Εξελίξεις στην αυτοματοποίηση και στην γεωγραφική κατανομή της παραγωγής ενδυμάτων

Κατά τη δεκαετία του ’80 υπήρξαν ευρύτατες ερευνητικές προσπάθειες με στόχο την πλήρως αυτοματοποιημένη παραγωγή ενδυμάτων, κυρίως στις ΗΠΑ (TC2) και στην Ιαπωνία. Αυτές όμως εγκαταλείφθηκαν τόσο εξ αιτίας ανυπέρβλητων τεχνικών εμποδίων όσο και λόγω της αδυναμίας ανάπτυξης οικονομικά βιώσιμων λύσεων, αφού είχε ήδη αρχίσει η μεταφορά της παραγωγής σε χώρες με χαμηλό εργατικό κόστος. Όταν ο ιδρυτής της IAF επισκέφθηκε την Κίνα το 1974 διαπίστωσε με μεγάλη έκπληξη ότι έκοβαν τα ρέλια (λωρίδες υφάσματος για φινίρισμα) στο χέρι παρά το ότι υπήρχαν ρελοκοπτικές μηχανές ήδη από τον 19 αιώνα. Ρώτησε τον υπεύθυνο του εργοστασίου και έλαβε την αφοπλιστική απάντηση «η κοπελίτσα [που κόβει στο χέρι] είναι φθηνότερη [από τη μηχανή]». Πέρα όμως από το γεγονός ότι τα πολύ φθηνά μεροκάματα στις αναπτυσσόμενες χώρες καθιστούσαν εξαιρετικά δυσχερή την οικονομικά ελκυστική αυτοματοποίηση της παραγωγής ενδυμάτων, υπήρχαν και σοβαρότατα τεχνικά εμπόδια τα οποία οδήγησαν στην πλήρη εγκατάλειψη των φιλόδοξων ερευνητικών προγραμμάτων της δεκαετίας του ’80. Αυτά είχαν κυρίως σχέση με την φύση του υφάσματος ως υλικό. Σε αντίθεση με τα σταθερών διαστάσεων στερεά υλικά και μέταλλα για τα οποία υπάρχει πληθώρα λύσεων για τον αυτόματο χειρισμό τους (αρπάγες, μαγνήτες κλπ), το ύφασμα είναι εύκαμπτο με ασταθείς διαστάσεις και άρα αδύνατον να αντιμετωπισθεί με τις διαθέσιμες τότε τεχνολογίες χειρισμού. Μια νέα ερευνητική προσπάθεια υπό τον καθηγητή Dickerson στο Georgia Institute of Technology έλυσε δύο σημαντικά προβλήματα που δυσκόλευαν την ανάπτυξη πλήρως αυτοματοποιημένης παραγωγής ενδυμάτων: αυτό του χειρισμού του υλικού και αυτό της σύνδεσης (ραφής) δύο μερών. Στην πρώτη περίπτωση αξιοποίησε διατάξεις που παγώνουν στιγμιαία ύφασμα το οποίο έχει εκ των προτέρων υγρανθεί ελαφρά με αποτέλεσμα να είναι ευχερής ο ακριβής χειρισμός του. Στο δεύτερο μεγάλο πρόβλημα, αυτό της ραφής-συνένωσης δύο μερών υφάσματος με ασταθείς διαστάσεις η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε συστήματα τεχνητής όρασης τα οποία μετρούν τα νήματα του κάθε υφάσματος και τοποθετούν την κάθε βελονιά μετά από συγκεκριμένο αριθμό νημάτων. Είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται πραγματική πρόοδος στην αυτοματοποίηση της παραγωγής ενδυμάτων αν και η ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος μάλλον απέχει αρκετές δεκαετίες. Ακόμη δε και όταν αναπτυχθεί είναι αμφίβολο εάν θα είναι οικονομικά βιώσιμο. Σήμερα ο μηνιαίος μισθός εργάτριας ραφής στην Κίνα κυμαίνεται περί τα 150 ευρώ τουλάχιστον 15 φορές δηλαδή χαμηλότερα, σε όρους ωριαίου κόστους, από μια μέση Ελληνίδα γαζώτρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρά το ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο μισθών, κυρίως στις χώρες της Ασίας, κατά τη διετία 2008-2009 παρατηρήθηκε σημαντική μείωση των θέσεων εργασίας, σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από αυτήν που δικαιολογεί η μείωση της ζήτησης διεθνώς. Μια πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO) εκτιμά ότι χάθηκαν 11-15 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον κλάδο κυρίως εξ αιτίας της κάμψης της οικονομικής δραστηριότητας κατά τα έτη 2008-9. Οι μεγαλύτερες απώλειες αναφέρθηκαν στην Κίνα με 10 περίπου εκατομμύρια θέσεις, ακολουθούμενη από την Ινδία (500,000 βάσει των επισήμων στατιστικών, 1.000.000 βάσει των εκτιμήσεων των κλαδικών συνδέσμων), Πακιστάν, Ινδονησία και Μεξικό. Σύμφωνα με τη μελέτη «ο ρυθμός των απολύσεων και του κλεισίματος των εργοστασίων δεν μπορεί να εξηγηθεί από την μείωση της εξαγωγικής ζήτησης.» και συνεχίζει «η συγκέντρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων καθιστά δύσκολο στους μικρούς κατασκευαστές να επιβιώσουν στην διεθνή αγορά». Οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής και brands της κατηγορίας “fast fashion” αναζητούν όλο και περισσότερο προμηθευτές που μπορούν να αναλάβουν την προμήθεια των απαραίτητων πρώτων υλών, να συντονίσουν τα logistics και να λειτουργούν σε πολλές χώρες ώστε να εξασφαλίζουν τους συντομότερους δυνατούς χρόνους παράδοσης. Οι μεγάλοι αγοραστές, συνεργάζονται πλέον, αντί με πολλούς μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, με «στρατηγικούς προμηθευτές» δηλαδή μεγάλα κατασκευαστικά γκρουπ ή αντιπροσώπους, οι οποίοι μπορούν να διαχειριστούν την παραγωγή σε μεγάλο αριθμό εργοστασίων με εκτεταμένη γεωγραφική διασπορά, προσφέροντας υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Με βάση αυτές τις εξελίξεις στην διεθνή κατανομή της παραγωγής ενδυμάτων αλλά και το γεγονός ότι θα χρειαστούν δεκαετίες πριν δούμε τεχνολογίες αυτοματοποίησης ικανές να αντισταθμίσουν το υψηλότατο εργατικό κόστος, είναι ουτοπία να ομιλούμε για κοπή-ραφή ενδυμάτων στην Ελλάδα, πλην ελαχίστων εξειδικευμένων περιπτώσεων π.χ. ρούχων κατά παραγγελία . Αντίθετα οι Ελληνικές εταιρείες του κλάδου, οι οποίες έχουν σε μεγάλο βαθμό μεταλλαχθεί σε οιονεί παροχής υπηρεσιών, έχουν μέλλον επεκτείνοντας τα δίκτυα διανομής τους και επενδύοντας στο design και στην ανάπτυξη & ενίσχυση των brands.

