαζο. Η μόνη διαφορά ήταν ότι αντί να το ιδρύσει (π.χ. Οργανισμός Πληροφοριακού Συγχρονισμού & Ενσωμάτωσης Δεδομένων Κοινωνικής Ασφάλισης”) φοβούμενος ότι θα τον κρεμάσει η τρόικα στο Σύνταγμα, το ανέθεσε σε υφιστάμενη παρασιτική συντεχνία.

Οι ευεργετηθέντες Συμβολαιογράφοι, το επάγγελμα των οποίων παραμένει κλειστότατο παρά τα μνημόνια επί μνημονίων εξέδωσαν ανακοίνωση με ύφος παπικής εγκυκλίου στην οποία υπογράμμισαν ότι, κλήθηκαν από το υπουργείο Εργασίας να βοηθήσουν «σε μια πανεθνική εκστρατεία για να απαλειφθεί το φαινόμενο της παραβατικότητας στις συντάξεις «μαϊμού»[…]. και πράγματι ανταποκρίθηκαν (σ.τ.σ. με το αζημίωτο) στο κάλεσμα αυτό”. Είπαν επίσης ότι οι πολίτες δεν θα επιβαρυνθούν υπονοώντας ότι το κόστος της πράξης θα επιστρέφεται από τα ταμεία (σε όσους έχουν το κουράγιο να περιμένουν ώρες στην ουρά) λες και τα έσοδα των ταμείων προέρχονται από εισφορές Γερμανών εργαζομένων

Ο κος Βρούτσης θα μπορούσε σε πρώτη φάση να υποχρεώσει τα αρμόδια ληξιαρχεία των δήμων (οι υπάλληλοι τους εργάζονται κατά μέσο όρο λίγες ώρες την ημέρα), η μηχανογράφηση των οποίων έχει καταπιεί εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρώ από το ΕΣΠΑ, να συνδεθούν με το "Αριάδνη" και να εκδώσουν μέσω αυτού την όποια πράξη. Χωρίς κόστος και επιπλέον ταλαιπωρία για τον πολίτη (επίσκεψη στον Συμβολαιογράφο και στο ταμείο για την επιστροφή του ποσού). Σε δεύτερη φάση θα μπορούσε το κράτος να αναθέσει σε μία εξειδικευμένη εταιρεία (όπως η Αγγλική Autonomy) την κατάρτιση ενός ενιαίου μητρώου (registry) όλων των πολιτών το οποίο θα συγχρονίζεται αυτόματα με όλα τα επιμέρους επίσημα αρχεία (ασφαλιστικά ταμεία, ταυτότητες, διαβατήρια, κτηματολόγιο, διπλώματα οδήγησης, εφορία κλπ). Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην εξοικονόμηση εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ με ελάχιστο κόστος και πολύ γρήγορα π.χ. σε πρώτη φάση με την αγοράς υπηρεσίας αντί της αγοράς λογισμικού & εξοπλισμού). Αλλά το ελληνικό κράτος αναθέτει σε τρίτους (outsourcing) αυτά που δεν πρέπει, όπως θέλει να κάνει ο κος Βρούτσης με τη συντεχνία των συμβολαιογράφων και κάνει εσωτερικά αυτά που πρέπει να κάνει outsourcing όπως συνέβη με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Αλλά βλέπετε οι συμβολαιογράφοι έχουν την «Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους». Ακόμη και εάν το κράτος αυτό είναι μικρό και αποτυχημένο η Σφραγίδα, όπως και η ανοησία των πολιτικών, παραμένει Μεγάλη.

Η διαφθορά καλλιεργεί και συντηρεί τη φοροδιαφυγή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα τις προδιαγραφές για τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών των επιχειρήσεων με το Taxisnet, μέτρο το οποίο, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, έχει ως στόχο την καταβολή και είσπραξη του ΦΠΑ στον πραγματικό χρόνο συναλλαγής. Η τελευταία αυτή «καινοτομία» του υπουργείου Οικονομικών έρχεται να προστεθεί σε πληθώρα παλαιότερων όπως π.χ. οι φορολογικοί μηχανισμοί, οι ταμειακές μηχανές με φορολογική μνήμη, οι υποχρεωτικές δίγραμμες επιταγές, το τρύπημα των τιμολογίων, ο ΚΒΣ (Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων) και άλλες πρακτικές καμία από τις οποίες δεν έφερε κάποιο θετικό αποτέλεσμα κατά της φοροδιαφυγής η οποία εξακολουθεί να ανθεί στη χώρα μας.

Αναρωτιέμαι εάν οι επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών προβληματίζονται από το γεγονός ότι χώρες με πολύ μικρή φοροδιαφυγή δεν καταφεύγουν σε τέτοιου είδους μέτρα, τα οποία κατά κανόνα ταλαιπωρούν και αυξάνουν το διαχειριστικό κόστος στους συνεπείς χωρίς όμως να λειτουργούν αποτρεπτικά για τους ασυνεπείς. Αντιθέτως στο παρελθόν, στις ελάχιστες περιπτώσεις που το κράτος έδειξε εμπιστοσύνη στους φορολογούμενους π.χ. με την κατάργηση της αποστολής των αποδείξεων στις ΔΟΥ και των θεωρήσεων σε επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών άνω του 1 δισ. δραχμών, δεν υπήρξε καμία απολύτως ένδειξη κατάχρησής της. Αντιθέτως υπήρξε τεράστια ελάφρυνση των υπηρεσιών του υπουργείου από πλευράς φόρτου εργασίας.

Η εμπειρία από τους φορολογικούς μηχανισμούς είναι μάλλον αρνητική αφού πέρα από την ευκαιρία που έδωσαν/δίνουν στους ελεγκτές να βεβαιώνουν τυπικά πρόστιμα σε δεκάδες περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε καμία απολύτως φοροδιαφυγή, μάλλον δεν βοήθησαν στην περιστολή της. Για τον απλούστατο λόγο ότι όταν κάποιος εκ συστήματος δεν εκδίδει τιμολόγιο, τότε δεν θα το εκδώσει ασχέτως εάν τυπικά απαιτείται τρύπημα, θεώρηση ή οποιοδήποτε άλλο ξεπερασμένο μέτρο διασφάλισης της «εγκυρότητάς του». Εάν τελικώς εφαρμοστεί το μέτρο των διασυνδεδεμένων ταμειακών μηχανών το μόνο που θα επιτύχει είναι να κάνει πλουσιότερους τους εισαγωγείς και συντηρητές τους, το καρτέλ των οποίων χρεώνει σήμερα το αστρονομικό ποσό των 300 ευρώ για μία μνήμη φορολογικού μηχανισμού που «χωρά» ελάχιστα Kilobytes.

