Saturday, October 25, 2014

Fidelio, Semperoper 1989 - 2014

Την περασμένη Κυριακή είχα την αγαθή τύχη να δω/ακούσω τον Φιντέλιο του Μπετόβεν, την μοναδική όπερα του συνθέτη και από τις πλέον αγαπημένες μου, στην Semperoper της Δρέσδης. Είχαν περάσει 25 χρόνια από την ιστορική πρεμιέρα της 7ης Οκτωβρίου του 1989 οπότε ανέβηκε ο Φιντέλιο με την ευκαιρία του εορτασμού των πενήντα ετών της Λαοκρατικής (sic) Δημοκρατίας (sic) της Γερμανίας. Η επιλογή ενός ακραιφνώς φιλελεύθερου έργου για την επέτειο ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος μοιάζει εκ πρώτης όψεως ατυχής αλλά ενδεχομένως οφείλεται στο γεγονός ότι η ηγεσία δε αντιλαμβανόταν τον ολοκληρωτικό αυτό χαρακτήρα. Ή το οξύμωρο της επιλογής. Τις ημέρες εκείνες εκατοντάδες διαδήλωναν ειρηνικά, πολύ κοντά στο κτήριο της όπερας, ζητώντας ελευθερία έκφρασης και μετακίνησης (τα ταξίδια το εξωτερικό επιτρέπονταν μετά την ηλικία των 65 χρόνων) με αποτέλεσμα να φορτωθούν σε φορτηγά με προορισμό τις φυλακές.

H σκηνοθέτις χρησιμοποίησε ως σκηνικό μία τέτοια φυλακή της Λαοκρατικής Δημοκρατίας που είχε αποδοθεί με σοκαριστικά ρεαλιστικό τρόπο. Στην τελευταία σκηνή οι φυλακισμένοι (μέλη της χορωδίας) εμφανίστηκαν με πολιτικά ρούχα αντί των κανονικών κοστουμιών για να δείξουν ότι το σύνολο των πολιτών της ΛΔΚ ήταν τελικά φυλακισμένοι. Δεν υπάρχει ίσως άλλη παράσταση όπερας που να χειροκροτήθηκε τόσο από το κοινό όσο αυτή της 7ης Οκτωβρίου του 1989 στη Δρέσδη της Ανατολικής Γερμανίας.

Είναι απορίας άξιον πως υπάρχουν ακόμη άνθρωποι στην Ελλάδα και μάλιστα πολλοί, εάν αθροίσουμε τους σταλινικούς και τους φασίστες, που επιθυμούν διακαώς ένα ανελεύθερο, ολοκληρωτικό καθεστώς. Αλλά όπως είπε ο Αϊνστάιν "δύο πράγματα είναι απέραντα - το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία, και δεν είμαι σίγουρος για το πρώτο".



Tuesday, September 23, 2014

Αμετροέποια είναι όταν 80χρονοι οφειλέτες του Δημοσίου οδηγούνται σιδηροδέσμιοι στον εισαγγελέα

O Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ν. Παντελής απέστειλε εγκύκλιο προς τις Εισαγγελίες Πρωτοδικών και Εφετών της χώρας, στους οικονομικούς εισαγγελείς αλλά και στην ΕΛΑΣ στην οποία επισημαίνει ότι δεν θα πρέπει να οδηγούνται σιδηροδέσμιοι ενώπιον της Δικαιοσύνης όσοι φοροφυγάδες ή οφειλέτες του Δημοσίου εμφανίζονται αυτοβούλως στις δικαστικές και αστυνομικές αρχές και προτίθενται να συνεργαστούν. Αφορμή υπήρξε η διαμαρτυρία 80χρονου οφειλέτη ο οποίος οδηγήθηκε δεμένος με χειροπέδες στον εισαγγελέα.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται κατά τη γνώμη μου στην, ελλείψει επαγγελματισμού, αμετροέπεια των αστυνομικών οργάνων αλλά στην αμετροέπεια της ίδιας της νομοθετικής ρύθμισης. Στις πολιτισμένες χώρες η οφειλή προς το δημόσιο καθαυτή δεν συνιστά ποινικό αδίκημα ούτε εφαρμόζεται η αυτόφωρη διαδικασία δεδομένου ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει δόλο. Στις ΗΠΑ σε γίνονται περί τις 5.000 διώξεις για φοροδιαφυγή ετησίως σε ομοσπονδιακό επίπεδο και στο Ηνωμένο Βασίλειο περί τις 500. Στη χώρα μας ξεπερνούν τις 25.000 παρά το ότι ο πληθυσμός της Ελλάδος είναι ένα μικρό κλάσμα αυτού των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου.


Εξισώνοντας αυτούς που βρίσκονται σε αντικειμενική αδυναμία πληρωμής, που είναι η περισσότεροι από τους 2,500,000 σημερινούς ληξιπρόθεσμους οφειλέτες με όσους δολίως δεν πληρώνουν και οδηγώντας ογδοντάχρονους στο δικαστήριο με χειροπέδες εξευτελίζεται πρωτίστως τόσο η ίδια η δικαιοσύνη όσο και οι φορολογικές αρχές.