Θάνατος δια χιλίων τομών (凌遲)

Ένα από τα φρικτότερα κινεζικά βασανιστήρια που εφαρμοζόταν στην Αυτοκρατορική Κίνα από το 900μΧ έως το 1905 οπότε και κατηργήθη, στηρίζεται στην αργή εκτέλεση τομών στο σώμα και σταδιακή αφαίρεση ιστού. Καμία από αυτές δεν είναι από μόνη της θανατηφόρα αλλά αθροιστικά σκοτώνουν από αιμορραγία, εάν η καρδιά αντέξει το στρες του τρομακτικού πόνου. Το πρόγραμμα της τρόικας ΔΝΤ, ΕΚΤ & ΕΕ μοιάζει με μια σύγχρονη μορφή του βασανιστηρίου αυτού. Έτσι οι επιχειρήσεις, το κύτταρο δηλαδή της οικονομίας, βρίσκονται αντιμέτωπες –σε μια περίοδο που ήταν έτσι και αλλιώς εξόχως δύσκολη- με αύξηση του ΦΠΑ κατά 4% την οποία δύσκολα μπορούν να μετακυλήσουν στις τιμές, με έκτακτη εισφορά επί των κερδών τους, τα οποία με περισσή πονηρία περιλαμβάνουν και την χρήση 2008, με βίαια μείωση της αγοραστικής δύναμης, με αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης από (τις πρακτικά πτωχές) Τράπεζες, με υψηλότατο ΕΤΑΚ (ή ΦΜΑΠ – in which we call a tax will still have to pay it if called by any other name) αλλά και με πολλές μικρότερες τομές που αθροιστικά έχει θεσμοθετήσει συν τω χρόνο το φαύλο συντεχνιακό σύστημα. Έτσι οι εταιρείες πληρώνουν, μέσω της ΔΕΗ, για την ΕΡΤ και προσφάτως για τους υπεράριθμους και ανεπρόκοπους τελωνειακούς. Πληρώνουν ορκωτούς λογιστές ή ελεγκτές μέλη του Οικονομικού Επιμελητηρίου οι οποίοι δεν κάνουν απολύτως τίποτε. Πληρώνουν να δημοσιεύσουν τον ισολογισμό τους (στην εποχή του διαδικτύου) σε εφημερίδες παράγοντας χιλιάδες τόνους σκουπιδιών και επιβαρύνοντας άνευ λόγου το περιβάλλον. Πληρώνουν για τη δημοσίευση του ισολογισμού τους στο ΦΕΚ ΑΕ & ΕΠΕ, χρήματα τα οποία καταλήγουν στις τσέπες των επίσης αχρήστων –στην εποχή του διαδικτύου- υπαλλήλων του Εθνικού Τυπογραφείου. Πληρώνουν παράβολο στην Διεύθυνση ΑΕ & ΕΠΕ των Νομαρχιών η λειτουργία της οποίας δεν έχει απολύτως καμία σκοπιμότητα παρά μόνο την απασχόληση (αυτό που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν make work) επιπλέον χαραμοφάηδων. Πληρώνουν σε επιμελητήρια τα οποία δεν τους παρέχουν καμία χρήσιμη υπηρεσία – αν οι υπηρεσίες τους ήταν πράγματι χρήσιμες δεν θα έπρεπε να φοβούνται την κατάργηση της υποχρεωτικότηταςσυνδρομής। Πληρώνουν δεκάδες πρόστιμα ή και «τυχερά», χωρίς να έχουν επί της ουσίας παρανομήσει, σε επίορκους και διεφθαρμένους εφοριακούς και πάσης φύσεως ελεγκτές। Πληρώνουν υπέρογκα και μη ανταποδοτικά δημοτικά τέλη, συμπεριλαμβανομένων και των τετραγωνικών μέτρων των κλιμακοστασίων. Ταυτόχρονα είναι εγκλωβισμένες σε ένα στρατιωτικού (για να μην πω σταλινικού) τύπου εργασιακό πλαίσιο το οποίο καθορίζει τις αμοιβές (και τις αποζημιώσεις) βάσει αρχαιότητος και όχι βάσει αυτού που πραγματικά προσφέρει στην εταιρεία ένας εργαζόμενος. της Το (ρητορικό) ερώτημα είναι πως θα εισπράξει το κράτος τους φόρους που έχει υπολογίσει εάν σκοτώσει την συντριπτική πλειοψηφία ακόμη και των μέχρι προσφάτως υγειών εταιρειών; Στην Αυτοκρατορική Κίνα εάν το έγκλημα συνεπεία του οποίου είχε καταδικαστεί κάποιος σε λίνγκ τσι (αργό κόψιμο) δεν ήταν ιδιαίτερα σοβαρό ή εάν η οικογένεια είχε χρήματα να λαδώσει τον Δήμιο τότε αυτός έκανε το πρώτο κόψιμο στον λαιμό απαλλάσσοντας το θύμα από ώρες –η και ημέρες- φρικτού πόνου.