To πρόβλημα είναι πολύ ευρύτερο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς εμπλεκόμενος στο φορολογικό σύστημα, είτε πρόκειται για φορολογούμενο πολίτη, επιχείρηση, ακόμη και για τις ίδιες τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών που θα ισχυρισθεί ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είναι απλό, δίκαιο η αποτελεσματικό.

Ωστόσο, παρά την πανθομολογούμενη αθλιότητά του, το πρόβλημα του φορολογικού συστήματος είναι κατ’ αρχήν λειτουργικό και δευτερευόντως ζήτημα σχεδιασμού. Ακόμη και το καλύτερο και πλέον ισορροπημένο θεσμικό πλαίσιο θα αποτύχει εάν τα συμφέροντα και κατά συνέπεια οι συμπεριφορές όλων των εμπλεκομένων δηλαδή της πολιτικής ηγεσίας, του ελεγκτικού μηχανισμού, των επιχειρήσεων και των φορολογουμένων δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες. Το μεγαλύτερο εμπόδιο σήμερα προκειμένου να επιτευχθεί τούτο είναι η διαφθορά. Η δαιμονοποιηθείσα και εκτεταμένη φοροδιαφυγή είναι μία μόνο όψη ενός ιδιαίτερα σύνθετου φαινομένου το οποίο περιλαμβάνει την αδιαφανή χρηματοδότηση πολιτικών και κομμάτων και την εκτεταμένη δωροδοκία-δωροληψία αξιωματούχων. Η οικονομική συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων, είτε αφορά νόμιμες είτε παράνομες συναλλαγές, είναι εκ των πραγμάτων ορθολογική άρα τόσο η φοροδιαφυγή όσο και η γενικότερη διαφθορά υπάρχουν απλούστατα γιατί συμφέρουν τους επιδιδόμενους σε αυτές.

Ετσι, αντί μιας ακόμη αποσπασματικής παρέμβασης, όπως αυτή των διασυνδεδεμένων ταμειακών μηχανών, πρέπει να εφαρμοστεί ένα εθνικό πρόγραμμα κατά της διαφθοράς. Προφανώς ένα σωστά σχεδιασμένο, εκ του μηδενός, φορολογικό σύστημα θα είναι αναπόσπαστο μέρος αυτού του ευρύτερου προγράμματος. Οι μεγαλύτερες τομές ενός εθνικού προγράμματος κατά της διαφθοράς πρέπει να γίνουν στο δημόσιο και κυρίως στον φοροεισπρακτικό μηχανισμό. Η θέσπιση μιας ανεξάρτητης ελεγκτικής αρχής, χωρίς μονιμότητα, με καλές αμοιβές, χρονικά περιορισμένη θητεία και ασφυκτικό έλεγχο των οικονομικών όσων υπηρετούν σε αυτήν θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα. Στόχος του μηχανισμού δεν θα πρέπει να είναι τα έσοδα καθαυτά αλλά η επίτευξη καθολικής σχεδόν συμμόρφωσης επιχειρήσεων και πολιτών με το νέο δίκαιο, απλό και ισορροπημένο φορολογικό πλαίσιο. Το σημερινό σύστημα ελέγχου με το οποίο φοριέται βιαίως το ίδιο «κουστούμι» σε κάθε επιχείρηση και φορολογούμενο, λίγο πολύ ανεξαρτήτως του εισοδήματός του και του βαθμού στον οποίο έχει φοροδιαφύγει, δεν προάγει τη νομιμότητα.

Το Εθνικό Πρόγραμμα κατά της διαφθοράς θα πρέπει να προβλέπει ένα πλέγμα μηχανισμών που θα ελέγχουν και θα ελέγχονται με απόλυτα στεγανά μεταξύ των δύο ιδιοτήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε πέρσι σε σύσταση της δικής του Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων παρά το γεγονός ότι η αντίστοιχη υπηρεσία της Αστυνομίας είχε πολύ καλές επιδόσεις και το σοβαρό πλεονέκτημα ότι ελεγκτής και ελεγχόμενος υπάγοντο σε διαφορετικά υπουργεία. Ουδείς και για κανένα λόγο δεν θα εξαιρείται του ελέγχου είτε πρόκειται για πολιτικά κόμματα, την εκκλησία, τους ΟΤΑ, τον στρατό, τους πολιτικούς, τους συνδικαλιστές, τις τράπεζες, τα media και όσους σήμερα απολαμβάνουν στην πράξη ειδικής μεταχείρισης. Ο έλεγχος των εμπορικών τραπεζών από την ανεξάρτητη και έχουσα την απαραίτητη τεχνογνωσία Blackrock είναι ένα καλό παράδειγμα απόφασης προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η διαφθορά μπορεί να εξυπηρετεί τους πολιτικούς όταν χρηματοδοτεί τις προεκλογικές τους εκστρατείες και το lifestyle τους αλλά τους φέρνει σε απόγνωση όταν συμπιέζει τα φορολογικά έσοδα. Σε αντίθεση όμως με τη χοληστερίνη δεν υπάρχει καλή και κακή διαφθορά. Ετσι εάν θέλουμε να αντιμετωπιστεί η καταστροφική για τη χώρα φοροδιαφυγή οφείλουμε, αντί να αναζητούμε λύσεις στη διασύνδεση της ταμειακής μηχανής του τυροπιτάδικου της γωνίας με το taxisnet, να αποφασίσουμε ως κοινωνία εάν θα συνεχίσουμε να ανεχόμαστε τη διαφθορά.

*δημοσιεύθηκε στο φύλλο της "Καθημερινής" της  25.08.2012

Ελλάς έθνος εγκληματιών (σε ποσοστό 52,76%)

“Σε σημερινή του ανακοίνωση [το ΣΔΟΕ] επισημαίνει ότι στο πλαίσιο αυτό και για το χρονικό διάστημα από 10/8/2012 – 13/8/2012 πραγματοποιήθηκαν 707 έλεγχοι, κατά τους οποίους βρέθηκαν 373 παραβάτες και διαπιστώθηκαν 1631 παραβάσεις. Δηλαδή το μέσο ποσοστό παραβατικότητας διαμορφώθηκε στο 52,76%. Τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας σημειώθηκαν σε περιοχές όπως στην Λευκάδα όπου το ποσοστό στους συγκεκριμένους ελέγχους έφθασε το 100% (σε έξι ελέγχους), στην Βόρεια και Κεντρική Εύβοια με ποσοστό 86,3% (σε 22 ελέγχους), στη Ρόδο με 82% (σε 39 ελέγχους), στην Πάρο-Αντίπαρο με 80% (σε 26 ελέγχους) και στην Ζάκυνθο με 75% (σε 4 ελέγχους).” Καθημερινή 15.08.2012.