Saturday, September 20, 2014

Η ασύμμετρη απειλή του Re-think Athens

Η Αθήνα βρίσκεται συστηματικά στην χαμηλότερη θέση σε όλους τους τομείς, πλην του κόστους ενοικίασης ακινήτου και των μέσων μεταφοράς, στην έρευνα "ποιότητα ζωής στις πόλεις" που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο 2013. Είναι μία πόλη σε κακή κατάσταση, βρόμικη και σε προϊούσα γκετοποίηση, ιδιαίτερα στις περιοχές του κέντρου. Στην μελέτη της Επιτροπής η Αθήνα κατατάσσεται στην τελευταία θέση και στην ικανοποίηση των κατοίκων από τους δημόσιους χώρους. Η πλημμελής καθαριότητα και συντήρηση π.χ. των πεζοδρόμων, των δρόμων, των πεζοδρομίων, των πλατειών και του πρασίνου δεν συνάδουν με την πρωτεύουσα μίας χώρας που βρίσκεται εδώ και περισσότερο από 30 χρόνια στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Εδώ γεννάται το κρίσιμο ερώτημα του ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του "Rethink Athens" δηλαδή της "τραμοδρόμησης" της οδού Πανεπιστημίου στην ποιότητα ζωής των κατοίκων αλλά και στην εμπειρία των πολύτιμων για την οικονομία επισκεπτών. Το εγχείρημα του Re-think Athens δεν προέκυψε από την ανάγκη επίλυσης των ουσιωδών προβλημάτων των δημόσιων χώρων και της λειτουργίας της πόλης αλλά από την αγωνιώδη προσπάθεια του Ιδρύματος Ωνάση να αντισταθμίσει σε επίπεδο δημοσίων σχέσεων, αλλά με λεφτά των Ευρωπαίων φορολογουμένων, την πραγματική ευεγερσία που κάνει το Ίδρυμα Νιάρχου, με δικά του χρήματα, στο Φαληρικό Δέλτα. Από την διαδικασία απείχε πρακτικά ο καθ'ύλην αρμόδιος φορέας δηλαδή ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος ενώ θα έπρεπε να έχει τον πλήρη έλεγχο του εγχειρήματος δυστυχώς παρέμεινε θεατής. Αντιθέτως συνοδοιπόροι στο σόφισμα του Ιδρύματος ήταν καθηγητές του Πολυτεχνείου με βαθιά ιδεοληπτική άρνηση στην έννοια του αυτοκινήτου, άνθρωποι δηλαδή που επιθυμούν πάση θυσία και ασχέτως των επιπτώσεων να εξοστρακίσουν τα μηχανοκίνητα τροχοφόρα από την πόλη. Ιδωμένη υπό αυτό το πρίσμα η μελέτη του Re-think Athens είναι ιδιαίτερα επιτυχής διότι καθιστά εξαιρετικά δυσχερή και ασύμφορη την χρήση του αυτοκινήτου στο κέντρο της πόλης.


Η πρόταση για την Πανεπιστημίου πρόκειται για "τραμοδρόμηση" και όχι για πεζοδρόμηση η οποία εν προκειμένω δεν χρειάζεται δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος δρόμος είναι από τους ελάχιστους που διαθέτουν εξαιρετικά φαρδιά και άνετα πεζοδρόμια. Κρίνοντας δε από την άθλια κατάσταση στην οποία βρίσκονται από πλευράς καθαριότητας και συντήρησης όλοι οι πεζόδρομοι (και "τραμόδρομοι") στην Αθήνα μπορεί κανείς να προβλέψει με ασφάλεια ότι το εγχείρημα, εάν έχουμε την δυστυχία να γίνει πραγματικότητα, θα καταλήξει σε μία τεραστίων διαστάσεων εστία βρομιάς, ενδεχομένως και επικινδυνότητας (ιδιαίτερα στην περίπτωση πολιτικών ταραχών), στο κέντρο της πόλης.


Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα είναι αυτό της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Όπως το μυοκάρδιο στον άνθρωπο νεκρώνεται στην περίπτωση εμφράγματος το οποίο εμποδίζει την αιμάτωσή του έτσι και το κέντρο της Αθήνας θα υποστεί την χαριστική βολή από τα σχέδια του Rethink Athens. Τα κλειστά καταστήματα αγγίζουν σήμερα το 50% σε πολλούς δρόμους του κέντρου ενώ η γκετοποίηση συνεχίζεται παρά την σχετική σταθεροποίηση της οικονομίας. Οι σοβαρές δυσχέρειες στην πρόσβαση των πελατών αλλά και στην τροφοδοσία των καταστημάτων και των επιχειρήσεων θα οδηγήσουν τους πρώτους εκτός κέντρου και τους δεύτερους στο κλείσιμο. Η οδός Πανεπιστημίου δεν είναι ένα μικρό αγγείο, είναι η σημαντικότερη κυκλοφοριακή αρτηρία της πόλης. Το κλείσιμό της θα είναι απολύτως καταστροφικό γι' αυτήν και, εάν γίνει, μη αναστρέψιμο. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν υπάρχει καμία ευρωπαϊκή πόλη του μεγέθους της Αθήνας που να έχει "τραμοδρομήσει" (ή πεζοδρομήσει) την μεγαλύτερη κεντρική της λεωφόρο σε όλο της το μήκος.