Νόμος είναι το δίκιο του επόπτη!

Η “μάστιγα της φοροδιαφυγής” κυριαρχεί, ως πρόβλημα, στην επικαιρότητα με φόντο το, μη διαχειρίσιμο πλέον, δημοσιονομικό χάος στο οποίο περιήλθε η χώρα. Κανείς όμως δεν ασχολείται με το πως ορίζεται η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα. Σε θεωρητικό επίπεδο η έννοια της συμμόρφωσης (compliance) προϋποθέτει την ύπαρξη συγκεκριμένων κανόνων, γνωστών σε όλους και κατά προτίμηση λίγων, απλών και κατανοητών. Στην Ελλάδα, οι κανόνες, ων ουκ έστιν αριθμός, είναι αφάνταστα πολύπλοκοι και αλλάζουν συνεχώς. Αυτό διότι η εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου προσπαθεί αντί να αντιμετωπίσει στη ρίζα το πρόβλημα, το οποίο κατά κύριο λόγο είναι η ανεπάρκεια, διαφθορά & αναποτελεσματικότητα του φορεισπρακτικού μηχανισμού, προσπαθεί, με όλο και περισσότερους νέους κανόνες, να το παρακάμψει. Χαρακτηριστικό είναι το μέτρο των αποδείξεων (και η αποσυρθείσα ανοησία της παρακράτησης του 8% στην παροχή υπηρεσιών) το οποίο μεταφέρει στους πολίτες τη δουλειά και τις ευθύνες των εφοριακών. Ακόμη όμως και εάν κάποια επιχείριση αφιερώσει σημαντικό χρόνο και πόρους προκειμένου να εξασφαλίσει την συμμόρφωσή της με το δαιδαλώδες αυτό πλέγμα φορολογικών υποχρεώσεων, θα βρεθεί αντιμέτωπη με «την κρίση του ελεγκτή». Η Ελλάδα είναι η μόνη ανεπτυγμένη χώρα στην οποία το περιεχόμενο του εγκεφάλου κάθε ελεγκτή και επόπτη αποτελεί πηγή δικαίου. Με απλά λόγια προκειμένου μια επιχείριση να αποφύγει σημαντικούς φόρους και πρόστιμα δεν αρκεί να συμμορφώνεται, στο ακέραιο, με την κείμενη νομοθεσία και τις μυριάδες ερμηνευτικές εγκυκλίους του Υπουργείου Οικονομικών. Απαιτεί και πρόσβαση στις αβυσσαλέες εγκεφαλικές λειτουργίες του αρμοδίου ελεγκτή και του επόπτη του προκειμένου να προβλέψει την μελλοντική τους «κρίση». Στην πραγματικότητα κανείς ελεγκτής, επόπτης ή έφορος δεν ελέγχθηκε ποτέ γιατί επέβαλε φόρους και πρόστιμα παράνομα & αυθαίρετα. Αντιθέτως η απύθμενη ανοησία της στοχοθεσίας σπρώχνει το σύστημα στην αυθαιρεσία προκειμένου «να πιαστούν τα νούμερα». Η παράνομη συμπεριφορά επιχειρήσεων και πολιτών είναι κατανοητή δεδομένου ότι μεταξύ των εκατοντάδων χιλιάδων επιχειρήσων & των εκατομμυρίων πολιτών είναι στατιστικώς βέβαιο ότι θα υπάρχουν και αυτοί που οι Αγγλοσάξωνες αποκαλούν σάπια μήλα (rotten apples). Η λειτουργία όμως του κράτους με όρους παπατζή της οδού Αθηνάς είναι απολύτως ανεπίτρεπτη.