Διαβάζοντας τα παραπάνω έρχεται αμέσως στο νου η λαϊκή ρήση “ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε”. Κατ’ αρχήν τα συγκεκριμένα ποσοστά στοιχειοθετούν εξαιρετικά κακή επίδοση των ελεγκτικών μηχανισμών. Για παράδειγμα θα μπορούσε κανείς να φανταστεί το 52,70% των πιλότων να αναχωρούν από το Ελ.Βενιζέλος τύφλα στο μεθύσι; Ταυτόχρονα είναι ενδεικτικά συστημικού προβλήματος για το οποίο στο σύνολο της ευθύνης φέρει αποκλειστικά το Υπουργείο Οικονομικών και οι πολιτικές του ηγεσίες κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Κατ’ αρχήν το ίδιο το φορολογικό σύστημα καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη συμμόρφωση αφού είναι αδιανόητα τυπολατρικό αλλά και άδικο. Σε μία μεσαία εταιρεία είναι αδύνατον το ΣΔΟΕ να μην βρει τίποτε ενώ συχνά οι “παραβάσεις” δεν σημαίνουν ότι η εταιρεία φοροδιέφυγε (μπορεί να έχει καθυστερήσει να τυπώσει θεωρημένα ισοζύγια, να μην έχει θεωρήσει το δελτίο συντήρησης του φορολογικού μηχανισμού, να μην έχει βάλει ώρα αναχώρησης ή αριθμό αυτοκινήτου σε ένα δελτίο κλπ). Το γεγονός ότι η φορολογία δεν συνδέεται πλέον με το εισόδημα (φόρος ακίνητης περιουσίας, τέλη επιτηδεύματος κλπ) το οποίο ενίοτε ξεπερνά, το ότι σε πολλές περιπτώσεις οι “παρακρατούμενοι φόροι” (π.χ. ΦΠΑ) αποδίδονται πολλούς μήνες πριν εισπραχθούν από τις εταιρείες (εάν τελικώς εισπραχθούν) αλλά και η πλήρης απορρόφηση της ρευστότητας από το κράτος (που εισπράττει μεν αλλά δεν πληρώνει κανέναν πλην τους σε σημαντικό βαθμό αργόσχολους υπαλλήλους του) καθιστούν την “παραβατικότητα” ανάγκη και όχι επιλογή.

Ταυτόχρονα το ΣΔΟΕ, κατά το παρελθόν τουλάχιστον, βασικό στόχο είχε την είσπραξη χαρτζηλικιού (και συχνά κάτι περισσότερο από χαρτζηλίκι) από τους ελεγκτές που τοποθετούντο εκεί με πολιτική παρέμβαση “για να κάνουν την καλή”. Εξ ου και η παρουσία οδηγών τρόλεϊ και τραυματιοφορέων στις τάξεις των αδιάφθορων (η σωστότερα των ντιπ διεφθαρμένων). Παρενθετικώς η παύση του εισαγγελέα Διώτη από την ηγεσία του ΣΔΟΕ και η τοποθέτηση εφοριακού-πολιτικού φίλου είναι εξόχως λυπηρή. Θυμηθείτε τον βίο και πολιτεία του Αδάμ –call me «Μάκη»- Ρεγκούζα. Η εγγενής διαφθορά τρέφει την φοροδιαφυγή διότι απλώς την καθιστά συμφέρουσα. Όταν ένα εποχιακό κατάστημα κλέψει 10.000 ευρώ και καθαρίσει δίνοντας ένα χιλιάρικο στους αδιάφθορους τότε προφανώς θα επιδοθεί στο σπορ. Το γεγονός ότι η υπηρεσία έκανε τον ιλιγγιώδη αριθμό των τεσσάρων (4) ελέγχων στη Ζάκυνθο και των έξι (6) στη Λευκάδα καθιστά την πιθανότητα να χρειαστεί το χιλιάρικο τόσο μικρή ώστε η φοροδιαφυγή (όσο κατακριτέα και εάν είναι - sed lex dura lex) να καθίσταται απολύτως ορθολογική επιλογή ενός homo economicus.

Εάν βεβαίως ο homo economicus βρισκόταν στον ΣΔΟΕ δεν θα ασχολείτο με τον ταβερνιάρη στην Ζάκυνθο και των ενοικιαστή ομπρελλών παραλίας στην Λευκάδα αλλά με τους κ.κ. Αναστασιάδη, Μαντέλη, Τσουκάτο και τους περίπου χίλιους φακέλλους μικρών και μεγάλων Τσοχατζόπουλων που είχε στα χέρια του ο κος Διώτης. Στις σοβαρές χώρες το serious fraud office κυνηγάει τις υποθέσεις όπου η σχέση ελεγκτικού κόστους/ωφέλειας είναι θετική. Αλλά βλέπετε στη χώρα μας η φοροδιαφυγή των πολιτικών προσώπων και των φίλων τους δεν θεωρείται τέτοια και κανείς δεν ασχολείται με αυτήν.

Είναι καιρός να αντικαταστήσουμε στο λεξιλόγιό μας τη λέξη «συγχώνευση» με τη λέξη «κλείσιμο».

Μετά από σημαντική πίεση η κυβέρνηση αποφάσισε να συγχωνεύσει διάφορους άχρηστους οργανισμούς όπως, μεταξύ άλλων, τον Οργανισμό Προώθησης Εξαγωγών με το Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων και την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης με την Hellexpo.

Και οι τέσσερις εταιρείες επιβαρύνουν βάναυσα τον Έλληνα φορολογούμενο και προσφέρουν ελάχιστα σε σχέση με το κόστος τους. Ο όγκος του προϋπολογισμού του ΟΠΕ καλύπτει το κόστος μισθοδοσίας του που αφορά προσωπικό το οποίο δεν έχει κατά κανόνα τα προσόντα (ξένες γλώσσες, πανεπιστημιακή εκπαίδευση, εμπορική εμπειρία) για να προωθήσει τις εξαγωγές. Εάν ο Οργανισμός κλείσει αύριο το πρωϊ δεν θα υπάρξει καμία απολύτως αρνητική επίπτωση στο ύψος των εξαγωγών της χώρας. Ο βαθμός ανικανότητάς του είναι τέτοιος ώστε το website του ΟΠΕ να περιορίζεται στο μήνυμα   "Λόγω σοβαρού τεχνικού προβλήματος, [...]  θα παραμείνει εκτός λειτουργίας για λίγο (sic) χρονικό διάστημα ακόμη". Σημειωτέων ότι στην "προώθηση εξαγωγών" το βασικότερο εργαλείο είναι το διαδίκτυο ενώ ο ΟΠΕ έχει δαπανήσει (η καλύτερα σπαταλήσει) εκατομμύρια για να το φτιάξει. Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον το σύνολο σχεδόν των Συνδέσμων και ομοιοεπαγγελματικών οργανώσεων στην Ελλάδα αναπτύσσει τις δικές τους δραστηριότητες προώθησης εξαγωγών με πόρους που προέρχονται από τα μέλη. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ΣΕΠΕΕ που οργάνωσε κατά το τελευταίο 12μηνο δύο επιτυχημένες αποστολές στο Ισραήλ.