Tuesday, September 09, 2014

Επίσκεψη στο Υπουργείο

Σημαντικό κεντρικό Υπουργείο. Στην είσοδο υπάλληλοι εξωτερικής εταιρείας σεκιούριτι καταγράφουν τις ταυτότητες σε ένα τεφτέρι και επιβεβαιώνουν ότι έχουμε ραντεβού με τον Υπουργό. Στο μαύρο μάρμαρο πίσω από το γραφείο ασφαλείας είναι κολλημένη με σελοτέπ (sic) μία μικρή υφασμάτινη ελληνική σημαία. Πάνω δεξιά κρέμεται μία χάρτινη εικόνα με την ίδια μέθοδο επικόλλησης και λίγο πιό πάνω μία ασημένια εικόνα της Παναγίας. Ευρωπαϊκά πράγματα.

Ανεβαίνουμε με το ασανσέρ αφού ένας βαριεστημένος υπάλληλος σκανάρει τον χαρτοφύλακα που κρατούσε ένας εξ υμών και φθάνουμε στα Chambers του Υπουργού. Η νομίζαμε ότι φθάσαμε διότι η εικόνα δεν έχει καμία σχέση με αυτή που θυμόμασταν προ του Ανασχηματισμού. Εκ των υστέρων μάθαμε ότι η ριζική ανακαίνισις έγινε ιδίοις εξόδοις του Υπουργού γεγονός που με έκανε να θυμηθώ ότι το ίδιο είχε κάνει και ο αλήστου μνήμης Αβραάμ (για τους φίλους του "Μάκης") που θα μείνει αξέχαστος για την δημόσια παρότρυνσή του προς τους τελωνειακούς να τα πιάνουν λελογισμένα. Στην είσοδο των γραφείων έτερος υπάλληλος ξαναγράφει τα στοιχεία ταυτότητάς μας σε έτερο τεφτέρι. Το Δημόσιο βλέπετε είναι υποστελεχωμένο.

Περιμένουμε μισή ώρα βάζοντας μεταξύ μας στοιχήματα για το πότε θα κουτρουβαλιαστεί η γραμματέας με το 20ποντο τακούνι. Ο Υπουργός συμπαθής. Γνωρίζει τα θέματα και βρισκόμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Όπως και ο προκάτοχός του βρίσκεται σε απόγνωση λόγω του πολύ χαμηλού επιπέδου των στελεχών του. Αναζητά λύσεις και βοήθεια δίνοντας την αίσθηση ότι πάει να πολεμήσει  με έναν στρατό από υπέρβαρες γριές. Το ότι δεν υπόσχεται τίποτε είναι ειλικρινές. Όσο και το γεγονός ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτε με τον εσμό αχρήστων που πληρώνουμε με τους αιματηρούς φόρους μας. 

Monday, September 08, 2014

Η έλλειψη ανταγωνισμού στον χρηματοπιστωτικό τομέα περιορίζει τις προοπτικές ανάπτυξης

Η πέμπτη έκθεσή του ΔΝΤ για την Ελλάδα της 16.5.2014 αναφέρεται (σελ. 17) στον κίνδυνο να αποκομίσουν οι τράπεζες "ολιγοπωλιακά κέρδη επιβάλλοντας υψηλά περιθώρια (spreads) και προμήθειες" σημειώνοντας ότι "κάτι τέτοιο θα έχει αντίστοιχο κόστος για την οικονομία".

Οι ενδείξεις ότι το μοντέλο των "συστημικών τραπεζών" οδήγησε στην δημιουργία ολιγοπωλιακών συνθηκών πληθαίνουν. Στις αρχές Σεπτεμβρίου η Καθημερινή έγραφε ότι "αυξήθηκε το περιθώριο κέρδους των τραπεζών τον Ιούλιο καθώς προχώρησαν σε μείωση των επιτοκίων καταθέσεων και αύξηση των επιτοκίων χορηγήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος το επιτοκιακό περιθώριο (δηλαδή η διαφορά μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων) αυξήθηκε κατά 0,24% και διαμορφώθηκε στο 3,91%.". Την ίδια στιγμή οι Τράπεζες προχώρησαν π.χ. στον διπλασιασμό των προμηθειών για την πραγματοποίηση εμβασμάτων στο εξωτερικό μέσω ηλεκτρονικής τραπεζικής χωρίς κάτι τέτοιο να δικαιολογείται από στοιχεία κόστους.


Η υιοθέτηση από την τρόικα της υπερσυγκέντρωσης στον Τραπεζικό κλάδο επιβλήθηκε από τις τότε συνθήκες αλλά αποδεικνύεται μάλλον κοντόφθαλμη. Οι "συστημικές" τράπεζες τελικώς αυξάνουν γεωμετρικά τον συστημικό κίνδυνο αφού είναι "πολύ μεγάλες για να καταρρεύσουν" χωρίς όμως να λύνουν το πρόβλημα της πλημελούς εποπτείας που ίσως συνέτεινε στην απόφαση αυτή. Αξίζει να σημειωθεί ότι με τη δημοσιευθείσα στο ΦΕΚ 94 Α’/19.4.2012 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου αναστέλλεται η εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων περί συγκέντρωσης ειδικά για τις τράπεζες προκειμένου να καταστεί εφικτή η υλοποίηση του σχεδίου κεφαλαιακής ενίσχυσης αλλά και των συγχωνεύσεων. Παράπλευρη απώλεια αυτής της επιλογής ήταν η κατάργηση πρακτικά του ανταγωνισμού στον χρηματοπιστωτικό κλάδο.


