Επιχειρηματίας = Εγκληματίας κατά τον κο. Σαμαρά

Στη χθεσινή του συνέντευξη ο Πρωθυπουργός αποκάλεσε τους διακινητές παρανόμων μεταναστών "επιχειρηματίες" και στη συνέχεια το διόρθωσε λέγοντας "μεγάλοι επιχειρηματίες". Παρά την μάλλον σπαστική εκφορά του λόγου του ο κος Σαμαράς δεν είναι αμόρφωτος. Το γλωσσικό του ολίσθημα (εάν ήταν τέτοιο) οφείλεται στην επιτυχία της αριστερής ιδεοληπτικής προπαγάνδας να ταυτίσει την επιχειρηματικότητα με την εγκληματικότητα στο μυαλό του μέσου Ελληνα. Ο έμπορος ψυχών σε καμία άλλη χώρα δεν θα αποκαλείτο "επιχειρηματίας" αλλά εγκληματίας. Επιχειρηματίας είναι αυτός που οργανώνει τους παραγωγικούς πόρους, απασχολεί προσωπικό και παράγει πλούτο. Οταν ίδιος ο Πρωθυπουργός τον ταυτίζει με εγκληματία και μάλιστα από τους αθλιότερους, τότε θα δραστηριοποιηθεί εκτός Ελλάδος εάν είναι Ελληνας και δεν θα έρθει στην Ελλάδα εάν είναι ξένος.

Άριστα εκπαιδευμένοι, πρόθυμοι και αποτελεσματικοί τελωνειακοί

Κατά την πρόσφατη αποστολή-δειγματισμό του Greekfashion στο Ισραήλ χρειάστηκε, προφανώς, να περάσουμε τα δείγματα από τελωνειακό έλεγχο ώστε να μπορούν να επιστραφούν ατελώς. Η διαδικασία γίνεται με βάση το Carnet ATA δηλαδή το δελτίο προσωρινής εισόδου δειγμάτων το οποίο σφραγίζεται σε κάθε τελωνείο, εν προκειμένω το Ελληνικό και το Ισραηλινό, κατά την είσοδο και έξοδο. Φθάνουμε λοιπόν δέκα βιοτέχνες στο τελωνείο του αεροδρομίου και αντιμετωπίζουμε έναν συνδυασμό ενόχλησης και ασχετοσύνης. Αρχικώς ασχολείται ένας τελωνειακός (οι δύο άλλες κυρίες τα λέγανε στο γραφείο) ο οποίος μας ενημέρωσε ότι τελειώνει η βάρδια και θα έφευγε στις εννέα και τέταρτο σε κάθε περίπτωση. Ευτυχώς που ήρθε ένας νεώτερος σε ηλικία υπάλληλος ο οποίος κάτι ήξερε αλλά και αυτός δυσκολεύθηκε διότι τα τελωνεία έχουν προσφάτως μηχανογραφηθεί (θεωρητικά τουλάχιστον) και τα στελέχη αναρωτήθηκαν εάν το Carnet καταχωρείται στον υπολογιστή ή όχι. Τελικώς, μηχανογράφηση-ξεμηχανογράφηση, επιστρατεύθηκε το αθάνατο (στην Ελλάδα, στις άλλες χώρες δεν υπάρχει) τεφτέρι ενισχυμένο με τα απαραίτητα ζελοτέπ (sellotape) όπου τα καρνέ πήραν αριθμό και μετά από περίπου μία ώρα φορτώσαμε τις βαλίτσες συνοδεία μίας συμπαθούς τελώνισας. Η ίδια διαδικασία στο Ισραήλ διήρκεσε ακριβώς πέντε λεπτά ενώ απασχολήθηκε ένας μόνο τελωνειακός ο οποίος ήξερε απολύτως τη δουλειά του. Κατά την επιστροφή πέσαμε σε μία τελωνειακό η οποία ήξερε να κάνει έλεγχο αλλά δεν ήξερε να συμπληρώσει τα υπόλοιπα στοιχεία με αποτέλεσμα να αρχίσουν τα τηλέφωνα και να έρθει άλλος συνάδελφος ο οποίος γνώριζε τη διαδικασία. Η προσφορά μου να τους κάνω σεμινάρια δεν έγινε αποδεκτή. Όσο περίμενα δε έπεσε το μάτι μου σε σκισμένο κίτρινο χαρτάκι κολλημένο και αυτό με ζελοτέπ που έγραφε "όποιος συνάδελφος γνωρίζει Elenxis να καταχωρήσει τα αποτελέσματα των ελέγχων". Ο εσμός των νωθρών, ανεκπαίδευτων και υπεράριθμων τελωνειακών στοιχίζει εκατομμύρια ευρώ και επιβαρύνει εξ αιτίας του ΔΕΤΕ (δικαίωμα ειδικών τελωνειακών εργασιών) τις εξαγωγές και τους πολίτες μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ. Οι πρόσφατες δε αλλαγές θα μειώσουν ακόμη περισσότερο τις ανάγκες σε προσωπικό, χωρίς να κινδυνεύσουν τα έσοδα από δασμούς. Μήπως αντί για μπήζει φόρους σε κατάσταση αμόκ πρέπει να αρχίσει ο κύριος Υπουργός από το νοικοκύρεμα στα του οίκου του;