Το Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων θα έπρεπε κανονικά να συγχωνευθεί με το Ψυχιατρείο στο Δαφνί δεδομένου ότι η πρόθεση και μόνο επένδυσης στην Ελλάδα αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη για να διαγνώσει κανείς βαρύτατη ψυχική νόσο. Με άλλα λόγια πρέπει να είναι κανείς τελείως τρελός για να επενδύσει στην Ελλάδα της διαφθοράς, του ΠΑΜΕ, της παράλυτης δικαιοσύνης και της φορολογίας που περισσότερο θυμίζει κινούμενη άμμο. Πρόσφατα Έλληνας επιχειρηματίας επισκέφθηκε τον αρμόδιο για επενδύσεις Υπουργό στο Ουζμπεκιστάν. Ο Ουζμπέκος Υπουργός μιλούσε θαυμάσια Αγγλικά, ήταν σε βάθος ενημερωμένος και εξήγησε στον επιχειρηματία κατά απολύτως συγκεκριμένο και σαφή τρόπο τι θα ήταν διατεθειμένο να κάνει το Υπουργείο του προκειμένου (ο Έλληνας) να επενδύσει. Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι οργανισμοί τύπου ΕΛΚΕ αλλά αποτελεσματικές υπηρεσίες εντός της ιεραρχίας των Υπουργείων (και μη γραφικούς Υπουργούς)

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης και η Helexpo δεν αποτελούν μόνο οικονομική πληγή για το κράτος και τους φορολογούμενους (συντηρούνται από τις «συμμετοχές» κρατικών φορέων - μόνο ο σοβαρός και θαρραλέος Γιάννης Μπουτάρης είχε να κότσια να καταργήσει την συμμετοχή του Δήμου Θεσσαλονίκης με το επιχείρημα ότι το Δημαρχείο είναι λίγα μέτρα παρακάτω και δεν χρειάζεται ο δημότης να δει περίπτερο του Δήμου στην έκθεση) αλλά και τεράστια ευκαιρία δεδομένου ότι τα ακίνητα που έχουν θα μπορούσαν να αποτελέσουν πηγές ανάπτυξης και εσόδων.

Όταν δεν έχουμε να πληρώσουμε για την υγεία, τα πυροσβεστικά αεροπλάνα είναι σε μεγάλο βαθμό καθηλωμένα και το κράτος σκοτώνει την οικονομία, και τα ίδια τα μελλοντικά του έσοδα, μη όντας συνεπές στις υποχρεώσεις του προς τις επιχειρήσεις, το να συντηρούμε άχρηστους οργανισμούς – κουβάδες ρουσφετιών του παρελθόντος είναι έγκλημα τεράστιο. Είναι καιρός να αντικαταστήσουμε στο λεξιλόγιό μας τη λέξη «συγχώνευση» με τη λέξη «κλείσιμο».

Επιχείρηση στην κόψη του ξυραφιού

Το κατάστημα "Νότα" Ακαδημίας το 1975

1. Έχει νόημα να συνεχίσουμε τη συνεργασία

“Καλημέρα Βασίλη, Ελπίζω να είσαι καλά σε αυτή την παρανοϊκή περίοδο. Θέλω να συζητήσουμε για τη συνεργασία μας στην Ελλάδα. Βλέπω τον τζίρο να μειώνεται συνεχώς, γεγονός μάλλον φυσιολογικό κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Από πλευράς κόστους/ωφέλειας στα σημερινά επίπεδα δεν ξέρω εάν έχει νόημα να συνεχίσουμε. Εσύ τι πιστεύεις; Από την άλλη εάν σταματήσουμε θα χάσουμε τη θέση μας στην αγορά. Τέλος η ασφαλιστική μας εταιρεία μας είπε ότι δεν καλύπτει πλέον τις πιστώσεις μας προς εσάς. Θα σου τηλεφωνήσω να δούμε τι θα κάνουμε. Φιλικά, Gregoire”. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό μήνυμα από αυτά που δέχομαι μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους τελευταίους μήνες. Και μάλιστα σχετικά ήπιο γιατί σε επιχειρήσεις με λιγότερη ιστορία οι ξένοι προμηθευτές δεν το συζητούν. Απλώς σταματούν την πίστωση. Τουλάχιστον στη δική μας περίπτωση η εταιρεία συμπληρώνει φέτος πενήντα χρόνια λειτουργίας και διαθέτει ακόμη απόθεμα καλής πίστης. Τον Gregoire τον θυμάμαι ακόμη μαθητή πριν αναλάβει, όπως και εγώ νωρίτερα, την αντίστοιχη οικογενειακή του επιχείρηση στη Γαλλία ενώ στην αρχή με συμβουλευόταν συχνά. Δουλεύω, με εξαίρεση τη διετία που έκανα μεταπτυχιακό στο εξωτερικό, για περισσότερα από είκοσι επτά χρόνια και για πρώτη φορά τους τελευταίους μήνες δεν θέλω να πηγαίνω στο γραφείο. Και αυτό όταν κατά το παρελθόν πήγαινα ευχαρίστως και πολλά Σάββατα. Τώρα όμως κάθε μέρα φέρνει ένα ή περισσότερα δυσάρεστα μαντάτα.

Η πτώση της ζήτησης, ο τυφλός θυμός, ο παραλυτικός φόβος και η πλήρης αποστράγγιση της αγοράς από ρευστότητα προκαλούν πανταχόθεν ασφυξία. Οι καταναλωτές δεν αγοράζουν παρά μόνο τα απαραίτητα και στη δική μας περίπτωση μπορούν να ζήσουν χωρίς καινούργιες πιζάμες, εσώρουχα ή μαγιό ποιότητος. Ακόμη και οι καταναλώτριες που έχουν χρήματα δύσκολα τα δίνουν φοβούμενες για τα μελλούμενα. Διάβαζα ότι εκτιμάται ότι περί τα 15 δις ευρώ βρίσκονται καταχωνιασμένα δια παν ενδεχόμενο σε θυρίδες, στρώματα ή άλλης απίθανης εμπνεύσεως κρυψώνες, αμφιβόλου ασφάλειας ακόμη και σε σχέση με τις φαλιρισμένες τράπεζες. Οι οποίες μας δανείζουν πλέον με επιτόκια τριπλάσια από αυτά που δίναμε πριν την κρίση του 2008, σε μια προσπάθεια να καλύψουν το κόστος άντλησης χρήματος -αφού δίνουν πολύ υψηλές αποδόσεις στις καταθέσεις- αλλά και να ρεφάρουν όσο μπορούν τη ζημιά από τα πολλά δις μη εξυπηρετούμενων δανείων.