Υπό αυτές τις συνθήκες, μπορούν οι τράπεζες να βοηθήσουν στην οικονομική ανάπτυξη, επιτελώντας τον παραδοσιακό τους ρόλο, δηλαδή της ορθολογικής κατανομής κεφαλαίου στην οικονομία;. Πρόσφατη μελέτη της PwC ανέδειξε τον πρόβλημα των ελληνικών εταιρειών "Zombies" που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους και έχουν ζημιογόνες χρήσεις.  Αυτές αντιστοιχούν στο 43% του συνολικού κύκλου εργασιών και το 55% των απασχολούμενων κεφαλαίων και το 72% του καθαρού δανεισμού. Εδώ αναρωτιέται κανείς εάν το σημερινό επίπεδο των μή εξυπηρετούμενων δανείων ("έκθεσης" με τη νέα ορολογία) σε συνδυασμό με την κατακρύμνηση της διασφαλιστικής αξίας των ακινήτων εξ αιτίας της παράλογης φορολόγησής τους,  δικαιολογεί την ένταξη και των ίδιων των τραπεζών σε αυτή την κατηγορία.

Δημιουργούνται έτσι σοβαρές αμφιβολίες για τη δυνατότητα των συστημικών τραπεζών να κατευθύνουν αποτελεσματικά κεφάλαια στην οικονομία, χωρίς να αποκομίσουν ολιγοπωλιακά κέρδη. Αν και πρώτης όψεως το σχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης για επιδότηση επιτοκίου υφιστάμενων δανείων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων φαίνεται θετικό, η εμπειρία από παρόμοια προγράμματα στο παρελθόν θέλει τις τράπεζες να επανακοστολογούν τα δάνεια ώστε να καρπωθούν το μεγαλύτερο μέρος της επιδότησης. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό τα συναρμόδιαΥπουργεία να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς για την χρηματοδότηση των μικρομεσαίων είτε π.χ. με οχήματα ειδικού σκοπού ή με τη δημιουργία μίας κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας στα πρότυπα της Γερμανικής KfW.

Σε αντίθεση π.χ. με την αγορά τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών όπου επικρατούν συνθήκες σφοδρότατου ανταγωνισμού μεταξύ ενός πολύ  μικρού αριθμού εταιρειών είναι προφανές ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει σήμερα στον χρηματοπιστωτικό τομέα στη χώρα μας. Η τόνωση του ανταγωνισμού μεταξύ των Τραπεζών με κάθε πρόσφορο μέσο πρέπει να αποτελέσει πρώτη προτεραιτότητα του οικονομικού επιτελείου. Σε κάθε περίπτωση η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε να αξιοποιήσουμε ως χώρα τις πρόσφατες αποφάσεις "ποσοτικής χαλάρωσης" της ΕΚΤ. 

* Ο κύριος Βασίλης Μασσέλος είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Πλεκτικής & Ετοίμου Ενδύματος 

Saturday, September 06, 2014

Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης - "Το παιχνίδι (δυστυχώς) συνεχίζεται"

Δε νομίζω ότι οι διοργανωτές της ΔΕΘ έχουν συναίσθηση της ειρωνείας του φετινού τους σλόγκαν "το παιχνίδι συνεχίζεται" ιδωμένο υπό το πρίσμα της σκοπιμότητας να συνεχίζει η ΔΕΘ (Helexpo) να ελέγχεται μετοχικά από το κράτος. Τα πολύ κακά οικονομικά στοιχεία της οποίας (20.000.000 ευρώ σωρευτικές ζημιές κατά τα δύο τελευταία χρόνια) θα ήταν ακόμη χειρότερα εάν δεν υπήρχε και η έμμεση επιδότηση των συμμετοχών κρατικών φορέων με περίπτερα στις εκθέσεις, χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη. Μόνο ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης είχε το ανάστημα και το τσαγανό να διακόψει την ιστορική πλην περιττή συμμετοχή του Δήμου στη ΔΕΘ, η οποία ήταν -όπως και στην περίπτωση των περισσότερων κρατικών φορέων- καθαρή σπατάλη χρημάτων.


Σπατάλη η οποία στις "καλές" εποχές λάμβανε γιγαντιαίες διαστάσεις. Πολυπληθέστατες αντιπροσωπείες Υπουργείων, κρατικών φορέων και ΔΕΚΟ μετέβαιναν στην συμπρωτεύουσα με υψηλούς προϋπολογισμούς και επιπρόσθετες αποζημιώσεις. Οι υπουργοί και οι παρατρεχάμενοι δεν πήγαιναν πίσω αφού τα πολιτιστικά κέντρα της πόλης στέναζαν υπό το βάρος των θαμώνων του ευρύτερου Δημόσιου τομέα μέχρι να έρθει το "σεμνά και ταπεινά" του Καραμανλή του Β' του Ακούραστου να μετριάσει κάπως τις εξαλλότητες, τουλάχιστον τον πρώτο χρόνο.