Ο Μπένι καταργεί τις γραβάτες της Προεδρίας σε μία επίδειξη άκρατου λαϊκισμού

Η Καθημερινή της 13.12.13 φιλοξένησε την ακόλουθη επιστολή μου

"Ακύρωση διαγωνισμού

Κύριε διευθυντά

O υπουργός των Εξωτερικών αποφάσισε να ακυρώσει θορυβωδώς τον πρόχειρο διαγωνισμό (370/1699/ΑΣ 049/4.10.2013) για την προμήθεια των γραβατών που θα εδίδοντο ως αναμνηστικά δώρα με την ευκαιρία της επικείμενης ελληνικής Προεδρίας της Ε.Ε. Αν και η εν λόγω απόφαση δεν αναφέρει την αντίστοιχη ποσότητα, δημοσιεύθηκε στον Tύπο η πληροφορία ότι ο σχεδιασμός αφορούσε 12.000 γραβάτες έναντι των 30.000 που συνήθως παραγγέλνουν οι άλλες χώρες της Ε.Ε. όταν αναλαμβάνουν την Προεδρία. Με αυτά τα δεδομένα ο προϋπολογισμός των 120.000 ευρώ (ο αναλογών ΦΠΑ επιστρέφει στο κράτος), ήτοι 10 ευρώ ανά τεμάχιο, ήταν μάλλον μικρός, ενώ η χαμένη ευκαιρία να προωθήσουμε την ελληνική παράδοση στο μετάξι τεράστια. Για τους γνωρίζοντες, πολλά στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου της Ευρώπης κ.λπ. τα οποία συνήθως περιλαμβάνονται μεταξύ των δικαιούχων γραβάτας, τις συλλέγουν μανιωδώς, ενώ έχει αναπτυχθεί διαχρονικά ένας ιδιότυπος διαγωνισμός αισθητικής και ποιότητας ανά κράτος. Ο κ. Βενιζέλος λοιπόν διέκοψε βάναυσα μία, μικρή πλην πολύ σημαντική, παράδοση ετών της Ε.Ε. και έχασε μία μοναδική ευκαιρία ενίσχυσης της τρωθείσας εικόνας της χώρας αλλά και στήριξης της αξιέπαινης προσπάθειας αναγέννησης της μεταξουργίας που γίνεται σήμερα στο Σουφλί. Για μία ακόμη φορά οι αποφάσεις αντί να στηρίζονται στον ορθολογισμό υπαγορεύονται από τον παραλογισμό [(και τις ψήφους) του όχλου]."

Εάν ο Μπένι και το σινάφι του κάνουν τόσο τραγικά λάθη (η λέξη που ταιριάζει καλύτερα αντικαταστάθηκε για λόγους αβρότητας) για τοσο μικρά ποσά, παρασυρόμενοι από το madding crowd (χωρίς την ειρωνική διάθεση του κυρίου Hardy) φανταστείτε τι συμβαίνει στις μεγάλες αποφάσεις (π.χ. φόρος ακινήτων).

Τα μαγαζιά θέλουν κράτος διαιτητή και όχι παιδονόμο

Εάν η κα Πόπη, ιδιοκτήτρια καταστήματος υποδημάτων στον Κολωνό, θέλει να κάνει εκπτώσεις στην πραμάτεια της, εκτός των θεσμοθετημένων περιόδων, τυπικά πρέπει υποβάλλει αίτημα στο Παρατηρητήριο Τιμών της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή για “διενέργεια δεκαημέρου προσφορών” συνοδευόμενο από αναλυτικό κατάλογο ειδών. Αυτά δεν πρέπει να ξεπερνούν το 50% των κωδικών που διατίθενται στο μαγαζί γιατί αλλιώς θεωρούνται “εκπτώσεις” και απαγορεύονται. Εάν όμως η συμπαθής καταστηματάρχης του παραδείγματός μας αποφασίσει να πουλάει φθηνότερα μειώνοντας τις τιμές, τότε είναι απολύτως νόμιμη αρκεί να μην χρησιμοποιεί την κακή λέξη “έκπτωση” ή “προσφορά” δεδομένου ότι οι τιμές στην Ελλάδα υποχρεωτικά διαμορφώνονται ελεύθερα και ανεξάρτητα από κάθε επιχείριση. Αυτό αποτελεί βασικό κανόνα της κοινοτικής και ως εκ τούτου εθνικής μας νομοθεσίας, στόχος της οποίας είναι να διασφαλίσει την ελευθερία του καταναλωτή να επιλέγει, συνήθως την φθηνότερη, μεταξύ περισσότερων ανταγωνιστικών τιμών για το ίδιο προϊόν. 

Το άνοιγμα των καταστημάτων την περασμένη Κυριακή και οι νεοπαγείς νοεμβριανές εκπτώσεις αποτέλεσαν αντικείμενο πλείστων σχολίων και δηλώσεων, κινούμενων, σε μεγάλο βαθμό, εκτός θέματος. Κανείς δεν αναρωτήθηκε κατά πόσον είναι δουλειά του το κράτους να ασχολείται με το πότε η κα Πόπη θα σηματοδοτήσει στους πελάτες της ότι μείωσε τις τιμές ή με το εάν θα ανοίξει το μαγαζί της την Κυριακή. Κανείς δεν αναρωτήθηκε εάν έχει νόημα ο φορολογούμενος να καλύπτει το κόστος των δημοσίων υπαλλήλων που χειρίζονται τις αιτήσεις για “δεκαήμερα προσφορών” και πραγματοποιούν ελέγχους συμμόρφωσης. Γιατί, δεδομένου ότι η ελεύθερη διαμόρφωση των τιμών αποτελεί ταυτόχρονα δικαίωμα και υποχρέωση κάθε επιχείρησης, μια που η συνεννόηση με άλλες επιχειρήσεις για τον άτυπο καθορισμό των τιμών είναι παράνομη, δεν υπάρχει η αντίστοιχη ελευθερία στη διενέργεια εκπτώσεων;


“Πολύ κακό για το τίποτα” θα έλεγε ο Βάρδος αφού το Υπουργείο Ανάπτυξης και οι Περιφέρειες διενεργούν, ευτυχώς, απειροελάχιστους ελέγχους. Επειδή η φύση απεχθάνεται το κενό, σε ορισμένες περιοχές μάλιστα, κάποιοι καλοθελητές από τους τοπικούς εμπορικούς συλλόγους προχωρούσαν σε “συστάσεις” σε καταστήματα που συνέχιζαν “παρανόμως” τις θερινές εκπτώσεις. Στην πράξη όμως η παραλυτική ύφεση και ο δραματικός περιορισμός της αγοραστικής δύναμης του καταναλωτή σε συνδυασμό με την απουσία ελέγχων έχει φέρει τα περισσότερα σημεία πώλησης σε καθεστώς εκπτώσεων καθ’όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Το θέμα της λειτουργίας των καταστημάτων λιανικής τις Κυριακές είναι πιο σύνθετο. Σε αντίθεση με αυτά που ακούστηκαν, για τα μικρά καταστήματα είναι μάλλον ευκαιρία παρά απειλή. Το κόστος λειτουργίας τους είναι χαμηλότερο τις Κυριακές, αφού συνήθως δεν απασχολούν προσωπικό, ενώ τίποτε δεν εμποδίζει τους ιδιοκτήτες τους να ξεκουραστούν π.χ. τη Δευτέρα η οποία παραδοσιακά είναι μέρα με χαμηλό τζίρο. Η συμπεριφορά του καταναλωτή και η ζήτηση είναι αυτά που θα διαμορφώσουν τελικά τα ωράρια όταν αποφασίσει το Υπουργείο να σταματήσει να μπλέκεται στα πόδια μας, πάντα βεβαίως “για το καλό μας”.