2. Πως "τιμωρούνται" οι συνεπείς

Έτσι κάνει και το κράτος˙ φορολογεί ακόμη περισσότερο αυτούς που ήταν συνεπείς στο παρελθόν και μάλιστα άσχετα από το εισόδημά τους. Τώρα που οι πωλήσεις καταρρέουν και τα κόστη αρχίζουν να μας πνίγουν άρχισα να καταλαβαίνω πόσες δεκάδες χιλιάδες ευρώ δίνω σε φόρους που καμία σχέση δεν έχουν με το εάν κερδίζουμε ή χάνουμε. Επειδή τώρα συμβαίνει το δεύτερο, τελικώς πληρώνουμε στην πραγματικότητα φόρο επί της ζημιάς. Για να χρησιμοποιήσουμε τους ιδιόκτητους χώρους μας πρακτικά πληρώνουμε ενοίκιο στο κράτος το οποίο ταυτόχρονα εισπράττει κάθε χρόνο εισφορά 0,6% και επί των τόκων δανείων, μια ρύθμιση που χρονολογείται από το 1975 και ξεπερνά σε ανοησία ακόμη και τις τεράστιες ικανότητες που έχει σε αυτόν τον τομέα το Ελληνικό Δημόσιο. «Τέλος επιτηδεύματος» ίσα με πεντακόσια ευρώ για κάθε μαγαζί, παράβολα δημοσίευσης ΦΕΚ, υποχρεωτικές συνδρομές στα Επιμελητήρια (η τρόικα έκλεισε τον ΕΟΜΜΕΧ αλλά το βαθύ κράτος «βόλεψε» τους υπαλλήλους του εδώ και εκεί τρεις εκ των οποίων κατέληξαν στο ΒΕΑ Ο ένας ήταν οδηγός και επειδή δεν είχαν τι να τον κάνουν το επιμελητήριο αγόρασε αυτοκίνητο!), αμοιβή ελεγκτών, τεχνικού ασφαλείας και δεκάδες άλλα περιττά και μη ανταποδοτικά χαράτσια που τελικώς καταλήγουν στην πλάτη του καταναλωτή. Ή μάλλον κατέληγαν, διότι με το να μην αγοράζει ο κόσμος όπως πριν, τα χαράτσια αυτά διευρύνουν τις ζημιές για να συντηρούν ανεπρόκοπους και παράσιτα. Σχεδόν το 5% του μισθού κάθε υπαλλήλου αφορά απίθανες, εξίσου παρασιτικές επιβαρύνσεις όπως επίδομα στράτευσης, Εργατική Εστία, Εργατική Κατοικία, ΛΑΕΚ, Λογαριασμός Αφερεγγυότητας Εργοδότη κ.α. ποσά που καταλήγουν αδιαφανώς σε τσέπες συνδικαλιστών και συντηρούν άλλες άχρηστες δομές με ελάχιστη ανταποδοτικότητα.

3. Εργαζόμενοι σε limbo

Την ίδια στιγμή σε μια προσπάθεια επιβίωσης αναγκαστήκαμε να διώξουμε κόσμο και να περιορίσουμε μισθούς. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο για τον εργοδότη όσο νομίζει κανείς. Δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα από το να μπορείς να πληρώνεις καλά τους ανθρώπους σου και να πηγαίνει ταυτόχρονα καλά και η εταιρεία. Πριν από 25 χρόνια πληρώναμε στην παραγωγή βάσει απόδοσης, μετρούσαμε δηλαδή ταλεπτά παραγωγής» που έβγαζε κάθε κοπέλα με αποτέλεσμα πολλές να αμείβονται με ποσά διπλάσια από αυτά που προέβλεπαν οι τότε συμβάσεις. Τώρα δυσκολευόμαστε να πληρώσουμε ακόμη και αυτά που προβλέπει η σύμβαση ενώ πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν τετραήμερο. Η απόφαση σε ποιόν θα κάνεις μείωση και σε ποια έκταση σε κάνει να μην κοιμάσαι το βράδυ. ‘Άνθρωποι τους οποίους γνώρισα ως μαθητής και είναι πάνω από 30 χρόνια στην εταιρεία, άνθρωποι που δουλεύουν σκληρά κάθε μέρα και που λόγω της κρίσης συχνά είναι οι μόνοι που εισφέρουν εισόδημα στην οικογένειά τους (κατά το αλησμόνητο «ένας εργαζόμενος για κάθε οικογένεια»). Αλλά όταν δεν έχεις να δώσεις τα χρήματα διότι δεν πουλάς, δεν σε πληρώνουν οι πελάτες, σε γδύνουν κυριολεκτικά οι φόροι, τα έξοδα και οι τόκοι το να γίνεις ευχάριστος και να μην κάνεις περικοπές δεν θα κρατήσει πολύ. Γιατί απλούστατα θα φθάσει η στιγμή, η οποία είναι πραγματικότητα σχεδόν για τις μισές επιχειρήσεις σήμερα, που δεν θα έχεις να πληρώσεις. Ούτε θα έχεις χρήματα να δώσεις τις υψηλότατες αποζημιώσεις που προβλέπει ο νόμος με αποτέλεσμα εργοδότης και εργαζόμενος να παγιδεύονται σε μια κατάσταση limbo που τελικώς αποβαίνει σε βάρος και των δύο. Η «μισητή» τρόικα ζήτησε να εξισωθούν οι αποζημιώσεις μισθωτών και εργατών. Η μέγιστη αποζημίωση απόλυσης, μετά από περίπου τρεις δεκαετίες εργασίας, είναι στην πρώτη περίπτωση είκοσι οκτώ μήνες και στη δεύτερη έξι! Μια εξόχως ρατσιστική, απαράδεκτη και αναχρονιστική ρύθμιση την οποία με την συνήθη κουτοπονηριά των κυβερνώντων καταφέραμε να «διαπραγματευθούμε» διατηρώντας τη εν ισχύι με οριακές μεταβολές σε περίπτωση προειδοποίησης.