Με την χώρα να βρίσκεται σε συνθήκες απολύτως συγκρίσιμες με το κραχ του '29 στις ΗΠΑ ως προς τη μείωση του ΑΕΠ θα περίμενε κανείς ότι η Helexpo θα είχε ιδιωτικοποιηθεί στα πρώτα ένα, άντε δύο χρόνια της κρίσης και ότι το σύνολο των κρατικών φορέων θα είχε διακόψει τη συμμετοχή του. Παρενθετικώς η λίστα (sic) εκθετών στον δικτυακό τόπο της ΔΕΘ είναι κενή με αποτέλεσμα να μην μπορέσω να διαπιστώσω εάν και φέτος σπατάλησαν χρήματα π.χ. η Αστυνομία και η Πυροσβεστική για να στήσουν περίπτερα. Είναι προφανές ότι στον 21ο αιώνα δεν είναι δουλειά του κράτους να διοργανώνει εκθέσεις, πολλώ μάλλον όταν το διαδίκτυο έχει περιορίσει -και περιορίζει συνεχώς- το αντικείμενό τους και σταδιακά ακόμη και την ίδια την σκοπιμότητα ύπαρξής τους.


Φοβάμαι ότι ο Πρωθυπουργός δεν αντιλαμβάνεται τη γελοιότητα να ανακοινώνει την οικονομική πολιτική της χώρας από το βήμα μίας περιττής κρατικοδίαιτης έκθεσης, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα των λόγων που μας οδήγησαν στην οικονομική κατάρρευση. Το παιχνίδι, δυστυχώς, συνεχίζεται.--

Tuesday, August 12, 2014

Η λύση στην ανεπάρκεια της εφορίας δεν είναι οι υπερξουσίες

Το βάρος της αντιμετώπισης του οικονομικού εκτροχιασμού της χώρας έπεσε στο σκέλος των φορολογικών εσόδων, ενώ τόσο η αύξησή τους όσο και οι μειώσεις στις δαπάνες δεν έγιναν ορθολογικά. Στην αγωνιώδη του προσπάθεια να εισρεύσουν χρήματα στα δημόσια ταμεία, το Υπουργείο Οικονομικών έλαβε μάλλον ακραίες αποφάσεις που "οπλίζουν" την φορολογική διοίκηση εις βάρος των φορολογουμένων και των επιχειρήσεων. Η αρχή έγινε με την κατάργηση, στην πράξη, της δυνατότητας προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια για φορολογικές διαφορές, αφού αυτή πλέον προϋποθέτει την προκαταβολή του 50% των βεβαιωμένων φόρων, προστίμων και προσαυξήσεων. Προ του 2010 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 10% ενώ ακόμη και αυτό δεν θα χρειαζόταν εάν το διοικητικό πρωτοδικείο λειτουργούσε γρήγορα και αποτελεσματικά και εξέδιδε αποφάσεις μέσα σε λίγους μήνες, αντί των τεσσάρων και πλέον ετών που απαιτούνται σήμερα. Αντί δηλαδή η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει το πραγματικό πρόβλημα, που είναι η δυσλειτουργία των φορολογικών δικαστηρίων, το "έλυσε" καθιστώντας αδύνατη στην πράξη την πρόσβαση πολιτών και επιχειρήσεων σε αυτά, στερώντας τους το θεμελιώδες δικαίωμα στην δικαστική προστασία. Η πρόνοια αυτή αυξάνει θεαματικά την διαπραγματευτική θέση του ελεγκτικού μηχανισμού γεγονός ανησυχητικό εάν λάβει κανείς υπόψη τις επιδόσεις της χώρας σε ζητήματα διαφθοράς όπως αυτή εκτιμάται ετησίως από διεθνείς οργανισμούς όπως π.χ. η Διεθνής Διαφάνεια.

Στα τέλη του περασμένου χρόνου το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε υπερηφάνως ότι έστειλε το πρώτο "ηλεκτρονικό κατασχετήριο" σε Τράπεζα με στόχο τον λογαριασμό ενός νομικού προσώπου με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Δεδομένου ότι η διαδικασία της κατάσχεσης γίνεται χωρίς ειδοποίηση δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο "οφειλέτης του Δημοσίου" μαθαίνει ότι χρωστάει όταν πάει στο ΑΤΜ να κάνει ανάληψη ή προσπαθεί να πληρώσει τη μισθοδοσία και δεν βρίσκει υπόλοιπο στον λογαριασμό του. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ηλεκτρονικό κατασχετήριο επιφέρει αποτελέσματα άμεσα ενώ σε περίπτωση λάθους, κάτι όχι σπάνιο, ο φορολογούμενος ταλαιπωρείται για 5-6 μήνες, ενίοτε δε και χρόνια για να πάρει πίσω τα ηλεκτρονικώς πλην λαθεμένα αρπαγέντα από την εφορία. Η μη ειδοποίηση κρίθηκε αντισυνταγματική από το ΣτΕ τον περασμένο Μάρτιο (366/2014) αλλά η ενοχλητική για το Υπουργείο απόφαση ανετράπη, κατά τα ειωθότα, από το ίδιο δικαστήριο με άλλη σύνθεση. Η νέα απόφαση (2082/2014) δέχεται ότι μη κοινοποίηση στον οφειλέτη είναι προφανώς αποδεκτή διότι "εάν αυτός επληροφορείτο την επικείμενη λήψη του μέτρου, θα έσπευδε να εισπράξει από τον τρίτο τα οφειλόμενα σε αυτόν χρήματα ή απαιτήσεις ή θα ανελάμβανε τα εις χείρας τρίτου κινητά του, με συνέπεια βεβαίως να καθίσταται αδύνατη η εξ αυτών ικανοποίηση της αξιώσεως του Δημοσίου".