Υπάρχει τελικά μονιμότητα (με την καλή έννοια) στο Δημόσιο;

Η μονιμότητα θεσπίστηκε σε άλλες, πολύ διαφορετικές εποχές, για να εξασφαλίσει την διοικητική συνέχεια προστατεύοντας τους δημόσιους υπηρέτες από την, για κομματικούς λόγους, απόλυση. Παρά το γεγονός ότι η μονιμότητα εφαρμόστηκε διασταλτικά και επεκτάθηκε, πέραν κάθε λογικής, στο σύνολο του «ευρύτερου» δημοσίου τομέα μάλλον δεν εξασφάλισε τη συνέχεια της διοίκησης κατά την εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία. Προφανώς κάθε υπουργείο τηρεί τα –ελάχιστα- προβλεπόμενα υπηρεσιακά αρχεία ενώ διατηρεί, τυπικά τουλάχιστον, τους εργαζόμενους σε αυτό οι οποίοι, μόνιμοι όντες, εξακολουθούν να μισθοδοτούνται ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα διοικεί. Δεδομένου όμως ότι τόσο ο πρωθυπουργός όσο και οι υπουργοί δεν στηρίζονται στην ιεραρχία αλλά σε στρατιές «ειδικών συμβούλων» και στους γενικούς γραμματείς (οι οποίοι, σε αντίθεση με τους Γενικούς Διευθυντές στο παρελθόν, αλλάζουν μαζί με την κυβέρνηση) κάθε εναλλαγή κόμματος στην εξουσία συνοδεύεται από την διακοπή κάθε διοικητικής συνέχειας και την εγκατάλειψη συλλήβδην όλων των πολιτικών. Σε κάθε αλλαγή εξαφανίζονται όλα τα κρίσιμα αρχεία, σκληροί δίσκοι υπολογιστών κλπ τα οποία περιέχουν πολυτιμότατες πληροφορίες σχετικά οι οποίες δεν περιλαμβάνονται, εκ των πραγμάτων, στα υπηρεσιακά αρχεία. Ταυτόχρονα, σε αντίθεση π.χ. με τις ΗΠΑ όπου υπάρχει θεσμική πρόβλεψη για την παράδοση-παραλαβή της Προεδρίας, στην Ελλάδα κάθε «ειδικός σύμβουλος», όσο καλοπροαίρετος, εργατικός, ευφυής και εάν είναι και όσο κέφι για δουλειά και εάν έχει, καταλήγει, σαν τον μαθητευόμενο μάγο του Ντικά, να μαθαίνει την «αλφαβήτα» από την αρχή. Έτσι δεν αξιοποιούνται οι επιτυχημένες πολιτικές του παρελθόντος και χάνεται πολύτιμος χρόνος έως ότου η νέα ομάδα ξαναανακαλύψει τον τροχό. Έτσι, παρά την συνταγματική κατοχύρωση της μονιμότητας αυτή δεν επιτυγχάνει τον βασικό της στόχο δηλαδή τη συνέχεια και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Στην πραγματικότητα προκαλεί τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα αφού στοιβάζει υπεράριθμους «βολεμένους» δημοσίους υπαλλήλους το μισθολογικό κόστος των οποίων έχει οδηγήσει πρακτικά τη χώρα στην πτώχευση.

Περί κεκτημένων

Η έννοια της “κατάκτησης” είτε πρόκειται για ερωτική, αθλητική, οικονομική, θεσμική, κορυφών ή εδαφών κατά κανόνα γεννά στον κατακτητή και στο περιβάλλον του ιδιαίτερα θετικά συναισθήματα. Από την –κατ’αρχήν θετική- έννοια της κατάκτησης διαφοροποιείται η έννοια του “κεκτημένου”. Ένας αθλητής που κατακτά ένα ρεκόρ το διατηρεί ως «κεκτημένο» έως ότου ένας άλλος, νεότερος και καλύτερος, θα το σπάσει. Στην περίπτωση της κατάκτησης εδαφών η ιστορία έχει δείξει ότι η διατήρησή τους είναι δύσκολη υπόθεση γεγονός που ισχύει, με φωτεινές εξαιρέσεις βεβαίως, και στις ερωτικές κατακτήσεις. Δεν υπάρχει όμως πιό ρευστή κατάκτηση από την οικονομική δεδομένου ότι το οικονομικό, επιχειρηματικό, τεχνολογικό περιβάλλον εξελίσσεται με αποτέλεσμα π.χ. η επιτυχημένη επιχειρηματική ιδέα του σήμερα να είναι ο μεγάλος χαμένος του αύριο (και σπανιότερα τανάπαλιν). Για το λόγο αυτό στις οικονομίες με υψηλή ανταγωνιστικότητα κάθε οικονομική «κατάκτηση» συνδέεται άρρηκτα με την πραγματική απόδοση κάθε επιχείρισης ή εργαζομένου. Έτσι η «κατάκτηση» του εργαζόμενου εξαρτάται από τις «κατακτήσεις» της εταιρείας στην οποία εργάζεται, την ανάπτυξή της, τα κέρδη της και γενικότερα την ικανότητά της να παράγει πλούτο. Πλούτος ο οποίος στη συνέχεια χρηματοδοτεί την «κατάκτηση» των εργαζομένων που μόχθησαν για την παραγωγή του. Στην Ελλάδα τόσο στον ιδιωτικό τομέα, αλλά κυρίως στο Δημόσιο, η κατάκτηση δεν συνδέεται ούτε κατ’ ελάχιστον με την συνεισφορά κάθε εργαζόμενου στην παραγωγή πλούτου. Αντιθέτως λόγω των κομματικών στρεβλώσεων, ομάδες πίεσης, οι οποίες κατά κανόνα δεν συνεισφέρουν ιδιαίτερα στην κοινωνία, έχουν «κατακτήσει» υπέρογκα προνόμια εις βάρος πρακτικά των υπολοίπων. Προνόμια τα οποία ακόμη και η εξοντωτική φορολόγηση των πραγματικά εργαζομένων δεν μπορούσε να χρηματοδοτήσει με αποτέλεσμα να καταφεύγουμε σε δανεικά. Φθάνοντας στο σημείο να μην μας δανείζουν πλέον. Πρέπει επιτέλους, όπως κάθε αθλητής, να αντιληφθούμε –κυρίως στο δημόσιο- ότι η κατάκτηση δεν εξασφαλίζει επ ‘αόριστον τα «κεκτημένα» αλλά γι’ αυτά πρέπει να κοπιάζουμε καθημερινά. Ώστε να αποτελούν πραγματικές κατακτήσεις και όχι ληστεία εις βάρος των συνανθρώπων μας και της κοινωνίας.