4. Εμείς οι "μισητοί" εργοδότες

Η έννοια του εργοδότη και του επιχειρηματία στην Ελλάδα είναι συνειρμικά συνυφασμένη με τον Αλ Καπόνε. Θεωρούμεθα εν πολλοίς κρατικοδίαιτα λαμόγια που πίνουν το αίμα το εργαζόμενου, φοροδιαφεύγουν και διάγουν βίο αντίστοιχο του πεσόντος Άκη. Αλλά από εμένα δεν έχει αγοράσει ποτέ το κράτος. Όχι μόνο δεν τρεφόμαστε από αυτό αλλά μας υποβάλλει σε θανατηφόρο δίαιτα. Πληρώναμε και πληρώνουμε του φόρους μας (δεν ξέρω για πόσο θα μπορούμε ακόμη) στο ακέραιο και στη συνέχεια ερχόταν το διεφθαρμένο κράτος να μας κατακλέψει. Βλέπετε σε κάθε έλεγχο υπάρχει ένα άτυπο ποσοστό λογιστικών διαφορών (δηλαδή φόρων) το οποίο πρέπει να «βγάλει» ο εφοριακός, άσχετα από το εάν και σε τι έκταση έχει φοροδιαφύγει η εταιρεία.

Κατηγορούν τους εργοδότες για έλλειψη οράματος, καινοτομίας και επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό. Εμείς βραβευθήκαμε από την ΕΕΔΕ για την προσήλωσή μας στην εκπαίδευση (είχαμε κάνει τότε σεμινάρια με θεματολογία middle management στις γαζώτριες με την προοπτική να διαμορφωθεί η παραγωγή σε flexible manufacturing cells) ενώ η εταιρεία αποτέλεσε στο παρελθόν αντικείμενο μελέτης περίπτωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας. Εκδώσαμε το πρώτο μας τιμολόγιο μηχανογραφικά το 1983, αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε γραμμωτό κώδικα το 1985 και εφαρμόσαμε ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων το 1994 ενώ πέρσι εγκαταστήσαμε ένα state-of-the-art σύστημα για τον ίδιο σκοπό. Συμμετέχουμε περισσότερες από 25 συνεχείς χρονιές στην κορυφαία διεθνή έκθεση του κλάδου και εξάγουμε σε πολύ απαιτητικές αγορές όπως η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Ρωσία. Καταφέραμε να επιζήσουμε για πενήντα χρόνια προσαρμοζόμενοι κάθε φορά στις απαιτήσεις των καιρών. Τώρα, αντί να γιορτάζουμε τη σημαντική αυτή επέτειο, αναρωτιόμαστε εάν θα φθάσουμε τα πενήντα ένα. Ακυρώσαμε τα περισσότερα εορταστικά των πενήντα ετών προγράμματα όχι μόνο για λόγους κόστους αλλά και για να μην προκαλέσουμε τους εκατομμύρια δοκιμαζόμενους συνανθρώπους μας.

5. Προς τον μεσαίωνα της ανεργίας

Το να έχεις επιχείρηση στην Ελλάδα ήταν ανέκαθεν δύσκολη υπόθεση. Προσωπικά παρομοιάζω το Ελληνικό κράτος με έναν Ιάπωνα κηπουρό bonsai, χωρίς όμως ίχνος καλλιτεχνικής ευαισθησίας. Στην συγκεκριμένη κηπουρική τεχνική, ή καλύτερα τέχνη, ένα δέντρο που κανονικά θα έφθανε συν τω χρόνω τα σαράντα μέτρα διατηρείται, με προσεκτικές, σχεδόν χειρουργικές παρεμβάσεις, σε ύψος μερικών εκατοστών. Στο παρελθόν κάποια δένδρα είτε ξέφευγαν ή τουλάχιστον επιζούσαν. Το σημερινό περιβάλλον όμως είναι πλέον απολύτως τοξικό για τις επιχειρήσεις. Όπως μου είπε πρόσφατα ένας στενός φίλος τραπεζίτης οι Έλληνες επιχειρηματίες είναι θέμα πολύ λίγου χρόνου να παραδώσουν τα κλειδιά. Στην περίπτωση αυτή θα περιοριστεί αυτό που οι μη-αντιπροσωπευτικοί κρατικοδίαιτοι «κοινωνικοί εταίροι» αποκαλούν «εργασιακό μεσαίωνα». Το λυπηρό είναι ότι θα αντικατασταθεί από τον μεσαίωνα της ανεργίας.

* δημοσιεύθηκε στο "Κ" της Καθημερινής στις 10 Ιουνίου 2012

Βασίλης Μασσέλος

Βρήκα αυτή τη βίδα. Μπορείτε να μου βρείτε ένα αυτοκίνητο που να ταιριάζει;

Με κίνδυνο να λοιδωρηθώ από τον ανεγκέφαλο “αντιμνημονιακό” όχλο πιστεύω ότι εάν ήμουν δικαστής και μια μέρα η τρόικα σάπιζε στο ξύλο μερικούς (νυν & τέως) υπουργούς και υπηρεσιακούς παράγοντες θα την αθώωνα πανηγυρικά και θα εξέφραζα τα συγχαρητήριά μου για την πράξη της αυτή.

Να ένα παράδειγμα του τι τραβάνε οι κακόμοιροι οι ξένοι από το άθλιο ελληνικό κράτος: Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις συμφωνούν με την ελληνική κυβέρνηση να κλείσουν οι μη απαραίτητοι οργανισμοί μεταξύ αυτών (ορθώς) και ο ΕΟΜΜΕΧ.  Ο προφανής λόγος για το κλείσιμο είναι η εξοικονόμηση πόρων ώστε να μην χρειαστεί να μπουν άλλοι φόροι δεδομένου ότι και οι υφιστάμενοι έχουν συνθλίψει τον παραγωγικό ιστό της χώρας. Η εξοικονόμηση πόρων προφανώς προκύπτει από την μείωση του κόστους λειτουργίας εν προκειμένω του ΕΟΜΜΕΧ, κόστος που προφανώς αφορά κυρίως αποδοχές προσωπικού.

Αλλά οι κουτόφραγκοι αν και έχουν περάσει δύο χρόνια δεν έχουν καταλάβει ακόμη τις απεριόριστες δυνατότητες του ελληνικού δαιμονίου, ειδικά όταν πληρώνει άλλος. Έτσι το δαιμόνιο ναι μεν έκλεισε τον ΕΟΜΜΕΧ αλλά μοίρασε, ή καλύτερα «βόλεψε» τους υπαλλήλους του εδώ και εκεί. Ένας εξ αυτών, οδηγός στην ειδικότητα, κατέληξε σε ένα Επιμελητήριο. Παρενθετικώς οι πόροι των επιλεμητηρίων προέρχονται, με το στανιό, από τις επιχειρήσεις οι οποίες είναι αναγκασμένες να πληρώνουν ετήσια συνδρομή, κόστος το οποίο προφανώς μετακυλίουν στον καταναλωτή.