Ακολουθώντας εκ νέου την λογική του αρπακτικού, το Υπουργείο δίνει τη δυνατότητα στον ελεγκτικό μηχανισμό να εισέρχεται στα σπίτια των οφειλετών και να κατάσχει μετρητά, χωρίς να απαιτείται η παρουσία εισαγγελικού λειτουργού. Δεδομένου ότι δεν είναι καθόλου δύσκολο για την εφορία να ζητήσει, για σοβαρή υπόθεση, την παρουσία εισαγγελέα για την διενέργεια ελέγχου στην οικία του φορολογούμενου, δύσκολα δικαιολογείται η συγκεκριμένη απόφαση. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα, λόγω της θύελλας αντιδράσεων που ξεσήκωσε, θα κριθεί από τον Άρειο Πάγο.


Αυτές οι ακρότητες δεν λύνουν το πρόβλημα αλλά αποτελούν τελικά ισχυρό σύμπτωμα της παθογένειας του φορολογικού συστήματος και των υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονομικών. Η ουσία βρίσκεται κατ'αρχήν στην ανάγκη σχεδιασμού εκ του μηδενός ενός απλού φορολογικού συστήματος το οποίο να θεσπίζει ίση μεταχείριση όλων των φορολογουμένων και όλων των πηγών εισοδήματος αλλά και την μεταφορά της αρμοδιότητας είσπραξης και των πόρων από τους φόρoυς επί των ακινήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ενός συστήματος η συμμόρφωση προς το οποίο θα είναι εφικτή, κάτι που σε πολλές περιπτώσεις (π.χ. ελεύθεροι επαγγελματίες, ΕΝΦΙΑ σε ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα κλπ) δεν ισχύει σήμερα. Στη συνέχεια χρειάζεται να στελεχωθεί εκ νέου ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός με αξιοκρατικά κριτήρια και ασφυκτικό έλεγχο των ελεγκτών ώστε να περιοριστεί η διαφθορά. Η παροχή υπερεξουσιών στις υπηρεσίες, υπό τις παρούσες συνθήκες, τσαλακώνει θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών και επιφέρει, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αποτελέσματα αντίθετα των επιδιωκόμενων.

Friday, August 08, 2014

Το θερινό λαστιχάκι των μεταρρυθμίσεων

του Ανδρέα Πετρουλάκη, από την "Καθημερινή"


Οι μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα εμπίπτουν απολύτως στην κατηγορία που η επιστήμη των υλικών αποκαλεί "shape memory", δηλαδή έχουν την ιδιότητα να "θυμούνται" το αρχικό τους σχήμα στο οποίο επανέρχονται π.χ. μετά το τέντωμα ή το τσαλάκωμα. Κάτι δηλαδή σαν το καλσόν που όταν βγει δεν θυμίζει πια σε τίποτε τα καλλίγραμμα πόδια τα οποία κοσμούσε.

Έτσι λοιπόν η καλοδουλεμένη αναδιάρθρωση της Αστυνομίας που προώθησε και νομοθέτησε ο Δένδιας καταργείται με (ν)τροπολογία του διαδόχου του Κικίλια ο οποίος είμαι σίγουρος ότι δεν μπήκε καν στον κόπο να διαβάσει τη νέα δομή (βεβαίως και να τη διάβαζε είναι αμφίβολο ότι θα καταλάβαινε). Ο ίδιος φέρελπις νέος με το κοφτερό βλέμμα επανίδρυσε το αστυνομικό τμήμα της Ακρόπολης γιατί στην Ελλάδα, ως γνωστόν, δεν πρέπει να θίγονται τα κακώς κείμενα (εν προκειμένω και κυριολεκτικά).. [βλέπε Τα ποντίκια πανηγυρίζουν την επανίδρυση της Ακρόπολης]

Πολέμησε ο Μητσοτάκης να προωθήσει την αξιολόγηση στο Δημόσιο αλλά τελικά λύγισε και με δική του (ν)τροπολογία "καθίσταται σαφές ότι η εφαρμογή της αξιολόγησης δεν συνδυάζεται με οποιαδήποτε έννομη δυσμενή συνέπεια με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης. Έτσι η βαθμολογία του υπαλλήλου δεν επιφέρει την απόλυση του ή την αλλαγή του καθεστώτος εργασίας του" δηλαδή "το σύστημα αξιολόγησης έχει πρωτίστως παιδαγωγικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην βελτίωση της απόδοσης". Αυτό θυμίζει το ανέκδοτο με τον τύπο που περίμενε, τύφλα στο μεθύσι, στη σειρά για αλκοτέστ.  Όταν το μηχάνημα τερμάτισε και οι αστυνομικοί του ζήτησαν τα κλειδιά του αυτοκινήτου, αυτός απάντησε "δεν έχω αυτοκίνητο, απλώς ήθελα να μετρηθώ".