Η ένδυση έχει μέλλον

Τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται σε οριακά διαχειρίσιμη –ορισμένοι θα έλεγαν ακόμη και μη διαχειρίσιμη- κατάσταση η οποία επιβάλλει εξαιρετικά προσεκτική κατανομή των πολύ περιορισμένων πόρων. Για τον λόγο αυτό προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι συζητείται η περαιτέρω στήριξη κλωστοϋφαντουργικού ομίλου ο οποίος έχει πρακτικά παύσει τις εργασίες του χωρίς ταυτόχρονα να υπάρχει καμία απολύτως δυνατότητα βιώσιμης επαναλειτουργίας του. Η προηγούμενη κυβέρνηση του παρείχε εγγυήσεις για πιστώσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, το μόνο αποτέλεσμα των οποίων θα είναι η ισόποση αύξηση του ήδη ανεξέλεγκτου δημοσίου χρέους μόλις αυτές καταπέσουν. Επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει την νομιμότητα των ανωτέρω ενεργειών στα πλαίσια των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων με ορατό τον κίνδυνο να κριθεί ότι παραβαίνουν το κοινοτικό δίκαιο. Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγήσει στην επιβολή προστίμου αφού υπό τις παρούσες συνθήκες είναι ανέφικτη η ανάκτηση των ποσών.

Η πλήρως απελευθερωμένη διεθνής αγορά κλωστοϋφαντουργικών σε συνδυασμό με το ιδιαίτερα υψηλό κόστος παραγωγής στη χώρα μας, καθιστούν μη βιώσιμη την ελληνική παραγωγή έστω με ορισμένες, μη ποσοτικά σημαντικές, εξαιρέσεις. Η προστιθέμενη αξία στα είδη κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης δεν προκύπτει πλέον από την παραγωγή καθαυτή αλλά από το design, την ανάπτυξη ισχυρών brands, αποτελεσματικών δικτύων διανομής και από τον πλήρη ολοκλήρωση και αξιοποίηση της πληροφορίας σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η παραγωγή αντιμετωπίζεται ως πόρος (resource) τον οποίο κάθε εταιρεία προμηθεύεται από τους υπεργολάβους που κρίνει ότι προσφέρουν την καλύτερη σχέση ποιότητας τιμής με περισσότερες από τις μισές παραγγελίες να κατευθύνονται στην Ασία. Το πεδίο του ανταγωνισμού έχει εδώ και δεκαετίες μεταφερθεί από το μέτωπο της ποιότητας σε αυτό του design, του brand equity και της διανομής. Στο μέλλον αναμένεται να παίξει ρόλο η περιβαλλοντική και κοινωνική υπευθυνότητα μιας εταιρείας, χωρίς όμως προς το παρόν να είναι διατεθειμένος ο καταναλωτής να πληρώσει το κόστος που προκύπτει.

Η ελληνική βιομηχανία ένδυσης έχει σε σημαντικό βαθμό προσαρμοστεί στις εξελίξεις αναπτύσσοντας τον προϊoντικό της σχεδιασμό, χτίζοντας δίκτυα διανομής κ.λ.π. Για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις χρειάζεται συστηματική δουλειά για την ενίσχυση του design, την βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσης των στελεχών, την ανάπτυξη της λεγόμενης μη τεχνολογικής καινοτομίας και την στροφή προς τις διεθνείς αγορές. Οι σημερινές ωστόσο αγκυλώσεις της διοίκησης, υπό την πίεση του περίφημου πολιτικού κόστους, κατευθύνουν, πόρους σε καταδικασμένες εκ των πραγμάτων επιχειρήσεις. Πόροι οι οποίοι, όπως και στην περίπτωση του προγράμματος ΚΕΥΔ στο παρελθόν, θα είχαν ιδιαίτερα θετικές επιδράσεις στην οικονομική δραστηριότητα του κλάδου εάν είχαν επενδυθεί σωστά.