Το εν λόγω όμως Επιμελητήριο προσέλαβε μεν το απολωλός πρόβατο του ΕΟΜΜΕΧ αλλά έλα που δεν διέθετε όχημα, γεγονός που προκάλεσε μέγα προβληματισμό. Ο οποίος, ελληνικό δαιμόνιο και λεφτά άλλων γαρ, ελύθη με απίστευτη ταχύτητα. Η Διοικούσα Επιτροπή του Επιμελητηρίου αποφάσισε να αγοράσει αυτοκίνητο!

Επειδή si fueris Romae, Romano vivito more, πιστεύω ότι η τρόικα, εάν δεν τη διώξει ο Τσίπρας και φέρει την τσιπρ(ι)ακή λίρα στη θέση του Ευρώ, πρέπει να αναζητήσει λύση στην αρχαία μυθολογία και συγκεκριμένα στον μύθο της λερναίας Ύδρας. Όταν θέλει να κλείσει έναν οργανισμό να αναθέτει σε έμπιστο τρίτο  (π.χ. δικηγορικό γραφείο, ελεγκτική εταιρεία) το κλείσιμό του και να παρακολουθεί εάν όσοι φύγουν από την μπροστινή πόρτα ξαναμπούν από το παράθυρο σε άλλο κτίριο του διεφθαρμένου, σπάταλου και αναποτελεσματικού κράτους που μας έχει γονατίσει. Το οποίο θέλει επειγόντως γενικευμένο καυτηριασμό για να σταματήσει να μας τσουρουφλίζει καθημερινά.

Η χειρωνακτική παραγωγή χαλικιού στην Ελλάδα του 2012

Χάρη στην απεργία είδα χθες την εκπομπή των Φακέλλων με θέμα την φοροδιαφυγή, η οποία μεταδόθηκε σε επανάληψη στις εννέα. Μια γενικώς καλή εκπομπή αν και οι εφοριακοί διαστρέβλωναν την πραγματικότητα (π.χ. ο διευθυντής εφορίας Ψυχικού είπε ότι ένας φορολογούμενος μπορεί να πετύχει ανακοπή μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής του κάτι που το Διοικητικό Πρωτοδικείο δίνει εξαιρετικά σπάνια). Σε κάθε περίπτωση η εικόνα που σχημάτιζε ο τηλεθεατής είναι μιας μεσαιωνικής οργάνωσης με αποσπασματικά έντυπα αρχεία, χωρίς ουσιαστική αξιοποίηση της πληροφορικής.  Και βέβαια σπατάλη εκατομμυρίων ανθρωπο-ωρών με πενιχρά αποτελέσματα, εκτός εάν θεωρούμε την διαφθορά, τόσο των υπηρεσιών όσο και των φορολογουμένων ως θετικό αποτέλεσμα. Σκεφθείτε δε ότι λόγω της μεγάλης προτεραιότητας που έχει και έχει (πάλι, ασχέτως αποτελέσματος) η συλλογή φόρων, οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Οικονομικών είναι πολύ καλύτερα χρηματοδοτούμενες από κάθε άλλη. Η λειτουργία τους όμως μου θύμισε μια σκηνή που είδα στην Μοζαμβίκη πριν από σχεδόν μια εικοσαετία. Υπήρχαν εκατοντάδες άνθρωποι σε διάφορα σημεία του Μαπούτο που έσπαγαν πέτρες χρησιμοποιώντας πέτρα για να “παράγουν” χαλίκια.  Η “παραγωγή” της πόλεως, χιλιάδων ίσως ανθρώπων, αντιστοιχούσε στην δυναμικότητα μιάς ώρας λειτουργίας ενός σπαστηρίου σε ένα σύγχρονο λατομείο. Και σκέφτηκα ότι πληρώνουμε φόρους μέχρι πείνας προκειμένου να χρηματοδοτήσουμε μια στρατιά δημοσίων υπαλλήλων για να σπάνε χαλίκια με το χέρι. Το τραγικό δε είναι ότι αργά ή γρήγορα θα στερέψει το χρήμα και θα πεινάσουν και αυτοί (όσοι δεν έχουν ήδη πεινάσει από τις περικοπές).

Η εφορία αγκαλιάζει την “ηλεκτρονική διακυβέρνηση” και την “πράσινη ανάπτυξη”

Ένας καλός φίλος υπέβαλε μαζί με εκατομμύρια άλλους Έλληνες, την φορολογική του δήλωση ηλεκτρονικά μέσω του “ιντερνέ”. Επειδή είχε μαζέψει και μπόλικες αποδείξεις κατά την εκκαθάριση η εφορία βρέθηκε να του χρωστά περί τα 1.500 ευρώ επιστροφή (το "επιτυχημένο κίνημα των αποδείξεων" σχεδιάστηκε, όπως όλα, στο πόδι και, naturally, τους ήρθε μπούμερανγκ) . Ως γνωστόν η ελληνική εφορία είναι αμείλικτη όταν ο φορολογούμενος καθυστερεί οποιαδήποτε καταβολή ενώ όταν αυτή χρωστά στον φορολογούμενο ή στην επιχείριση τότε κατά ο λαϊκόν, "σφυρίζει κλέφτικα" ή κατά το παραδοσιακόν "ποιεί την νήσσαν". Στα πλαίσια λοιπόν της πολιτικής “κάνω τα πάντα για να μην επιστρέψω αυτά που οφείλω” ο έφορος, μετά από  πολλές επισκέψεις ανέθεσε την υπόθεση του ελέγχου της δήλωσης του φίλου μου, σε συγκεκριμένη υπάλληλο. Πήγε ο τάλας στην υπάλληλο με όλα τα χαρτιά, πλην της δήλωσης η οποία είχε υποβληθεί ηλεκτρονικά.  Η  υπάλληλος που μάλλον έβλεπε Star όταν ο ταλαίπωρος ο Γιώργος μιλούσε για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση του ζήτησε εκτύπωση της δήλωσης. Μα μαντάμ της λέει η δήλωση υποβλήθηκε ηλεκτρονικά και είναι προσβάσιμη από το κομπιούτερ σας.  Όχι λέει τη θέλω τυπωμένη (ούτε περί “πράσινης ανάπτυξης” είχε ακούσει).  Καλά της λέει ο φίλος μου, τότε τυπώστε την. Η αχαρακτήριστη αρνήθηκε και τον ανάγκασε να χάσει μια ακόμη ημέρα και πολύτιμο χρόνο για να ξαναεπισκεφθεί την εφορία με την εκτυπωμένη  δήλωση.  Το ηθικό δίδαγμα: εάν δεν καταργηθεί η μονιμότητα προκειμένου να καθαρίσει το δημόσιο από τα ανεπίδεκτα μαθήσεως κοπρόσκυλα και να σφίξουν τα λουριά για τα κοπρόσκυλα τα οποία υπό προϋποθέσεις μπορούν να αποδώσουν, έξοδο από την κρίση μην περιμένετε.