Το κακό εν προκειμένω είναι ότι το κράτος στην Ελλάδα ασχολείται με αυτά που δεν πρέπει και σπανίως με αυτά που πρέπει. Ένα καίριο ζήτημα, για παράδειγμα, είναι τα τεράστια καταστήματα και εμπορικά κέντρα που βρίσκονται εκτός του αστικού ιστού. Αυτά επιβαρύνουν το περιβάλλον, λόγω των ενεργειακών τους αναγκών και των μετακινήσεων των πελατών τους για μεγαλύτερες αποστάσεις, οδηγούν στην γκετοποίηση του κέντρου και σε άνιση κατανομή του εισοδήματος σε σχέση με τα μικρά εμπορικά καταστήματα. Αντί λοιπόν το Υπουργείο Ανάπτυξης να ασχολείται με το εάν η κυρία Πόπη μπορεί να κάνει εκπτώσεις (πράγμα που έκανε και θα κάνει έτσι αλλιώς, ασχέτως των όποιων ρυθμίσεων) οφείλει να εξασφαλίζει αυτό που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν “level playing field”, δηλαδή την ισότητα και τη δικαιοσύνη στην αγορά. Έτσι μόνο απορία προκαλεί το γεγονός ότι τα μεγάλα εμπορικά κέντρα αντί να επιβαρύνονται λόγω των προαναφερθέντων αρνητικών επιπτώσεών τους, επιδοτούνται φορολογικά εις βάρος των “μικρών”.

“Ας ευλογεί ο θεός τον Τσάρο και ας τον κρατά μακριά από εμάς” λέει ο Ραβίνος στον "Βιολιστή στη στέγη”. Έχουν περάσει περισσότερα από εκατό χρόνια αφότου γράφτηκαν οι ιστορίες στις οποίες βασίστηκε το επιτυχημένο μιούζικαλ και στη σύγχρονη (ο θεός να την κάνει) Ελλάδα δεν έχουμε ακόμη χωνέψει ότι ο ρόλος του κράτους στην αγορά πρέπει είναι αυτός του ενάρετου διαιτητή και όχι του κομπλεξικού παιδονόμου. 

*δημοσιεύθηκε το "Κ" της Καθημερινής στις 10.11.2013  

taxisnet - άτσα κουστουμιά ο σακάτης

Το Taxisnet (ξανά)βούλωσε. Ο Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων έκανε έκκληση να μην καταχωρούν οι πολίτες δηλώσεις E9 μέχρι της 20 του μηνός γιατί το σύστημα δεν μπορεί να τις δεχθεί!  Φανταστείτε το Αμερικανικό IRS ή το Βρεττανικό HMRC να κάνουν αντίστοιχη έκκληση στους πολίτες των χωρών τους. Η πλήρης αποτυχία του Υπουργείου Οικονομικών με το χρυσοπληρωμένο (ενδεχομένως και αδαμαντοπληρωμένο) Taxisnet θυμίζει το παλαιό (hence politically incorrect) ανέκδοτο με τον πελάτη που πήγε στον ράφτη να παραλάβει το κοστούμι. Το δεξί μανίκι ήταν πολύ μακρύ αλλά ο ράφτης του είπε "δεν πειράζει - εάν κρατάς λυγισμένο τον αγκώνα δεν θα φαίνεται". Το σακάκι κρέμαγε πίσω αλλά ο ράφτης του είπε "δεν πειράζει - εάν περπατάς σκυφτός δεν θα φαίνεται". Το παντελόνι ήταν πέντε δάχτυλα πάνω από το παπούτσι αλλά ο ράφτης του είπε "δεν πειράζει - εάν περπατάς με λυγισμένα τα γόνατα δεν θα φαίνεται". Βγαίνει λοιπόν ο δυστυχής από τον ράφτη και τον βλέπει ένας και λεέι "άτσα κουστουμιά ο σακάτης!"

Πατριωτισμός ή Απιστία

Στο σημερινό κύριο άρθρο της η Καθημερινή γράφει, με αφορμή την μεταφορά της έδρας της Βιοχάλκο στο Βέλγιο ότι "η ελληνική επιχειρηματική τάξη θα έπρεπε να επιδείξει πιο σοβαρό όραμα και περισσότερο πατριωτισμό αυτές τις δύσκολες ώρες". Σε ότι αφορά στο όραμα κανείς δεν μπορεί να έχει αντίθετη γνώμη αφού η καινοτομία, η παραγωγή πλούτου, η εξέλιξη και η ευημερία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτό. Βέβαια όταν ο τόπος στον οποίο δραστηριοποιείται μία επιχείρηση παρουσιάζει συνθήκες ασφυξίας (π.χ. με υπέρογκο κόστος χρήματος και ενέργειας εξ αιτίας του αδηφάγου ελληνικού κράτους-τέρατος), πλήρη αστάθεια οικονομικού περιβάλλοντος (στην φορολογία όχι μόνο δεν ξέρει κανείς τι του ξημερώνει - καθημερινά, με πλείστες αναδρομικές ρυθμίσεις, αλλάζει και του τί του είχε ξημερώσει στο παρελθόν), η πραγματοποίηση ενός οράματος καθίσταται δύσκολη, εάν όχι αδύνατη. Ως προς το όραμα λοιπόν δύσκολα μπορεί να κατηγορήσει κανείς την διοίκηση μιας εταιρείας που αποφασίζει να μεταφέρει την έδρα της σε μία χώρα όπου μπορεί να πραγματοποιήσει το όραμά της.