Η δράση των Ταλιμπάν στην Ελλάδα

Οι Ταλιμπάν υπό τον Μουλά Ομάρ δεν περιορίζονται δυστυχώς στα στενά γεωγραφικά όρια της Βακτριανής (αυτό που ονομάζουμε σήμερα Αφγανιστάν) αλλά ζουν και δρουν σε θύλακες ακόμη και στο Γιουνανιστάν. Σημαντικές συγκεντρώσεις Ταλιμπάν εμφανίζονται στις Πολεοδομίες, στις Εφορίες, στην Αστυνομία και εν γένει στον ευρύτερο δημόσιο τομέα του Γιουνανιστάν. Στατιστικά σημαντική συσχέτιση παρατηρείται δε μεταξύ της ιδιότητας του ελεγκτή (ασχέτως τομέως) και της πίστεως στα ιδανικά των Ταλιμπάν. Η επιστήμη, αναγνωρίζοντας τις σημαντικές φυλετικές, θρησκευτικές και εθνοτικές διαφορές που χωρίζουν τους Ταλιμπάν του Αφγανιστάν από αυτούς του Γιουνανιστάν χαρακτήρισε τους δεύτερους, χωρίς βεβαίως καμία διάθεση μείωσης της προσωπικότητος αυτών, ως «μικρούς Ταλιμπάν». Το ενδιαφέρον είναι ότι οι μικροί Ταλιμπάν αποκτούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους σε μεγαλύτερη ηλικία, με μία αργή και σταθερή διεργασία η οποία άρχεται από την πρόσληψη αυτών σε θέσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα του Γιουνανιστάν. Αντιθέτως οι «βέροι Ταλιμπάν» γαλουχούνται από μικρή ηλικία με μεθόδους θρησκευτικού προσηλυτισμού. Ορισμένοι Ταλιμπανολόγοι¹ θεωρούν τους «μικρούς» Ταλιμπάν αυθεντικότερους των «βέρων» αφού μυήθηκαν όντας ενήλικες και εν πλήρη συνειδήσει. Παρά την σημαντική αυτή διαφορά και οι δύο τύποι Ταλιμπάν παρουσιάζουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά, με βασικό εξ αυτών τον ρατσισμό. Διαφωτιστικό παράδειγμα τέτοιας δράσης είναι αυτό ελεγκτή του ΗΛΠΑΠ – Ταλιμπάν ο οποίος συνέλαβε νεαρή γαλλίδα που εργάζεται στην Ελλάδα να μετακινείται άνευ εισιτηρίου. Ήταν η μέρα που απεργούσε το μετρό και ταυτόχρονα η ΕΣΗΕΑ είχε απαγορεύσει την μετάδοση της σχετικής πληροφορίας από τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Αποτέλεσμα ήταν να ταλαιπωρηθεί ο κόσμος, μεταξύ αυτού και η νεαρή γαλλίδα της ιστορίας μας. Αφού προσπάθησε απεγνωσμένα να βρει εισιτήριο επιβιβάστηκε χωρίς αυτό στο τρόλεϊ για να μην καθυστερήσει περισσότερο στη δουλειά της. Ο μικρός Ταλιμπάν που την συνέλαβε όχι μόνο δεν έδειξε επιείκεια αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες συνθήκες της ημέρας αλλά την «στόλισε» αγρίως και της είπε ότι «αφού δεν μιλάει καλά ελληνικά να γυρίσει από εκεί που ήρθε». Εδώ σημειώνει κανείς ακόμη μία ιδιαιτερότητα των Ταλιμπάν του Γιουνανιστάν οι οποίοι στην πλειονότητά τους δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι είναι, μεταξύ άλλων, και πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης². Ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση Ταλιμπάν παρατηρείται στους ελεγκτικούς μηχανισμούς του Υπουργείου Οικονομικών όπου και ανήκει το διαβόητο άντρο των Ταλιμπάν γνωστό και ως Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων. Η εκάστοτε κυβέρνηση με στρουθοκαμηλική διάθεση προσπαθεί ανεπιτυχώς αλλάζοντας το όνομα του οχυρού να πείσει ότι έχει και τον έλεγχό του. Οι παλαιότεροι θα γνωρίζουν την συγκεκριμένη τοποθεσία ως ΥΠΕΔΑ αν και οι μεγαλύτερες δόξες των Ταλιμπάν ενεγράφησαν ανεξίτηλα στη συνείδηση των πολιτών όταν το λημέρι λεγόταν «ΣΔΟΕ». Τέτοια είναι η δύναμη του εν λόγω brand name που χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα από τους Ταλιμπάν κατά τις επιδρομές τους με στόχο να σπείρουν τον πανικό στα θύματά τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που στο άκουσμα και μόνο του ονόματος διεκπεραιώνεται με συνοπτικές διαδικασίες η συναλλαγή. Οι υπηρετούντες στην ΥΠ.Ε.Ε.,ΣΔΟΕ,ΥΠΕΔΑ Ταλιμπάν είναι κατά γενική ομολογία των περισσότερων ταλιμπανολόγων οι θρασύτεροι όλων. Παρά το ότι έχουν εξασφαλίσει και εν πολλοίς διαμορφώσει ένα νομικό και κανονιστικό πλαίσιο το οποίο τους επιτρέπει να ληστεύουν νομίμως και ευχερώς ακόμη και τίμιους βιοπαλαιστές, υπάρχουν λίγες περιπτώσεις κατά τις οποίες αδυνατούν να εντοπίσουν παράβαση/εις . Ο εντοπισμός παραβάσεων αποτελεί ουσιώδες ζητούμενο για τους Ταλιμπάν του συγκεκριμένου χώρου, διότι αυτές αποτελούν αναγκαία συνθήκη διαπραγμάτευσης, η οποία βεβαίως απώτερο στόχο έχει την δωροληψία. Το θράσος αυτής της ιδιαίτερα εξτρεμιστικής πτέρυγας των Ταλιμπάν του Γιουνανιστάν είναι τέτοιο που, ελλείψει παραβάσεων, δεν διστάζουν να εκστομίσουν, με ιδιαίτερα πειστικό τρόπο, ασύστολα ψεύδη προκειμένου να τρομοκρατήσουν το ανυποψίαστο θύμα. Έχουν δε την ικανότητα να μετατρέπουν το ελάχιστο των θεμάτων σε μέγα ζήτημα και στη συνέχεια να παρουσιάσουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες. Είναι βέβαια περιττό να σημειώσουμε ότι το σχετικό συγχωροχάρτι, όπως και κατά τον Μεσαίωνα, δεν παρέχεται δωρεάν. Ο προαναφερθείς ρατσισμός των Ταλιμπάν δεν περιορίζεται σε αλλόθρησκους και αλλόφυλους. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσει κανείς και τους εργοδότες οι οποίοι είναι για τους απανταχού Ταλιμπάν ότι και το κόκκινο πανί για τον Ταύρο. Ας δούμε ένα δείγμα γραφής «μικρού Ταλιμπάν» ο οποίος δραστηριοποιείται στο ΙΚΑ: Επισκεπτόμενος εταιρεία διαπίστωσε ότι εννέα χρόνια πριν αυτή δεν είχε γράψει το όνομα υπαλλήλου στο περίφημο «βιβλίο νεοπροσλαμβανόμενου προσωπικού». Ο εν λόγω υπάλληλος απασχολείτο ακόμη στην εταιρεία, είχε προσληφθεί κανονικά και του είχαν καταβληθεί στο ακέραιο ο μισθός και οι αναλογούσες εισφορές. Εκμεταλλευόμενος το νομικό πλαίσιο ο Ταλιμπάν βεβαίωσε με εμφανή χαιρεκακία πρόστιμο 500 Ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι κύριοι αυτοί κυνηγούν τα εύκολα και αθώα θύματα αφού αποφεύγουν τις «κακοτοπιές» όπου υπάρχει και η πραγματική παραβατικότητα. Παρά δε τις φιλότιμες προσπάθειες των «δυτικού τύπου» κατοίκων του Γιουνανιστάν αλλά και διάφορες πολιτικές μεγαλοστομίες η μάστιγα των Ταλιμπάν εξακολουθεί να ταλανίζει την καθημερινότητα των πτωχών πλην τιμίων κατοίκων της ιστορικής αυτής χώρας.