Πως να ταξιδέψετε στην υποσαχάρια Αφρική χωρίς να φύγετε από την Ελλάδα

Ζήστε μια μοναδική ταξειδιωτική εμπειρία χωρίς κόστος (τουλάχιστον οικονομικό). Δείτε από κοντά την Μαύρη Αφρική χωρίς να βγείτε από τα όρια της πόλης σας. Πώς; Απλώς επισκεφθείτε την τοπική Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία για υπόθεσή σας.

Σήμερα λοιπόν επισκέφθηκα την οικεία ΔΟΥ λίγα λεπτά μετά τις οκτώ το πρωϊ οπότε άνοιγε τις πύλες της στο κοινό. Παρενθετικώς σε καμία χώρα της Ευρωζώνης δεν υπάρχει εφορία που να μην δέχεται φορολογουμένους την Παρασκευή και να έχει τόσο περιορισμένο ωράριο. Στην Αγγλία τα κατά τόπους γραφεία εξυπηρετούν τηλεφωνικά καθημερινά από τις 8 το πρωϊ έως της 8 το βράδυ και από τις 8 έως τις 4 το Σάββατο. Στην είσοδο του πανάκριβου, μεγάλης προβολής όπως θα έλεγαν οι μεσίτες, και με πολλά περιττά τετραγωνικά κτιρίου υπάρχει μια πινακίδα καλυμμένη με λινάτσα. Ο προσεκτικός παρατηρητής θα δει ότι πίσω από αυτήν κρύβεται ο τίτλος «Σταθμός Εξυπηρέτησης Πολιτών» και θα θαυμάσει την ειλικρίνεια και αυτογνωσία του υπαλλήλου που κουκούλωσε την ταμπέλα αφού τίποτε από αυτά που γίνονται στο κτίριο δεν εμπίπτουν στην έννοια της εξυπηρέτησης. Η πρώτη μου εργασία ήταν να δηλώσω το νέο αριθμό ταυτότητας γιατί αναγκάστηκα να την αλλάξω αφού με έκλεψαν. Λέω στην υπάλληλο «Θα ήθελα να δηλώσω νέο αριθμό ταυτότητας» για να δεχθώ την ερώτηση «Την έχετε αλλάξει;». Σκέφτηκα να της απαντήσω ότι όχι - είμαι βιτσιόζος και ξαναήρθα να δηλώσω την παλιά αλλά κρατήθηκα. Βεβαίως είδε την έκφραση απορίας μου και αντελήφθη τον ταυτολογικό (for wont of another word) χαρακτήρα της ερωτήσεώς της. Παίρνει τα χαρτιά και την πρωτότυπη ταυτότητα και μου ζητάει φωτοτυπία της ταυτότητας. Κατά τα φαινόμενα είτε α) κανένα φωτοτυπικό δεν δουλεύει στο δημόσιο είτε β) τα φωτοτυπικά δεν είναι για τους πολίτες (είναι αστείο ότι η αρμόδια επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης μας κατάγγειλε για απάνθρωπη συμπεριφορά στους μετανάστες – δεν γνωρίζει ίσως ότι το ελληνικό κράτος φέρεται εξίσου απάνθρωπα και στους Έλληνες πολίτες). Αποτέλεσμα να περιμένω μία ώρα, έως τις 9, για να ανοίξει το φωτοτυπάδικο απέναντι. Επανέρχομαι σε μια άλλη, ευτυχώς γρήγορη και καπάτσα υπάλληλο, κάνω την αλλαγή ταυτότητας (στις ανεπτυγμένες χώρες αυτό γίνεται αυτόματα με synchronization των δεδομένων της αστυνομίας με την εφορία) και παίρνω τον περίφημο κλειδάριθμο (επίσης πρωτόγονη τεχνολογία με τα σημερινά δεδομένα). Στη συνέχεια συμπληρώνω αίτηση για παράταση της προθεσμίας υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομιάς για τον αδικοχαμένο αδελφό μου και κατεβαίνω να την πρωτολλήσω. Στο πρωτόκολλο απασχολείται άτομο με ειδικές ανάγκες (πραγματικά) ο οποίος συζητά επί 20 λεπτά με τον προηγούμενο φορολογούμενο περί των διαφορών των ιδιωτικών και δημοσίων ΚΤΕΟ με αποτέλεσμα μια δουλειά που χρειάζεται 40 δευτερόλεπτα να του πάρει σχεδόν μισή ώρα. Έκανα τον μουγκό για να μην μου πιάσει και μένα κουβέντα γιατί είχα ήδη χασομερήσει φρικτά. Ανεβαίνω για να πάρω την παράταση (η πρώτη προθεσμία ήταν σε 15 μέρες) για να πάρω την αποστομωτική απάντηση ότι ήρθα πολύ νωρίς. Κατά τα φαινόμενα η ελληνική εφορία τιμωρεί τον φορολογούμενο όχι μόνο όταν είναι εκπρόθεσμος αλλά και όταν προνοεί να τακτοποιήσει τα θέματά του νωρίτερα από την τελευταία στιγμή. Λαμβάνω έτσι κουτσουρεμένη προθεσμία γεγονός που θα με αναγκάσει να ξαναπάω. Φεύγοντας επισκέπτομαι την τουαλέττα η οποία δεν διαθέτει χαρτί υγείας ενώ ακόμη και η βάση για αυτό είναι ξηλωμένη. Προφανώς ο φορολογούμενος εκτός από τις δικές του φωτοτυπίες πρέπει να προσέρχεται στη ΔΟΥ και με ένα κωλόχαρτο υπό μάλης. Ευτυχώς που πήγα προς ψιλού μου διότι άλλως θα αναγκαζόμουν να σκουπιστώ με τον προαναφερθέντα κλειδάριθμο. Καλή η εμπειρία δεν λέω, αλλά επειδή χόρτασα Αφρική την επόμενη φορά θα στείλω εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο. Ξέχασα δε να προσθέσω ότι κατά τη διάρκεια της παραμονής μου απέκτησα βαθύτατες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις για τις ενυδατικές κρέμες που ήταν το κύριο θέμα συζήτησης των υπαλλήλων της εφορίας. Πιστεύω ότι ούτε στο κέντρο έρευνας και ανάπτυξης της L’Oreal στη Γαλλία δεν κατέχουν τόσο καλά το αντικείμενο