Αυτό που είναι όμως εξόχως επικίνδυνο και ανόητο είναι να μιλάμε για πατριωτισμό. Η ευθύνη της διοίκησης μίας εταιρείας είναι αποκλειστικά προς στους μετόχους αυτής. Προφανώς οι όποιες αποφάσεις πρέπει να κινούνται στο σημείο ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων των εργαζομένων, των πιστωτών, των πελατών της και σε περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνο πλαίσιο. Ο πατριωτισμός όμως δεν υφίσταται σε έναν νομικό πρόσωπο με πολυεθνική παρουσία, πολυεθνική μετοχική σύνθεση και εν πάσει περιπτώσει ο πατριωτισμός αφορά εξ ορισμού σε φυσικά και όχι νομικά πρόσωπα.

Οι βασικοί μέτοχοι μίας εταρείας που προκαλούν ή έστω συναινούν στην μεταφορά της έδρας της είναι πατριώτες; Εάν η τύχη της εταιρείας και των εργαζομένων της εξαρτάται από μία τέτοια κίνηση τότε είναι θερμοί πατριώτες. Γιατί παρέχουν πολύ καλύτερες υπηρεσίες στην πατρίδα διασφαλίζοντας τις θέσεις εργασίας στην Ελλάδα και την βιωσιμότητα της εταιρείας έστω συνεισφέροντας λιγότερο στο φαύλο ελληνικό κράτος ώστε να χρηματοδοτούν μεταξύ άλλων τις στρατοσφαιρικές μίζες του κου Τσοχατζόπουλου και τους υπέρογκους μισθούς των ΔΕΚΟ.

Ταυτόχρονα η παιδαριώδης επίκληση του πατριωτισμού από την Καθημερινή είναι εξόχως επικίνδυνη και τελικά αντιπατριωτική. Επειδή τα "πατριωτικά" κεφάλαια είναι μάλλον περιορισμένα η οικονομική επιβίωση της Ελλάδας εξαρτάται από την προσέλκυση διεθνών "μη πατριωτικών" επενδύσεων για της οποίες διαγκωνίζονται πολλές άλλες χώρες. Για αυτό χρειάζεται σταθερό και ελκυστικό φορολογικό σύστημα, περιστολή της διαφθοράς, ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας, πολιτική σταθερότητα, γρήγορη και αποτελεσματική δικαιοσύνη. Η επίκληση του "πατριωτισμού" θολώνει τα νερά αποπροσανατολίζοντας από το πραγματικό πρόβλημα.

Στουρνάρας: Εάν μειώσουμε τους φόρους μετά πως θα δίνουμε "γενναιόδωρα συνταξιοδοτικά προγράμματα" στις ΔΕΚΟ?

Ο παραλογισμός του οικονομικού επιτελείου φοβάμαι ότι έχει φθάσει σε επίπεδα στα οποία ακόμη και ο πιο τολμηρός ψυχίατρος σηκώνει τα χέρια ψηλά. Το Υπουργείο Οικονομικών στέλνει αναδρομικά φόρους δύο ετών μία ημέρα πριν την λήξη της προθεσμίας πληρωμής τους. Φόροι οι οποίοι δεν συνδέονται με το εισόδημα αλλά με την κατοχή ακινήτων και μάλιστα υπολογισμένοι με βάση "αντικειμενικές αξίες" οι οποίες είναι σήμερα πολλαπλάσιες των εμπορικών. Η ΓΓΠΣ χρειάστηκε δύο χρόνια να βγάλει τα ειδοποιητήρια (σε πολλές περιπτώσεις δεν πρόλαβε καν, ζητώντας από τους φορολογούμενους να τα "κατεβάσουν" μόνοι τους) και μόλις εδέησε να τα βγάλει έδωσε προθεσμία 24 ωρών για την πληρωμή της πρώτης δόσης. Χρονικό όριο το οποίο συμπίπτει και με τις δόσεις φόρου εισοδήματος κ.λ.π. οδηγώντας ένα πολύ μεγάλο μέρος των φορολογουμένων σε απόγνωση.

του Κώστα Μητρόπουλου από τα "Νέα"

Την ίδια στιγμή ο κ. Στουρνάρας εξανέστη όταν άρχισε η συζήτηση περί μείωσης του ειδικού φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης εξ αιτίας του οποίου κατά την περσινή περίοδο η κατανάλωση μειώθηκε κατά 70%, ο κόσμος πάγωσε, οι μεγάλες πόλεις μετατράπηκαν σε θαλάμους αερίων -γιατί πολλοί έκαιγαν ότι έβρισκαν για να ζεσταθούν- και όλα αυτά χωρίς να αποδώσει εισπρακτικά η τεράστια αύξηση στον φόρο. "Δεν είναι η στιγμή να μιλάμε" είπε "για μειώσεις φόρων".


Λίγες μέρες αργότερα η τρόικα επιμένει (σωστά) στο κλείσιμο και στην εκκαθάριση των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ), της ΛΑΡΚΟ και της ΕΛΒΟ γιατί δεν πείθεται (σωστά) από το "σχέδιο αναδιάρθρωσης" το οποίο δεν είναι τίποτε άλλο από μία κίνηση για κερδίσει χρόνο η κυβέρνηση, με το σχετικό κόστος θα φορτώνεται στις πλάτες των φορολογουμένων. Στο επίμαχο μήνυμά του ο Ματίας Μορς γράφει "Η πρότασή σας [για τα ΕΑΣ] βασικά περιέχει ένα μάλλον γενναιόδωρο πρόγραμμα πρόωρης συνταξιοδότησης και εθελουσίας εξόδου".