Στις 5.8 έγραφε ο Πάσχος Μανδραβέλης στην "Καθημερινή" "Αυτή την «την πιο ριζοσπαστική, την πιο δημοκρατική μεταρρύθμιση» του κ. Σαμαρά επιχειρούν να ανατρέψουν με θερινή τροπολογία για τη ΝΕΡΙΤ πέντε υπουργοί (Γκίκας Χαρδούβελης, Κυριάκος Μητσοτάκης, Ιωάννης Βρούτσης, Δημήτριος Σταμάτης, Μαυρουδής Βορίδης). Η τροπολογία για τη δημόσια τηλεόραση χώθηκε σε νομοσχέδιο για το ογκολογικό νοσοκομείο «Αγιοι Ανάργυροι» (τι στην ευχή; Τσάμπα οργίζεται ο πρωθυπουργός και δίνει εντολές να μην μπαίνουν άσχετες τροπολογίες σε νομοσχέδια; Ούτε οι στενότεροι συνεργάτες του δεν ακούν τις εντολές του;) αλλά αυτό -αν και αντισυνταγματικό- είναι το μικρότερο κρίμα της συγκεκριμένης διάταξης. Το χειρότερο είναι ότι αυτή η πραγματικά δημοκρατική μεταρρύθμιση, που γιόρτασε δεόντως ο κ. Σαμαράς, ανατρέπεται και η ΝΕΡΙΤ ξαναγίνεται ΕΡΤ, αφού, σύμφωνα με την «τροπολογία των πέντε», ο αρμόδιος για θέματα ραδιοτηλεόρασης υπουργός θα διορίζει επτά από τα δέκα (!) μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου της ΝΕΡΙΤ. Το ερώτημα είναι απλό: αν ήταν να ξανακάνουμε την ΕΡΤ όχημα της κυβερνητικής προπαγάνδας, γιατί έγινε η χώρα ρεζίλι με το ξαφνικό «μαύρο της ΕΡΤ»; Δεν διόριζαν απευθείας το Εποπτικό της Συμβούλιο αντί να γίνουμε η χλεύη της οικουμένης;"

Το θερινό τμήμα της Βουλής που έγινε "λαστιχάκι" και επαναφέρει τα πράγματα στη θέση τους εξαίρεσε το αμαρτωλό αγγελιόσημο από τους φόρους υπέρ τρίτων που καταργήθηκαν. Γιατί, ως γνωστόν all pigs are equal but some pigs are more equal than the others.

 Ο Μπίσμαρκ είχε πεί ότι "οι νόμοι είναι σαν τα λουκάνικα - δεν θέλεις να τους βλέπεις να γίνονται". Είχε δίκιο ο άνθρωπος. Οι εργασίες του φετινού θερινού τμήματος της Βουλής, το οποίο ξεπέρασε κάθε άλλο σε αθλιότητα και μόνο αηδία μπορεί να προκαλέσει σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη, γίνονται -όχι τυχαία- όταν όλοι λείπουν σε διακοπές και δεν βλέπουν. Η μόνη διαφορά είναι ότι τα λουκάνικα είναι ιδιαιτέρως νόστιμα και ευχάριστα ενώ το νομοθετικό έργο του θερινού τμήματος της Βουλής των Ελλήνων αηδέστατο και αισχρό.

Monday, August 04, 2014

Τα ντέρτια του Καράμπελα

Ο βουλευτής Βοιωτίας της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Καράμπελας ζήτησε από το βήμα της Βουλής την απόσυρση της διάταξης με την οποία καταργείται η υποχρέωση δημοσίευσης προκηρύξεων στον Τύπο. «Το γεγονός ότι θα δημοσιεύονται στο διαδίκτυο οι προκηρύξεις δεν σημαίνει ότι επήλθε η (sic) πλήρης διαφάνεια. Σε μια χώρα μάλιστα που η εξοικείωση με το διαδίκτυο είναι πολύ χαμηλή σε σχέση με τις άλλες χώρες. Πάρτε παράδειγμα εμάς εδώ μέσα. Πόσοι Υπουργοί και βουλευτές ξέρουν να ανοίγουν τον υπολογιστή; Ας λύσουμε πρώτα τα προβλήματα με τις υπερτιμολογήσεις και τα υπόλοιπα και μετά καταργούμε την υποχρεωτική δημοσίευση των προκηρύξεων στον τύπο», είπε ζητώντας την απόσυρση του άρθρου.

H χρήση του διαδικτύου στην Ελλάδα (στοιχεία Eurostat 2013) είναι όντως χαμηλή (56%) σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε. (79%) αλλά η σχέση ανατρέπεται στην περίπτωση της υποβολής φορολογικής δήλωσης ηλεκτρονικά, όπου τα ποσοστά είναι 63% στην Ελλάδα έναντι μέσου όρου 44% στην Ευρώπη (Internet access and use in 2013 More than 60% of individuals in the EU28 use the internet daily Income tax declaration: most used e-government service. Τα ποσοστά αυτά ξεπερνούν το 90% στην περίπτωση των ενεργών οικονομικά ατόμων που ενδιαφέρονται για μία προκήρυξη και είναι σε κάθε περίπτωση μεγαλύτερα από την -με την μεγαλύτερη κυκλοφορία- εφημερίδα η οποία αγοράζεται από το 0,02% των Ελλήνων και είναι διαθέσιμη μία μόνο ημέρα, σε αντίθεση με το internet, όπου η πληροφορία που αναρτάται είναι διαθέσιμη μόνιμα. Η επίκληση τώρα των προσωπικών ικανοτήτων Υπουργών και Βουλευτών, σχετικά με τις τεχνολογίες πληροφορικής, δεν είναι καλό παράδειγμα δεδομένου ότι η συγκεκριμένη ομάδα είναι ιδιαίτερα υπανάπτυκτη σε σχέση με τον μέσο όρο.