[1] Templeton, Gryshernvski

[1] Η Ε.Ε. δεν έχει αναγνωρίσει, σε αντίθεση με τους ΡΟΜ, τις ιδιαιτερότητες των Ταλιμπάν του Γιουνανιστάν

Περί στόχων

Το Υπουργείο Οικονομικών προτίθεται να θέσει στόχους είσπραξης στις εφορίες. Δεν είναι η πρώτη φορά που διαβάζουμε κάτι τέτοιο στα ρεπορτάζ από τους οικονομικούς εγκεφάλους που χειρίζονται –τόσο επιτυχημένα- τα δημόσια οικονομικά. Η έννοια των στόχων λειτουργεί εδώ και πολλές δεκαετίες στις πωλήσεις συνδέοντας πχ τις αμοιβές & τα bonus των πωλητών με την απόδοση τους . Έτσι εάν ένας πωλητής καταβάλλει σημαντική προσπάθεια, μεγιστοποιώντας τον τζίρο της περιοχής του και «πιάνοντας» τον στόχο του, εισπράττει και ανάλογη ανταμοιβή. Βέβαια το εάν θα κλείσει πωλήσεις η όχι εξαρτάται από την προετοιμασία που θα κάνει, από την ικανότητα του να πείσει τον πελάτη κλπ. Μ’ άλλα λόγια οι πωλητές –με ελάχιστες εξαιρέσεις αγορών ατελούς ανταγωνισμού- δεν μπορούν να εξαναγκάσουν τον πελάτη να αγοράσει. Παρενθετικώς στην Ιαπωνία μέλη των γκάνγκστερ της «Γιάκουζα» (ελληνιστί «Γιακουζιάρηδες») πωλούν δια της βίας μπανάνες στους περαστικούς τις οποίες χρεώνουν 30-50 φορές ακριβότερα το κιλό. Σε αντίθεση όμως με τους εμπορικούς πωλητές η «σημαδεμένη τράπουλα» με την οποία παίζουν οι εφοριακοί (δηλαδή το γεμάτο παγίδες φορολογικό σύστημα στις οποίες πέφτουν συλλήβδην φοροδιαφεύγοντες και μη) τους δίνει τη δυνατότητα να κυνηγούν τους στόχους με την ίδια μέθοδο που οι Γιακουζιάρηδες διαθέτουν τις μπανάνες. Εάν πρόκειται δε για στόχους βεβαίωσης –και όχι είσπραξης- φόρων τότε οι παρ’ ημίν Γιακουζιάρηδες βρίσκουν εταιρίες η επιτηδευματίες στο χείλος του γκρεμού και τους βεβαιώνουν φόρους και πρόστιμα για αρκετές γενιές (τα οποία βέβαια όλοι γνωρίζουν ότι δεν θα εισπραχθούν ποτέ). Αντί λοιπόν των αριθμητικών στόχων στις εφορίες είναι καλύτερα το Υπουργείο Οικονομικών να μοιράσει αυτοκόλλητους στόχους τους οποίους κάθε φορολογούμενος θα υποχρεούται να κολλά στην πλάτη του. Αντίστοιχα θα δίδονται αεροβόλα τύπου paintball στους εφοριακούς και για κάθε φορολογούμενο που πετυχαίνουν ο τελευταίος θα δίνει ένα συγκεκριμένο ποσό στο κρατικό ταμείο. Το σύστημα αυτό έχει επίσης το επιπρόσθετο πλεονέκτημα να αποκαθιστά σημειολογικώς την ισορροπία μεταξύ της μεθόδου είσπραξης και του τρόπου διάθεσης των κρατικών πόρων αφού πλέον και οι δυο διαδικασίες θα είναι εξίσου παρανοϊκές.