Ο καθηγητής Ι. Ληξουριώτης έγραψε πρόσφατα το, πολύ διαφωτιστικό για την εν λόγω εταιρεία σχόλιο που ακολουθεί. "Για το 2008 και 2009, η εταιρεία ΕΒΟ – ΠΥΡΚΑΛ παρουσίαζε ζημιές της τάξεως των 139 και 165 εκατομμυρίων ευρώ αντίστοιχα, με το προσωπικό της να ανέρχεται σε 1.846 άτομα, εκ των οποίων το 40% υποαπασχολείτο. Το γεγονός αυτό φαίνεται ότι ενθουσίασε τόσο πολύ τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας κ. Κωνσταντίνο Μανούσο ώστε, λίγο πριν κλείσει το 2009, την 3η Δεκεμβρίου, αφού συμβουλεύτηκε και τους πολιτικούς προϊστάμενους του) αποφάσισε να αυξήσει τις αποδοχές του προσωπικού υπογράφοντας πέντε (5) συλλογικές συμβάσεις εργασίας με τα αντίστοιχα σωματεία του προσωπικού της εταιρείας. Ήδη καταλάβατε ότι με τις συμβάσεις αυτές δεν προβλέφθηκαν μειώσεις αποδοχών αλλά αυξήσεις ύψους 5% (2% από 1.1. και 3% από 1.9.) !!! Πότε; όταν η εταιρεία και η χώρα κατέρρεε !!! Μην σπεύσει βέβαια κανείς να σκεφθεί ότι οι αμοιβές του προσωπικού ήταν ιδιαίτερα ισχνές και για το λόγο αυτό οι αυξήσεις που δόθηκαν ήταν "δίκαιες" (τι λέξη κι αυτή). Αρκεί να λάβουμε υπόψη μας ότι τον καιρό εκείνο η μέση μηνιαία μισθολογική δαπάνη υπερέβαινε τα 4.500 ευρώ. Μάλιστα, άκουσον-άκουσον, στις ίδιες συλλογικές συμβάσεις προβλέφθηκε ότι σε όσους εργαζόμενους ο βασικός μισθός (όχι το σύνολο των αποδοχών), δεν υπερέβαινε τα 1.500 ευρώ, τότε η αύξηση για το δεύτερο εξάμηνο θα ήταν αντί 3,5% (δηλαδή συνολικός μισθός μαζί με χρονοεπιδόματα και λοιπά επιδόματα, πάνω από 2.500 με 3.000 ευρώ, εθεωρείτο στην ΕΒΟ-ΠΥΡΚΑΛ "μισθός πείνας"). Και να ήταν μόνο αυτή η αύξηση που δόθηκε στο βασικό μισθό ; Όχι δα. Αυξήθηκε επίσης και το χρονοεπίδομα, αυξήθηκε και το επίδομα ευδόκιμης υπηρεσίας, αυξήθηκε και η διατακτική Χριστουγέννων-Πάσχα, αυξήθηκε και το τεχνικό επίδομα !!!"

Η αντίδραση της κυβέρνησης στις απαιτήσεις της τρόικας ήταν ότι "πρέπει να δούμε το πρόγραμμα πολιτικά και όχι από στενή λογιστική σκοπιά" o μεθερμηνευόμενον εστί: "Χρησιμοποιούμε τη στενή λογιστική σκοπιά στη φορολογία υφαρπάζοντας τις καταθέσεις, δημεύοντας πρακτικά την περιουσία των πολιτών και γονατίζοντας την πραγματική οικονομία ώστε να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τους υπαίτιους των προβλημάτων μας "πολιτικά" προσφέροντάς τους "γενναιόδωρα πακέτα" εθελουσίας εξόδου και συνταξιοδότησης τα οποία έχουν προ πολλού εξαφανιστεί στον ιδιωτικό τομέα, οι άνεργοι του οποίου ξεπέρασαν το 1.500.000"

Είναι το ΣΔΟΕ για τα πανηγύρια;

Όταν είπα σε έναν πολύ καλό φίλο για το επεισόδιο με τον ΣΔΟΕ στην πατρίδα του, τις Αρχάνες, εξεπλάγη. “Μα”, μου είπε, “εκεί δεν είναι τσαμπουκάδες. Μου κάνει εντύπωση”. Όμως, για κάποιο λόγο, η έφοδος των αδιάφθορων (sic) στο πανηγύρι επ’ ευκαιρία της εορτής της μεταμορφώσεως του Σωτήρος εξελήφθη από τους ντόπιους ως πρόκληση (παρενθετικώς εάν αυτό συνέβαινε στα Σφακιά οι ελεγκτές μάλλον θα επέστρεφαν με έξτρα κουμπότρυπες). Στην προκειμένη περίπτωση το μείζον ζήτημα δεν είναι η αιτία που οδήγησε τα πράγματα στα άκρα ή το ποια από τις δύο πλευρές φέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης.

Το ζήτημα είναι ότι, δεδομένου ότι η μη έκδοση απόδειξης δεν αποτελεί “έγκλημα”, δεν μπορεί  να αποτελεί αντικείμενο ενασχόλησης του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος. Στην Αγγλία η αντίστοιχη υπηρεσία ονομάζεται “Serious Fraud Office” και ασχολείται, όπως μαρτυρά και το όνομά της, με σοβαρές υποθέσεις οικονομικής απάτης και όχι με το κατά πόσον το παμπ Spaniards Inn έκοψε απόδειξη. Εκεί τα καταστήματα δεν έχουν υποχρέωση να εκδίδουν αποδείξεις και εξαιρούνται του καθεστώτος ΦΠΑ εάν έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών κάτω από τις 77.000 χιλιάδες στερλίνες. Τα καταστήματα λιανικής μπορούν να ενταχθούν σε μία από τις απλές μεθοδολογίες ΦΠΑ όπως π.χ. υπολογισμός με βάση τις ημερήσιες εισπράξεις και την κατανομή των πωλήσεων σε κάθε συντελεστή με βάση τα τιμολόγια αγορών. Για τις μεγάλες εταιρείες με τζίρο άνω των 100 εκ. στερλινών η εκεί εφορία δίνει τη δυνατότητα να συμφωνηθεί ειδικό σύστημα διαχείρισης στα πλαίσια των αναγκών της εταιρείας ενώ υπάρχει και η επιλογή ο ΦΠΑ, π.χ. στην περίπτωση των χονδρικών πωλήσεων, να καταβάλλεται όταν εισπράττεται και όχι με την έκδοση του τιμολογίου. Μικρής έκτασης φοροδιαφυγή υπάρχει και στην Αγγλία. Επειδή όμως το οικονομικό και κοινωνικό κόστος της σύλληψής της είναι ασύμφορο το Υπουργείο Οικονομικών δεν ασχολείται με αυτήν. Ειδικότερα ο Αγγλικός ΣΔΟΕ επιλαμβάνεται υποθέσεων απάτης πολλών εκατομμυρίων με κριτήριο πάντα την αποτελεσματικότητα. Για παράδειγμα αποφάσισε να μην αναζητήσει τα κλεμμένα χρήματα στην πολύκροτη υπόθεση Polly Peck, ύψους 29 εκατομμυρίων λιρών, διότι ήταν εξαιρετικά αμφίβολη η ανάκτηση μέρους των απωλειών του κράτους. Έτσι, παρά τον εξαιρετικά πολιτικά ευαίσθητο χαρακτήρα της υπόθεσης, ανακοίνωσε ότι το εκτιμώμενο κόστος ανάκτησης ήταν δυσανάλογο με την εκτιμώμενη εισπραξιμότητα και την έθεσε στο αρχείο. (βλ. σχετικό άρθρο της Guardian)