Το καλύτερο σχόλιο όμως  είναι το "Ας λύσουμε πρώτα τα προβλήματα με τις υπερτιμολογήσεις και τα υπόλοιπα και μετά καταργούμε την υποχρεωτική δημοσίευση των προκηρύξεων στον τύπο". Σε πρόσφατη ανάρτησή μου (Εδώ καράβια χάνονται και ο Ελληνάρας χτενίζεται) έγραφα: 

..Η δεύτερη ουσιώδης διαπίστωση είναι η κλασσική αντίδραση του νεογραικύλου σε κάθε πρόοδο και αλλαγή: «Μα αυτό σε μάρανε όταν [εδώ μπαίνει κάτι συνήθως άσχετο αλλά πάντα μεγαλύτερο]». Η εναλλακτική εκδοχή είναι «μα αυτό θα μας λύσει το πρόβλημα;». Προφανώς η γνωστή παροιμία «εδώ καράβια χάνονται και η γριά (ή κάτι άλλο) χτενίζεται» είναι σοφή. Αναφέρεται όμως σε ενέργειες οι οποίες έχουν κόστος ευκαιρίας σε σχέση με ένα μεγαλύτερο, και περισσότερο επείγον ζήτημα. Το ότι καθάρισαν οι Ιάπωνες το στάδιο στο Μουντιάλ δεν είχε κανένα κόστος ευκαιρίας ως προς το μεγαλύτερο πλην εντελώς άσχετο ζήτημα του επιπέδου διαβίωσης στην Βραζιλία. Ομοίως όταν πάει να γίνει οποιαδήποτε μεταρρύθμιση στην Ελλάδα η αντίδραση είναι «μα αυτό (π.χ. η απελευθέρωση των ταξί) θα μας βγάλει από την κρίση;». Προφανώς όχι. Για να βγούμε από την κρίση χρειάζεται μία κρίσιμη μάζα μεταρρυθμίσεων και αποφάσεων τις οποίες δεν θα πάρουμε ποτέ εάν σκεφθούμε ότι καμία από αυτές μεμονωμένα δεν θα λύσει το πρόβλημα...

Το κακό είναι ότι ο νεογραικυλισμός του Καράμπελα δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Τόσο το παλαιολιθικό πλέον ΠΑΣΟΚ (ανοιχτά) όσο και οι περισσότεροι συνάδελφοί του από τη ΝΔ είμαι βέβαιος ότι συμφωνούν (κρυφά)  μαζί του στο θέμα των προκηρύξεων. Ας μην ξεχνάμε ότι μόλις προ διετίας η ΝΔ καταψήφισε την τροπολογία του κου Χαραλαμπόπουλου για την κατάργηση της δημοσίευσης των ισολογισμών στον Τύπο, η οποία τελικώς επιβλήθηκε (όπως και η τωρινή των προκηρύξεων) από την τρόικα. Σε σχετική μου ερώτηση η απάντηση ήταν ότι "δεν θέλουμε να διαταραχθούν οι σχέσεις του Προέδρου (και σημερινού Πρωθυπουργού) με τον Τύπο". Μ'άλλα λόγια πλήρωνε υποζύγιο φορολογούμενε για να έχει καλές σχέσεις ο Ηγέτης, αλλά και ο Καράμπελας,  με τον Τύπο.


Friday, August 01, 2014

Τα ποντίκια πανηγυρίζουν την επανίδρυση της Ακρόπολης

Τον περασμένο Ιανουάριο επαινούσα ("Επιτέλους μετακομίζει η Ακρόπολη") την απόφαση του τότε Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Δένδια να κλείσει το Αστυνομικό τμήμα "Ακροπόλεως", ατυχής γείτονας του οποίου υπήρξα από την ίδρυσή του. Δεν γνωρίζω εάν υπήρχαν ευρύτεροι επιχειρησιακοί λόγοι ή εάν το κλείσιμο αποφασίστηκε επειδή η θέση του τμήματος είναι ακατάλληλη (εξαιρετικά μικρός και στενός δρόμος) και επικίνδυνη (έχει υποστεί πολλές επιθέσεις και εμπρησμούς) και το ιστορικό του βεβαρημένο (έχουν κυριολεκτικά σκοτώσει κρατούμενους στο ξύλο).


Όποιοι και εάν ήταν ο λόγοι η απόφαση ήταν σωστή τουλάχιστον ως προς την παράμετρο της θέσης του κτιρίου που φιλοξενεί το εν λόγω τμήμα. Η υλοποίησή της χρειάστηκε σχεδόν έξι μήνες αφού το τμήμα εκκενώθηκε μόλις τον Ιούλιο. Απάνω που είχαμε αρχίσει να απολαμβάνουμε την ηρεμία (οι αστυνομικοί δεν τηρούν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και εν γένει έχουν δει πολλά αμερικάνικα έργα) αλλά και την καθαριότητα (ο Δήμος χρειάστηκε να κάνει εκτεταμένη επιχείριση απολύμανσης και σφράγισης κτηρίου στην Πραξιτέλους για να καταπολεμήσει τα ποντίκια που έκαναν πάρτι με τα απόβλητα του εστιατορίου των αστυνομικών στο ισόγειο), ήρθε ο Πάνσοφος Υπουργός Κικίλιας και με απόφασή του επανίδρυσε το Τμήμα. Το επιχείρημά του ήταν ότι "δεν παίζει με την ασφάλεια των πολιτών".


Εν προκειμένω παίζει σίγουρα με τα νεύρα μας και πολύ πιθανόν και με κάτι άλλο, δικό του.