In which we call a rose

Ο Βάρδος είχε γράψει το περίφημο «αυτό που ονομάζουμε ρόδο θα εξακολουθεί να μυρίζει εξίσου γλυκά, καλούμενο με οποιοδήποτε άλλο όνομα». Στην Ελλάδα οι γνώστες του έργου του προφανώς σπανίζουν αφού συνήθως περιοριζόμαστε στην αλλαγή του ονόματος χωρίς να ασχολούμεθα καθόλου με την όζουσα σήψη του οργανισμού που μετονομάζουμε. Έτσι παρά το ότι σήμερα έχουμε Υπουργείο «προστασίας του πολίτη» το οικείο αστυνομικό μου τμήμα εξακολουθεί να αρνείται αυθαιρέτως να θεωρεί γνήσια υπογραφής και να μου κλείνει καθημερινά την είσοδο με παρανόμως σταθμευμένα υπηρεσιακά οχήματα. Η ΑΣΟΕΕ στην οποία σπούδασα μάλλον δεν βελτιώθηκε με την μετονομασία της σε ΟΠΑ, εκτός εάν θεωρούμε τον πρόσφατο ξυλοδαρμό καθηγητού ως μεταβολή επί τα βελτίω. Οι υπάλληλοι του ΣΔΟΕ παρά την μεταβολή του σε ΥπΕΕ, εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το προηγούμενο ισχυρό brand για να τρομοκρατούν τον κόσμο (στην αρχή οι περισσότεροι επιτηδευματίες ακούγοντας το «ΥΠΕΕ» νόμιζαν ότι επρόκειτο για κλιμάκιο της ΕΥΔΑΠ). Μπορεί κάθε αλλαγή ονόματος να εξυπηρετεί μια βραχύβια επικοινωνιακή σκοπιμότητα δεν βοηθά όμως καθόλου στην πραγματική βελτίωση της υποκείμενης κατάστασης. Αντιθέτως δημιουργεί σημαντικά και μάλιστα μη ανταποδοτικά κόστη (όταν οι αεροπορικές εταιρείες αλλάζουν εταιρική ταυτότητα προγραμματίζουν την αλλαγή σε ορίζοντα πενταετίας για να μην επιβαρύνουν δυσανάλογα τα αποτελέσματά τους) αλλά και παρανοήσεις αφού π.χ., είκοσι χρόνια μετά, το ΟΠΑ, προς αποφυγήν αυτών, εξακολουθεί να αναφέρεται ως «πρώην ΑΣΟΕΕ». Πότε τελικά θα συνειδητοποιήσουμε ότι όταν το προϊόν έχει χαλάσει δεν βοηθά η αλλαγή συσκευασίας και θα αρχίσουμε να ασχολούμαστε με την μυρωδιά (η εν προκειμένω τη δυσοσμία) του ρόδου αντί του ονόματός του.
Βασίλης Μασσέλος

Αυτός που δεν τιμωρεί το κακό, το προκαλεί

Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι είχε πει «αυτός που δεν τιμωρεί το κακό, το προκαλεί». Εάν δεχθούμε τη θέση του σπουδαίου αυτού αναγεννησιακού ανθρώπου, η δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι μια από τις βασικές πηγές του κακού στη χώρα μας. Οι τεράστιες καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης αποσυνδέουν συναισθηματικά και ψυχικά το έγκλημα από την τιμωρία. Ο Cesare Beccaria έγραψε στο περίφημο «περί εγκλημάτων και τιμωρίας» (1764) ότι η τιμωρία για να είναι αποτελεσματική πρέπει να είναι βεβαία και άμεση. Στη χώρα μας δεν ισχύει τίποτε από τα δύο. Ας δούμε ένα ενδιαφέρον παράδειγμα. Μια ιδιοκτήτρια καταστήματος «φέσωσε» έναν προμηθευτή της με χρέος υψηλότερο των 100.000€. Πριν «βαρέσει το κανόνι» φρόντισε μεθοδικά να προστατεύσει την περιουσία της με εικονικές προσημειώσεις τρίτων και με μεταβιβάσεις ακινήτων σε συγγενικά της πρόσωπα, μια εξόφθαλμη δηλαδή περίπτωση καταδολίευσης πιστωτή. Χρειάστηκε περισσότερο από πέντε (5) χρόνια ανακρίσεων και διαδοχικών αναβολών προκειμένου να εισαχθεί, σε δικαστήριο της επαρχίας, η υπόθεση προς συζήτηση. Μόνο που δεν συζητήθηκε διότι η το απόσπασμα απόφασης Διοικητικού Συμβουλίου βάσει της οποίας υπεβλήθη η μήνυση δεν έγραφε τα ονόματα των μελών του αλλά ανέφερε απλώς «τα μέλη». Το δικαστήριο απεφάνθη ότι δεν είναι σε θέση να κρίνει το σύννομο της απόφασης υποβολής έγκλησης και την απέρριψε ως απαράδεκτη με αποτέλεσμα την ατιμωρησία της πονηρής μπαταχτσούς. Κανείς δεν γνωρίζει εάν πρόκειται για μια περίπτωση τυφλής τυπολατρίας η εάν υπάρχει θέμα συναλλαγής η τοπικιστικής εύνοιας των δικαστών. Σε ότι αφορά την τυπολατρία αξίζει να σημειωθεί ότι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει στο παρελθόν δεχθεί προς συζήτηση χειρόγραφο αίτημα πολίτη το οποίο δεν πληρούσε καμία από τις τυπικές προϋποθέσεις για να εισαχθεί στο κορυφαίο αυτό όργανο. Αντιθέτως στην Ελλάδα η δικαιοσύνη τυφλώνεται από τον τύπο (και με τις δύο έννοιες) και προκαλεί το κακό, αφού δεν το τιμωρεί.