Στη χώρα μας η συμμόρφωση με το φορολογικό σύστημα είναι από εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη. Ειδικά στους ελεύθερους επαγγελματίες η λογική των αρχών είναι “ξέρω ότι με κλέβουν γι’αυτό και θα αυξήσω τους φόρους (τέλος επιτηδεύματος, μηδενικό αφορολόγητο, υψηλότεροι συντελεστές κλπ) για να ρεφάρω”. Έτσι στις περιπτώσεις εντατικού ελέγχου μίας τέτοιας επιχείρισης το αποτέλεσμα συχνά είναι το κλείσιμό της.

Το σημερινό φορολογικό σύστημα θυμίζει κάτι παρανοϊκές πινακίδες της τροχαίας στην παλαιά Εθνική οδό Αθήνας-Θεσσαλονίκης που ξαφνικά από τα 120 χιλιόμετρα έπρεπε να “κατεβάσει” ο οδηγός στα 50 για τη διασταύρωση. Εκεί περίμενε το τοπικό αστυνομικό όργανο για να κόψει κλήση στους Αθηναίους και τους Θεσσαλονικείς. Ορισμένοι εξαιρετικά άτυχοι πλήρωναν το τίμημα της μη συμμόρφωσης. Τότε γνωστός δημοσιογράφος είχε κάνει τη διαδρομή τηρώντας ευλαβικά τα όρια και χρειάστηκε 9 ώρες. Με δεδομένο ότι η πιθανότητα να πάρει κανείς κλήση ήταν μικρή, αφού τα σημεία όπου την “έστηναν” ήταν γνωστά, το 100% των οδηγών παρανομούσε.

Σήμερα το κράτος δεν έχει τα χρήματα να κάνει ελέγχους σε επίπεδο που θα λειτουργούσε αποτρεπτικά. Ακόμη και εάν τα είχε, το κόστος των ελέγχων θα ήταν δυσανάλογο των εσόδων. Αλλά στη χώρα μας βλέπετε, αντί το ΣΔΟΕ να ασχολείται με τη λίστα Λαγκάρντ, κυνηγάει τα πανηγύρια. Όχι τυχαία γιατί εν προκειμένω βρίσκεται στον φυσικό του χώρο.

του Ανδρέα Πετρουλάκη από την "Καθημερινή"

Amato : η μικρότερη μεγάλη όπερα του κόσμου

Η 16η Δεκεμβρίου ήταν μια πολύ κρύα μέρα στη Νέα Υόρκη, πολύ περισσότερο στο κοιμητήριο του City Island που βρέχεται από τον ωκεανό. Όποιος βρισκόταν εκεί γύρω στις δέκα το πρωί θα έβλεπε δεκάδες ανθρώπους να τραγουδούν αυθόρμητα άριες γύρω από έναν ανοικτό τάφο, καθυστερώντας θαυμάσια την ολοκλήρωση της θλιβερής τελετής. Η ποιότητα των φωνών και ο άριστος συντονισμός τους δεν άφηνε καμία αμφιβολία ότι επρόκειτο για επαγγελματίες της λυρικής τέχνης. Όταν δεν άντεξαν άλλο τη παγωνιά αποχαιρέτησαν, φανερά συγκινημένοι, τον φίλο και δάσκαλό τους με το ντουέτο Libiamo ne' lieti calici (ας πιούμε), το γνωστό brindisi της Τραβιάτας του Βέρντι. Ήταν η αυλαία για τον σπουδαίο Tony Amato ιδρυτή και ψυχή της ομώνυμης Νεοϋορκέζικης όπερας που έφυγε σε ηλικία 91 ετών. Οι περισσότεροι, αδαείς και μη, συνδέουν την όπερα ως τέχνη με μεγάλες αίθουσες, ακριβές παραγωγές, φημισμένα φεστιβάλ, διάσημα ονόματα σολίστ αλλά και αυτό που αποκαλείται, λαθεμένα πλην διασκεδαστικά, «πλουτοκρατία».

Το 1948 οπότε ο μαέστρος ίδρυσε με τη σύζυγό του Σάλλυ την Amato Opera, το όραμά του ήταν να δώσει σε νέους λυρικούς καλλιτέχνες την ευκαιρία να αναδειχθούν αλλά και να φέρει την όπερα κοντά στον απλού λαό. Η πρώτη παράσταση, του “Κουρέα της Σεβίλλης” του Ροσσίνι δόθηκε στο υπόγειο της εκκλησίας της Παναγίας της Πομπηίας στο Greenwich Village, όπου στεγαζόταν ο θίασος στα πρώτα του βήματα. To 1951 μετακόμισε σε ένα θέατρο στην οδό Bleecker, ενώ το 1964 βρήκε μόνιμη στέγη σε ένα τετραώροφο brownstone επί της οδού Bowery 319, δίπλα σε ένα βενζινάδικο και στο κτίριο όπου δέκα χρόνια αργότερα φιλοξένησε το περίφημο rock club CBGB (Country, BlueGrass, and Blues). Η περιοχή ήταν εκείνη την εποχή ιδιαίτερα κακόφημη και το κτήριο καταφύγιο αστέγων, τους οποίους ο Αμάτο μεταχειριζόταν «με καλωσύνη και ζεστασιά». Τότε η τιμή του εισιτηρίου ήταν μόλις 1,8 δολάρια για να φτάσει το 2009, τελευταία χρονιά λειτουργίας του λιλιπούτειου αυτού λυρικού θεάτρου, τα 35 δολάρια, ποσό ιδιαίτερα χαμηλό σε σχέση με τις μεγάλες γνωστές όπερες. Όταν ιδρύθηκε η Αmato Opera, λίγο μετά τον πόλεμο, οι ευκαιρίες για τους λυρικούς καλλιτέχνες αλλά και γενικότερα, ήταν ελάχιστες ή ανύπαρκτες. Ο Amato είχε την ευθύνη του εργαστηρίου όπερας του America Theater Wing Professional Training Program που εκπαίδευε βετεράνους του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου στο χορό, όπερα, μπαλέτο και θέατρο προκειμένου να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας. Είχε δηλαδή πρόσβαση σε νέα ταλέντα τα οποία καλλιεργούσε και ανέπτυσσε υπομονετικά, ενώ δεν είναι λίγοι οι σολίστ που μετά την Amato συνέχισαν επιτυχώς την καριέρα τους στην Μετροπόλιταν και στην City Opera. Αυτός ήταν και ο πρωταρχικός στόχος του Τόνυ, να μυήσει επαγγελματίες και μη, ανθρώπους που κάτω από άλλες συνθήκες δεν θα είχαν τέτοια δυνατότητα, στο μεγαλείο της όπερας. Μεγαλείο το οποίο στην περίπτωση της Amato Opera εξαντλείτο στο έργο καθαυτό αφού όλα τα υπόλοιπα ήταν μάλλον πολύ μικρά. Το θέατρο διέθετε μόλις 107 θέσεις και μια ιδιαίτερα στενάχωρη σκηνή πλάτους επτά μέτρων. Συνθήκες που καθιστούσαν πρακτικά τους θεατές μέρος του θιάσου και τους επέτρεπαν να βλέπουν καλά, χωρίς τα συνήθως απαραίτητα στην όπερα κιάλια, αλλά και να ακούν καθαρά τους σολίστ. «Αυτό που [οι θεατές] θυμούνται κυρίως από την όπερά μας είναι ότι όταν έρχονται στο θέατρο, αισθάνονται μια οικογενειακή ζεστασιά, μια πολύ στενή σχέση με το έργο την οποία κανένα άλλο θέατρο δε νομίζω ότι μπορεί να δώσει. Είχαμε τη τύχη να έχουμε ένα πολύ μικρό θέατρο το οποίο διατηρήσαμε μικρό, γιατί το μικρό είναι ωραίο. Μια μικρή όπερα η οποία όμως είναι ταυτόχρονα μεγάλη, μικρή μεν – μεγάλη δε” είχε πει χαρακτηριστικά ο Τόνυ Αμάτο σε συνέντευξή του. Το όλο, μικρό, οικοδόμημα στηριζόταν κυρίως στο ταλέντο και στη σκληρή δουλειά του Τόνυ και της συζύγου του Σάλλυ. Ο Τόνυ σκηνοθετούσε, διηύθυνε την ορχήστρα ενώ συχνά κατασκεύαζε τα σκηνικά. Η Σάλλυ έραβε τα κουστούμια, έφτιανε τα διαφημιστικά φέιγ βολάν, έκοβε εισιτήρια, και, όταν δεν τραγουδούσε ως σολίστ στις παραστάσεις, φρόντιζε τον φωτισμό. Οι μονωδοί και οι λιγοστοί μουσικοί λάμβαναν μια συμβολική αμοιβή ενώ ένας μεγάλος αριθμός φίλων της Αμάτο βοηθούσαν αφιλοκερδώς στην κατασκευή των σκηνικών, στον σχεδιασμό και στην ραφή των κοστουμιών κλπ. Το σύνολο των συντελεστών συχνά προσκαλείτο από το ζεύγος Αμάτο για να δοκιμάσει, μετά από κάθε πρεμιέρα, τα εξαιρετικά ιταλικά κεφτεδάκια με κόκκινη σάλτσα του χαρισματικού και σε αυτόν τον τομέα Τόνυ. Και γι’αυτά η εκτέλεση ακολουθούσε μουσική γλώσσα «Adagio, σιγά και, lento, lento» έλεγε ο Τόνυ «πρέπει να μπαίνουν αργά στη σάλτσα και να ψήνονται σιγά σιγά σε χαμηλή φωτιά». H ιδιόρρυθμη, ανθρώπινη όπερα του Τόνυ και στης Σάλλυ έκλεισε τον Μάιο του 2009 με μια παράσταση των Γάμων του Φίγκαρο του Μότσαρτ, συμπληρώνοντας 61 χρόνια παραστάσεων. Η Σάλλυ, που έφυγε το 2000, ευτυχώς δεν πρόλαβε να δει την όπερα να κλείνει. Ο Τόνυ είχε δίκιο όταν ισχυριζόταν ότι στο μικρό αυτό θέατρο οι θεατές είχαν μια μεγάλη, μοναδική εμπειρία. Την οποία προσπαθούν να συνεχίσουν πολλοί εκ των συντελεστών της Amato που ίδρυσαν στη συνέχεια την Amore Opera (www.amoreopera.com). Αλλά όπως είχε πει κάποτε ο Τόνυ, δεν είναι εύκολο να κρατήσει κανείς έναν τόσο μικρό οπερατικό θίασο. Χρειάζεται πολύ και σκληρή δουλειά.

*Δημοσιεύθηκε στο Κ τον Ιανουάριο του 2012

Και όμως η φορολογική συνείδηση δεν υπάρχει καν ως έννοια

Ο ΓΓ Δημοσίων Εσόδων έκανε πρόσφατα την ακόλουθη δήλωση "Με την έμπρακτη βοήθεια των πολιτών, θα ξεπεράσουμε ως φορολογικές αρχές της χώρας  τα όποια προβλήματα και θα ολοκληρώσουμε με επιτυχία το βαρυσήμαντο έργο που μας έχει ανατεθεί. Κλειδί στην προσπάθεια αυτή είναι η εμπέδωση φορολογικής συνείδησης από όλους μας".

O όρος «φορολογική συνείδηση» είναι εγγενώς λάθος νοηματικά. Η έννοια της συνείδησης ταυτίζεται με την συνειδητότητα η οποία υπάρχει στο σύνολο των φοροφυγάδων. Για παράδειγμα ο υδραυλικός που δεν δίνει απόδειξη το κάνει απολύτως συνειδητά. Έτσι με τον όρο «φορολογική συνείδηση» το Υπουργείο Οικονομικών στην πραγματικότητα εννοεί την φορολογική «ευσυνειδησία» δηλαδή την συνέπεια και την υπευθυνότητα.

Ακόμη όμως και εάν δεχθούμε ότι το ζητούμενο είναι η «ευσυνειδησία» και όχι η «συνείδηση» η προσπάθεια «εμπέδωσής» της είναι εκ προοιμίου καταδικασμένη σε αποτυχία. Η φορολογική συμμόρφωση είναι κατ’ αρχήν αυστηρά οικονομική υπόθεση. Στον βαθμό που θα δεχθούμε την έννοια του homo economicus, η πληρωμή ή όχι των φόρων εξαρτάται μόνο από το τι συμφέρει οικονομικά τον φορολογούμενο. Για παράδειγμα εάν η πιθανότητα να συλληφθεί ο φοροφυγάς είναι μικρή και η ανταμοιβή μεγάλη (ένας υδραυλικός αποδίδει σε ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος τουλάχιστον το 40% που εισπράττει εάν εκδώσει απόδειξη) τότε η φοροδιαφυγή είναι απολύτως ορθολογική συμπεριφορά. Όταν δηλαδή το κόστος της συμμόρφωσης είναι δυσβάσταχτο και η πιθανότητα να υποστεί κανείς αρνητικές συνέπειες εκ της μη συμμόρφωσης μικρή, ακόμη και ο πιο «φορολογικά ευσυνείδητος» πολίτης θα φοροδιαφύγει, εφόσον μπορεί. Όταν η συνολική επιβάρυνση ενός ελεύθερου επαγγελματία (ΦΠΑ, φόρος εισοδήματος, τέλος επιτηδεύματος, εισφορά αλληλεγγύης, εισφορές ΟΑΕΕ) ξεπερνά το 60% για το μη ευκαταφρόνητο σήμερα εισόδημα των 25.000 Ευρώ, αφήνοντας του «στην τσέπη» λιγότερο από 10.000 Ευρώ, δεν μπορούμε να μιλάμε για «φορολογική ευσυνειδησία». Όταν η αποσυνδεδεμένη από το εισόδημα φορολογία ακινήτων έχει οδηγήσει εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους (για το 2014 η πρόβλεψη της τρόικας είναι ότι το 30% δεν θα πληρώσει) σε αντικειμενική αδυναμία συμμόρφωσης, δεν μπορούμε να μιλάμε για «φορολογική ευσυνειδησία» αλλά για «φορολογικά ασυνείδητο» Υπουργείο Οικονομικών.

To μοντέλο του homo economicus έχει δεχθεί κριτική στον βαθμό που θεωρεί ότι ο άνθρωπος λειτουργεί απόλυτα ορθολογικά αποκλειστικά με βάση την σχέση κόστους/οφέλους των πράξεών του. Ένα πολύ ενδιαφέρον paper (Frey, Torgler 2006) εισάγει την έννοια του «φορολογικού φρονήματος» (tax morale) ως εξαρτώμενης μεταβλητής την οποία συνέδεσε εμπειρικά με το πώς αντιλαμβάνεται ο φορολογούμενος τον βαθμό συμμόρφωσης των άλλων φορολογουμένων (όσο μεγαλύτερη πιστεύει ότι είναι η φοροδιαφυγή τόσο περισσότερο θα φοροδιαφύγει και ο ίδιος) αλλά και με την ποιότητα των θεσμών δηλαδή τον βαθμό στον οποίο ο πολίτης έχει «φωνή», η κυβέρνηση λογοδοτεί σε αυτόν, την ύπαρξη πολιτικής σταθερότητας και την απουσία βίας, την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, την ποιότητα της νομοθεσίας και των ρυθμίσεων, την ύπαρξη κράτους δικαίου και τον βαθμό στον οποίο αντιμετωπίζεται η διαφθορά.

Εάν λοιπόν ο κος Θεοχάρης θέλει να τονώσει το φορολογικό φρόνημα θα χρειαστεί κατ’αρχήν να σχεδιάσει εκ του μηδενός ένα απλό, εύκολο φορολογικό σύστημα το οποίο αντιμετωπίσει όλους τους πολίτες με τον ίδιο τρόπο, μη εξαιρώντας κανέναν (π.χ. εφοπλιστή η βουλευτή) και εφαρμόζοντας τους ίδιους συντελεστές σε όλους, ανεξαρτήτως της πηγής του εισοδήματός τους. Στη συνέχεια θα πρέπει να αντιμετωπίσει τη διαφθορά, την παραλυσία της δικαιοσύνης, και την έλλειψη διαφάνειας, λογοδοσίας και αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης.

Αντ’ αυτού πιπιλάει την γκεμπελική καραμέλα περί «φορολογικής συνείδησης» συνεχίζοντας το ολέθριο λάθος των προκατόχων του που διέσυραν συστηματικά τους ελεύθερους επαγγελματίες ως φοροφυγάδες προκειμένου να κερδίσουν την εύνοια των μισθωτών (όσων έχουν απομείνει), πράγμα το οποίο με βάση την εμπειρική έρευνα τελικά τροφοδοτεί περαιτέρω τη φοροδιαφυγή.

* Δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 10ης Αυγούστου 2013 της "Καθημερινής"